Bolek i Lolek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy fikcyjnych postaci. Zobacz też: film z 1936 roku oraz serial animowany.
Bolek
Lolek

Bolek i Lolek – dwaj bohaterowie jednego z najpopularniejszych polskich seriali animowanych.

Spis treści

[edytuj] Historia

Twórcą koncepcji i inicjatorem serii był Władysław Nehrebecki. Władysława Nehrebeckiego zainspirowały postacie własnych synów, którzy w momencie powstania serii mieli 7 i 9 lat. Odpowiadali oni postaciom Bolka i Lolka pod względem niektórych cech charakteru, które w filmie zostały przesadzone i wyolbrzymione[1]. Imiona postaci nawiązują natomiast do przedwojennego polskiego filmu Bolek i Lolek z 1936 roku w reżyserii Michała Waszyńskiego, w którym obie tytułowe postacie grał Adolf Dymsza. Autorami rysunkowego wizerunku głównych bohaterów (Bolek – czerwone szorty, żółta bluza, wyższy i szczuplejszy, Lolek – fioletowe spodnie na szelkach, biały podkoszulek, niższy i tęższy) byli Alfred Ledwig, Leszek Lorek i Władysław Nehrebecki. Za montaż, dźwięk i efekty odpowiadali Otokar Balcy i Alojzy Mol. Kompozytorem najbardziej znanego motywu muzycznego jest Waldemar Kazanecki, oprócz niego muzykę do filmu napisał Tadeusz Kocyba.

Seria Bolek i Lolek została zainicjowana w 1962 roku. Pomysł stworzenia serii był odpowiedzią na rozwój telewizji polskiej. Założeniem było stworzenie dwóch bohaterów przeżywających podwórkowe przygody wcielając się w postacie znane z literatury młodzieżowej i z filmów. W pierwszym filmie Kusza (1963) chłopcy wcielają się w postać Wilhelma Tella. Film ten w reżyserii Władysława Nehrebeckiego otrzymał nagrodę na festiwalu w Gottwaldowie. Wszystkie filmy z Bolkiem i Lolkiem powstały w Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Przez 23 lata nakręcono ponad 150 odcinków w 10 seriach oraz dwa filmy pełnometrażowe. Najobszerniejsza seria to Przygody Bolka i Lolka, która zawiera 63 odcinki. Pozostałe serie nie są tak obszerne, ale bazują na jednym ściśle określonym temacie, np. podróże po świecie, spędzanie wolnego czasu. Przy realizacji jednego odcinka pracowało około 20 osób. Zajmowało im to kilka miesięcy.

Duet bohaterów szybko zdobył sympatię młodych i starszych widzów. Filmy z ich udziałem odniosły wielki sukces w kraju i za granicą. Były nadawane w wielu krajach na wszystkich kontynentach. W 1973 twórcy filmu wprowadzili na życzenie żeńskiej części widowni nową postać – Tolę. Pierwszy raz wystąpiła w odcinku zatytułowanym "Tola". W sumie pojawiła się w 30 odcinkach[2].

Większość odcinków nie posiada dialogów. Wyjątkiem są filmy pełnometrażowe i serie z lat 80, gdzie głównym bohaterom głosu użyczały: Bolkowi – Ewa Złotowska, Ilona Kuśmierska, Lolkowi – Danuta Mancewicz, Danuta Przesmycka.

Film Wielka podróż Bolka i Lolka (1977) był pierwszym polskim pełnometrażowym filmem animowanym. W tejże produkcji po raz pierwszy Bolek i Lolek odezwali się na ekranie. Nad filmem pracowało około 30 osób, a w końcowej fazie produkcji nawet 50. Realizacja filmu trwała trzy lata. Tam też pojawiła się postać Jeremiasza – negatywnego bohatera, który miał być wykorzystany w kolejnej serii z Bolkiem i Lolkiem Podróże kosmiczne. Do realizacji Podroży kosmicznych nie doszło, zamiast tego wyprodukowano serię Bolek i Lolek wśród górników. Film wzbudził zainteresowanie amerykańskiej wytwórni Columbia, z którą Studio Filmów Rysunkowych zawarło pierwsze kontrakty. Spór o prawa autorskie do projektu plastycznego postaci przekreślił jednak plany współpracy z amerykańską wytwórnią.

Ostatnie filmy o Bolku i Lolku nakręcono w 1986 roku. Były to dwa filmy montażowe złożone z kilku odcinków z serii Bolek i Lolek na wakacjach i Bajki Bolka i Lolka rozdzielonych komentarzami. Filmy z przygodami niezapomnianego duetu chętnie oglądają kolejne pokolenia. W zorganizowanym przez TVP i Gazetę Wyborczą w 1997 roku plebiscycie "Dobranocka wszech czasów" Bolek i Lolek zajęli pierwsze miejsce przed Smerfami (II miejsce) i Wilkiem i zającem (III miejsce)[3]. Obecnie Bolek i Lolek pojawiają się często w książeczkach, kolorowankach, grach i programach komputerowych. W okresie PRL-u również produkowano dużą ilość zabawek: figurki, filmy na przezroczach i taśmie 8 mm, pocztówki, gry zręcznościowe, układanki z klocków i wiele innych.

19 maja 2011 r. w Bielsku-Białej odsłonięto pomnik Bolka i Lolka.

W momencie produkcji filmów z Bolkiem i Lolkiem powstały 3 filmy pełnometrażowe oraz 2 montażowe. Łączna liczba wszystkich odcinków krótkometrażowych (w tym 9 edukacyjnych) wynosi 183.

[edytuj] Spór o prawa autorskie

Postaci Bolka i Lolka były przedmiotami niemal trzydziestoletniego sporu o prawa autorskie do projektu plastycznego. W 1972 roku po raz pierwszy o ustalenie praw autorskich wystąpił do sądu Alfred Ledwig. Jednocześnie działał on w organizacji opozycyjnej, dla której redagował ulotki przeciw reżimowi komunistycznemu. Za tę działalność został skazany na półtora roku więzienia. Po opuszczeniu więzienia nie został ponownie zatrudniony w Studiu Filmów Rysunkowych. Postanowił wyjechać do RFN, lecz aby otrzymać paszport musiał zrzec się praw autorskich do Bolka i Lolka i obywatelstwa polskiego. Uzyskał go w 1981 roku. Na emigracji przebywał do śmierci, zmarł w roku 2006.[4][5]

W 1994 roku Alfred Ledwig został rehabilitowany, a podpisany pod przymusem dokument o zrzeczeniu się praw autorskich został unieważniony. W 1997 rozpoczął się nowy proces o ustalenie praw autorskich. Alfred Ledwig domagał się przyznania 95 proc. praw do postaci. Spór został ostatecznie rozstrzygnięty w roku 2004. Zdecydowano, że udział w prawach majątkowych do postaci będzie dzielić się po równo między Alfredem Ledwigiem, Leszkiem Lorkiem i Władysławem Nehrebeckim[4]. Obecnie nad postaciami czuwa wyznaczony przez sąd niezależny prawnik. Historia sporu została przedstawiona filmie dokumentalnym Bolek i Lolek dla dorosłych (reżyseria Bożena Garus-Hockuba, rok produkcji 1997)[5].

[edytuj] Próby kontynuacji serii

Trwający spór o prawa autorskie do postaci Bolka i Lolka przez wiele lat uniemożliwiał realizację nowych filmów z serii. Mimo to w 1998 roku Roman Nehrebecki, syn Władysława Nehrebeckiego, oraz Marian Cholerek, reżyser wielu filmów z Bolkiem i Lolkiem, rozpoczęli pracę nad nową serią o przygodach Tolka i Olka, kuzynów Bolka i Lolka[6]. W 1998 roku ukazał się komiks Przygody kuzynów Bolka i Lolka - Sensacyjne odkrycie według scenariusza Romana Nehrebeckiego, z ilustracjami Cholerka. Była to jednorazowa publikacja , która nie odniosła sukcesu. Produkcji komiksu nie kontynuowano[7]. W maju 1999 roku wypuszczono pierwszy film z Tolkiem i Olkiem trwający 1 minutę[8]. Od 2000 roku trwały prace nad filmem pełnometrażowym[9], który nie został ukończony. Według wypowiedzi Romana Nehrebeckiego, w marcu 2006 roku film był gotowy w 30 proc. W planach była także realizacja 26-odcinkowego serialu telewizyjnego[10].

Zakończenie sporu o prawa autorskie otworzyło drogę do kontynuacji serii. W styczniu 2011 r. poinformowano o pracy nad nowym filmem pełnometrażowym z udziałem Bolka i Lolka pod roboczym tytułem Kosmiczna przygoda Bolka i Lolka[11]. Jego produkcją zajmowało się studio Sol-Anima z siedzibą Bielsku-Białej, założone przez Romana Nehrebeckiego. Film miał być połączeniem tradycyjnej animacji z technologią 3D. Wówczas gotowe było 30 proc. 85-minutowego filmu[12]. Dnia 19 stycznia 2011 roku, pięć dni przed pojawieniem się informacji medialnych na temat filmu, Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej ogłosił upadłość spółki Sol-Anima. W czerwcu 2011 r. potwierdzono, że produkcja napotyka na problemy finansowe[13].

[edytuj] Informacje dodatkowe

[edytuj] Filmografia

[edytuj] Serie

[edytuj] Filmy pełnometrażowe

[edytuj] Filmy montażowe

  • Sposób na wakacje Bolka i Lolka - 1986
  • Bajki Bolka i Lolka - 1986

[edytuj] Filmy edukacyjne z udziałem Bolka i Lolka

  • Szerokiej drogi - 1976
  • Gdy zapłonie choinka - 1977
  • Wystarczy iskierka - 1977
  • Zabawa z zapałkami - 1977
  • Feralny dzień - 1978
  • Jutro będzie lepiej - 1978
  • Na strażackim poligonie - 1978
  • Z ogniem nie ma żartów - 1978
  • Na drodze - 1980

[edytuj] Książki

Każde z nich są opracowane przez Władysława Nehrebeckiego, Leszka Mecha (tekst) i Alfreda Ledwiga (ilustracje) oraz wydane w latach 1974-1980.

Serie:

  • Biblioteka Przygód Bolka i Lolka (10 tomików) - Wydawnictwo Śląsk
  1. Orinoko (1974)
  2. Złote miasto Inków (1974)
  3. W puszczach Kanady (1975,1988)
  4. Łowcy bizonów (1975,?)
  5. Zwierzęta Serengeti (1975,1990)
  6. Grobowiec faraona
  7. W pustyni Gobi (1976)
  8. Yeti (1977,1990)
  9. Poławiacze pereł (1979)
  10. W stepach Australii (?, 1989)
  • Ćwicz razem z nami (3 tomiki) - WSiP
  1. cz. 1 (1977,?,1980)
  2. cz. 2 (1978,1979)
  3. cz. 3 (1980)
  • Opowiedz sam (2 tomiki) - Wydawnictwo "Wspólna Sprawa"
  1. Psiaczek (1974,1979)
  2. Bolek, Lolek i zwierzęta (1975,1979)
  • Baśnie Bolka i Lolka - Beskidzkie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne
  1. Królowa Zima (1979)

[edytuj] Komiksy

Komiks z udziałem obu bohaterów nie stanowi całości książki. Wszystkie obrazkowe historyjki są ukazane tylko w czasopismach.

Przypisy

  1. ↑ Ewa Furtak: To ja jestem Lolkiem - rozmowa z Romanem Nehrebeckim (pol.). katowice.gazeta.pl, 2 kwietnia 2004. [dostęp 5 stycznia 2010].
  2. ↑ 18 razy w Przygodach Bolka i Lolka, 10 razy w Olimpiadzie Bolka i Lolka, 2 razy w Zabawach Bolka i Lolka.
  3. ↑ Wojciech Orliński. Górą najlepsi! Zakończenie konkursu na dobranockę wszech czasów. „Gazeta Wyborcza”, s. 6, 29 grudnia 1997. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Wojna o Bolka i Lolka zakończona (pol.). interia.pl, 18 czerwca 2004. [dostęp 26 stycznia 2011].
  5. ↑ 5,0 5,1 Bolek i Lolek dla dorosłych (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 26 stycznia 2011].
  6. ↑ Mirosław Łukaszuk. Aleksander, kuzyn Bolesława. Kontynuacja słynnej kreskówki. „Gazeta Wyborcza - Katowice”, s. 3, 27 sierpnia 1998. Agora SA.. 
  7. ↑ Mirosław Łukaszuk. Na razie komiks. Na wiosnę pierwszy film o Olku i Tolku. „Gazeta Wyborcza - Bielsko-Biała”, s. 2, 24 października 1998. Agora SA.. 
  8. ↑ Mirosław Łukaszuk. Minuta na zachętę. Następcy bohaterów słynnej kreskówki. „Gazeta Wyborcza - Katowice”, s. 6, 20 maja 1999. Agora SA.. 
  9. ↑ Mirosław Łukaszuk. Olek i Tolek wyruszą na ekran. „Gazeta Wyborcza - Katowice”, s. 4, 1 marca 2000. Agora SA.. 
  10. ↑ Iwona Bugajska: Tolek i Olek następcami Bolka i Lolka (pol.). wyborcza.pl, 28 marca 2006. [dostęp 26 stycznia 2011].
  11. ↑ ap, pszl: „Bolek i Lolek” powracają w 3D (pol.). tvp.info, 24 stycznia 2011. [dostęp 25 stycznia 2011].
  12. ↑ 12,0 12,1 Ewa Furtak: Niespodzianka. Bolek i Lolek będą jak Avatar w 3D (pol.). katowice.gazeta.pl, 23 stycznia 2011. [dostęp 24 stycznia 2011].
  13. ↑ Artur Cichmiński: Powstaje "Bolek i Lolek" w 3D (pol.). stopklatka.pl, 1 czerwca 2011. [dostęp 17 stycznia 2012].
  • Janusz Marcjan: Nasi Znajomi - Władysław Nehrebecki. Gazeta Południowa, 23 maja 1977. 

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bolek_i_Lolek&oldid=29877796”
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach