Bogusław XIII

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bogusław XIII
Bogusław XIII
książę wołogoski
Koronacja 1560
Okres panowania od 1560 (1567)
do 1569
Poprzednik Filip I
Następca Ernest Ludwik
książę bardowsko-nowopolski
Okres panowania od 1569
do 1605
Poprzednik wydzielone z Księstwa Wołogoskiego
Następca Filip Juliusz
książę szczeciński
Okres panowania od 1603
do 1606
Poprzednik Kazimierz VII
Następca Filip II
książę bytowski
Okres panowania od 1605
do 1606
Poprzednik Kazimierz VII
Następca Franciszek
książę darłowski
Okres panowania od 1605
do 1606
Poprzednik Kazimierz VII
Następca Bogusław XIV,
Jerzy II
Dane biograficzne
Dynastia Gryfici
Urodziny 9 sierpnia 1544
Wołogoszcz
Śmierć 7 marca 1606
Szczecin
Ojciec Filip I wołogoski
Matka Maria saska
Żona Klara, Anna
Dzieci Filip II, Klara Maria,
Katarzyna, Franciszek,
Erdmuta (Zofia),
Bogusław XIV, Jerzy II,
Jan Ernest, Zofia Jadwiga,
Ulryk, Anna
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Teksty na Wikiźródłach Teksty na Wikiźródłach
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Franzburg na mapie Pomorza Lubinusa

Bogusław XIII (ur. 9 sierpnia 1544 w Wołogoszczy, zm. 7 marca 1606 w Szczecinie[1]) – w latach 1560-1569 książę wołogoski (wraz z bratem Janem Fryderykiem, od 1569 książę na Bardzie i Nowopolu (Neuenkamp/Franzburg), od 1603 książę szczeciński. Książę na Lęborku, Darłowie i Bytowie od 1605, syn Filipa I z dynastii Gryfitów.

Życie i panowanie[edytuj | edytuj kod]

Był trzecim dzieckiem i zarazem trzecim synem (drugim, który dożył wieku dojrzałego) Filipa I, księcia pomorskiego, szczecińskiego i wołogoskiego oraz Marii, elektorówny saskiej. Studiował na uniwersytetach w Greifswaldzie, Wittenberdze i Paryżu[2][3].

Po śmierci ojca w 1560 rządził wraz z bratem Janem Fryderykiem – Księstwem Wołogoskim pod regencją matki i stryja Barnima IX Pobożnego. W 1567 wraz z bratem objęli samodzielne rządy w Księstwie Wołogoskim. Po rezygnacji z władzy w 1569 stryja, Barnima IX Pobożnego w wyniku dokonanego z braćmi 23 lipca tegoż roku podziału Pomorza miał otrzymać Księstwo Wołogoskie, ale zrezygnował z władzy na rzecz młodszego brata, Ernesta Ludwika[2]. Zadowolił się okręgiem, który obejmował Bardo i Nowopole (Neuencamp)[4][3].

W 1592 po śmierci Ernesta Ludwika przejął władzę w Księstwie Wołogoskim, jako opiekun jego nieletniego syna Filipa Juliusza. W 1603 przekazał władzę bratankowi, a sam objął panowanie w Księstwie Szczecińskim po śmierci kolejnego z braci – Barnima X Młodszego[5]. W 1605 najpierw otrzymał Lębork, a po śmierci ostatniego z braci – Kazimierza VII objął też władzę nad Darłowem i Bytowem[6].

Rozbudował zamek w Bardze i w 1587 wybudował kolejny w Nowopolu, które przemianował na Franzburg. Jako władca wyróżniał się sprawiedliwością i dobrymi umiejętnościami ekonomicznymi, a jako jedyny z synów Filipa I mający liczne potomstwo dbał o ich edukację[2].

Zmarł po krótkiej (trwającej od 4 marca) chorobie 7 marca 1606 w Szczecinie, został pochowany w kościele zamkowym pod wezwaniem św. Ottona 9 kwietnia 1606[7]. Księstwo Szczecińskie odziedziczył po nim najstarszy syn Filip II[8].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Ożenił się 8 września 1572 w Nowopolu, po trwających od listopada 1571 rokowaniach, z Klarą, córką Franciszka, księcia brunszwicko-lüneburskiego i Klary sasko-lauenburskiej, z którą miał liczne potomstwo. Po śmierci pierwszej żony w 1598 ożenił się powtórnie 31 maja 1601 z Anną, córką Jana I Młodszego, księcia szlezwicko-holsztyńskiego na Sonderburgu i Elżbiety brunszwickiej z Grubenhagen. Wyprowadzenie młodej pary do Bardo dokonało się 17 czerwca 1601[1].

Potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Z małżeństwa z pierwszą żoną Klarą, pochodziło jedenaścioro dzieci (drugie małżeństwo było bezdzietne):

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Jerzy I pomorski
ur. 11 IV 1493
zm. na przeł. 9/10 V 1531
Amelia palatyńska
ur. 25 VII 1490
zm. 6 I 1525
Jan
ur. ?
zm. ?
Małgorzata (Anhalt)
ur. ?
zm. ?
         
     
  Filip I wołogoski
ur. 14/15 VII 1515
zm. 14 II 1560
Maria saska
ur. 15 XII 1516
zm. w okr. 5–7 I 1583
     
   
1
Klara
ur. 1 I 1550
zm. 26 I 1598
OO   8 IX 1572
Bogusław XIII
(ur. 9 VIII 1544, zm. 7 III 1606)
2
Anna
ur. 7 X 1577
zm. 30 I 1616
OO   31 V 1601
                   
                   
   1    1    1    1    1
Filip II
 ur. 28 VII 1573
zm. 3 II 1618
 
Klara Maria
 ur. 10 VII 1574
zm. 19 II 1623
 
Katarzyna
 ur. 18 VI 1575
zm. 11 VII 1575
 
Franciszek
 ur. 24 III 1577
zm. 27 XI 1620
 
Erdmuta (Zofia)
  ur. 5 IV 1578
zm. 11 VII 1583
   1    1    1    1    1
Bogusław XIV
 ur. 31 III 1580
zm. 10 III 1637
 
Jerzy II
 ur. 30 I 1582
zm. 27 III 1617
 
Jan Ernest
 ur. 24 II 1586
zm. 1 II 1590
 
Zofia Jadwiga
 ur. 12 VI 1589
zm. 3 III 1591
 
Ulryk
 ur. 12 VIII 1589
zm. 31 X 1622
 
   1        
Anna
 ur. 3 X 1590
zm. 7 VII 1660
 


Horoskop Bogusława XIII wykonany przez Andreasa Rungiuma: prognoza wydarzeń dla okresu między 53 a 59 rokiem życia. Prognoza w formie tabelarycznej ze wskazaniem wpływu układu ciał niebieskich na nadchodzące lata życia księcia pomorskiego (Archiwum Państwowe w Szczecinie, Archiwum Książąt Szczecińskich)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 450-454.
  2. 2,0 2,1 2,2 K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 121.
  3. 3,0 3,1 J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 127.
  4. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 450.
  5. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, ss. 127-128.
  6. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 450-451.
  7. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, ss. 127-129.
  8. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 451.
  9. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 465-476.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa (opracowania)[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa (online)[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik Następca
Filip I książę wołogoski
1560 (1567)-1569
wraz z Janem Fryderykiem
Ernest Ludwik
wydzielone z Księstwa Wołogoskiego książę na Bardzie i Nowopolu (Franzburgu)
1569-1605
Filip Juliusz
Kazimierz VII książę szczeciński
1603-1606
Filip II
książę na Bytowie
1605-1606
Franciszek
książę na Darłowie
1605-1606
Bogusław XIV i Jerzy II