Bogusław IX

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bogusław IX
książę stargardzki
Okres panowania od 1418
do 1446
Poprzednik Bogusław VIII
Następca Maria mazowiecka
książę słupski
Okres panowania od 1418
do 1446
Poprzednik Bogusław VIII
Następca Maria mazowiecka
Dane biograficzne
Dynastia Gryfici
Urodziny najp. 1405
Śmierć 7 grudnia 1446
Ojciec Bogusław VIII
Matka Zofia holsztyńska
Żona Maria mazowiecka
Dzieci Zofia, Aleksandra,
NN córka?

Bogusław IX (ur. najp. 1405, zm. 7 grudnia 1446[1]) – książę stargardzki i słupski z dynastii Gryfitów. Syn księcia stargardzkiego Bogusława VIII i księżniczki holsztyńskiej Zofii. Rezydował w Stargardzie.

Życie i panowanie[edytuj | edytuj kod]

Bogusław IX wstąpił na tron w 1418, jednakże nie był jeszcze w wieku pozwalającym na samodzielne rządy, dlatego do 1426 regencję w jego imieniu sprawowała matka[2].

W latach 14161417 był przygotowywany do przejęcia władzy królewskiej w Szwecji i Danii po Eryku Pomorskim, królu Szwecji i Danii, który powoływał się na umowę państw unii kalmarskiej z 1397. Opór możnych, jaki został wywołany w obu państwach w 1436 i 1438 przeciwko obsadzeniu tronu, na którym miał zasiąść Bogusław spowodował w konsekwencji detronizację Eryka (Dania, Szwecja w 1439 i Norwegia w 1442)[3][4]. Bogusław także był przygotowywany do przejęcia władzy w Koronie Królestwa Polskiego, o ile Władysław Jagiełło, król Polski i jego małżonka Jadwiga nie będą mieli męskiego potomka. Jednak i te plany rozwiały się, kiedy narodził się Władysław Warneńczyk w 1424, z czwartego związku małżeńskiego Jagiełły z Zofią Holszańską[5].

W 1432 potajemnie zawarł układ antykrzyżacki z Polską, przypieczętowany ślubem z Marią, córką księcia mazowieckiego Siemowita IV na wiosnę 1433[6]. W czerwcu 1433 przyłączył się do wojny polsko-krzyżackiej. Stanął po stronie polskiej, wraz z oddziałem husyckich sierotek pod dowództwem Jana Čapka z Sán i wojskami Sędziwoja z Ostroroga, wojewody poznańskiego. Wyprawa polsko-czesko-pomorska przeszła na Pomorze Gdańskie, po drodze zdobywając Wałcz i oblegając Drahim, następnie przez 6 tygodni bezskutecznie oblegała Chojnice. Tam połączyły się z nią główne siły polskie kasztelana krakowskiego Mikołaja z Michałowa. Polacy i Czesi posuwali się dalej na północ przez Świecie nad Wisłą, Tczew do Gdańska, a następnie koło Oliwy na początku września dotarli do Morza Bałtyckiego. Wracając na południe przez Starogard, połączone siły zajęły nadgraniczny zamek w Jasińcu, gdzie 13 września 1433 zawarty został rozejm z Krzyżakami[7][8]. Książę pomorski zasłużył się w zdobywaniu Choszczna, Dobiegniewa, Strzelec i Myśliborza. 31 grudnia 1435 roku podpisał akt pokoju w Brześciu Kujawskim[9].

Książę stargardzki i słupski został podwójnie obłożony klątwą kościelną – za przetrzymywanie ziemi kapituły kamieńskiej, przystąpienie do wojny z Zakonem oraz kontakty z czeskimi husytami (zdjęte w 1436)[10][11].

W latach 14341436 wiódł spór z biskupem kamieńskim Fryderykiem von Eickstedtem, co skończyło się banicją cesarską. W latach 14431445 walczył po stronie nowego biskupa kamieńskiego Jana Wettyna przeciwko Kołobrzegowi[12].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Bogusław IX poślubił w 1433 Marię mazowiecką[12], córkę Siemowita IV mazowieckiego i Aleksandry Olgierdówny[1]. Z żoną miał dwoje lub troje dzieci:

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Bogusław V
ur. w okr. 1317–1318
 zm. w okr. 3 II–24 IV 1374
Adelajda Welf
ur. ok. 1341
zm. być może 5 II 1407
Henryk Żelazny
ur. ?
zm. ?
Ingeborga
ur. ?
zm. ?
         
     
  Bogusław VIII
ur. w okr. 1363–1364
najp. 1368
zm. 11 II 1418
Zofia holsztyńska
ur. po 1360, najwcz. ok. 1370
zm. 24 IX 1448
     
   
Maria mazowiecka
ur. najp. w okr. 1412–1415
zm. 18 II 1454
OO   po 12–14 V 1433
Bogusław IX
(ur. najp. 1405, zm. 7 XII 1446)
                   
                   
               
NN, córka?
ur. ?
zm. przed 30 XI 1449
Aleksandra
ur. ok. 1437
zm. zap. 17 X 1451
Zofia
ur. ok. 1434
zm. ok. 24 VIII 1497


Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Bogusław VIII
książę stargardzki
1418-1446
Następca
Maria mazowiecka
Poprzednik
Bogusław VIII
POL Słupsk COA 1.svg książę słupski
1418-1446
POL Słupsk COA 1.svg Następca
Maria mazowiecka