Bolesław Jabłoński (poeta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bolesław Jabłoński
Bolesław Jabłoński, portret Jana Vilimka
Bolesław Jabłoński, portret Jana Vilimka
Imiona i nazwisko Karel Tupý
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1813, Kardašova Řečice
Data i miejsce śmierci 27 lutego 1881, Kraków
Zawód poeta
Narodowość czeska
Język czeski, polski
Obywatelstwo Cesarstwo Austrii, Austro-Węgry
Okres 1843–1881
Gatunki romantyzm
Pomnik Bolesława Jabłońskiego
w Kardašovej Řečice odsłonięty w 1886 roku
Klasztor norbertanek na Zwierzyńcu
Grób Bolesława Jabłońskiego na Cmentarzu Wyszehradzkim w Pradze
ksiądz w Radonicach nad Ochrzą
Okres sprawowania 1843–1847
proboszcz klasztoru norbertanek
na Zwierzyńcu w Krakowie
Okres sprawowania 1847–1881
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja norbertanie
Prezbiterat 1838

Bolesław Jabłoński, Boleslav Jablonský, właśc. Karel Tupý, imię klasztorne: Eugen (Eugeniusz) Tupý (ur. 14 stycznia 1813 w Kardašovej Řečice, zm. 27 lutego 1881 w Zwierzyńcu, obecnej dzielnicy Krakowa) – czeski poeta, ksiądz katolicki, norbertanin, rzecznik niepodległości Czech i zbliżenia polsko-czeskiego. Jego poezja jest zaliczana do nurtu romantycznego w literaturze czeskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu gimnazjum w Jindřichowym Hradcu studiował filozofię w Pradze. Wstąpił do klasztoru na Strahowie, gdzie przyjął swój literacki pseudonim.

Po otrzymaniu święceń kapłańskich, w latach 1843–1847 pracował jako ksiądz w Radonicach nad Ochrzą. W tym czasie opublikował wiele wierszy, które zostały opublikowane m.in. w tomikach Písně milosti i Moudrost otcovská. Były to w tym czasie jedne z najważniejszych przykładów czeskiej poezji patriotycznej i dydaktycznej

W 1847 roku został mianowany administratorem klasztoru na Zwierzyńcu (obecnie dzielnica Krakowa), którego później został proboszczem. W 1865 roku poświęcił nowy cmentarz, założony na gruntach klasztornych, wzdłuż drogi wiodącej ku Kopcowi Kościuszki. Ten fakt zapisano na tytułowej stronie parafialnej księgi zmarłych: Die decima quarta septembris 1865 ego Eugenius Tupy, praepositus Zwierzynoensis, Vicedecanus urbis, benedixi novum coemeterium parachiale, a quo die corpora defunctorum in eodem sepeliuntur[1]. Ksiądz Tupy przez 33 lata mieszkał na Zwierzyńcu; pisywał również wiersze w języku polskim, m.in. był autorem pieśni nadwiślańskiej[2].

Ostatni raz przebywał w Czechach w 1879 roku. Był wtedy uznanym poetą, entuzjastycznie witanym przez tłumy. Na prośbę, by powrócił do Czech, odpowiedział: Polacy mnie także polubili i nie puściliby mnie, dlatego zakończę życie w pośród nich[3].

Został pochowany na cmentarzu przyklasztornym, jednak jego szczątki zostały przeniesione później (między rokiem 1881 a 1886) na Cmentarz Wyszehradzki w Pradze.

Doktorat na temat korespondencji Bolesława Jabłońskiego napisał Jerzy Śliziński.

Przypisy

  1. Dnia czternastego września 1865 roku ja Eugeniusz Tupy, proboszcz zwierzyniecki, wicedziekan miasta, poświęciłem nowy cmentarz parafialny, od którego dnia ciała zmarłych będą w nim chowane
  2. Cmentarz Salwatorski (Część II). „Tygodnik Salwatorski”. 25 (496), 2004-06-20. [dostęp 2013-11-3]. 
  3. Z Pragi czeskiej 8go Sierpnia. „Warta – tygodnik poświęcony nauce, rozrywce i wychowaniu”. 634, s. 4–5, 1886-08-22. [dostęp 2013-11-3]. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Čeští spisovatelé 19. a počátku 20. století. Praga: Československý spisovatel, 1982, s. 112–113. (cz.)
  • Felix Vodička (red.): Dějiny české literatury. 2., Literatura národního obrození. Wyd. 1. Praga: Československá akademie věd, 1960, s. 616. (cz.)
  • Vladimír Forst i in.: Lexikon české literatury: osobnosti, díla, instituce. 2/I. H–J. Praga: Academia, 1993, s. 429–431. ISBN 8020004688. (cz.)
  • Zdenka Maršíková: Těžko jest slavíku: monografie básníka Jablonského: vydáno k 200. výročí narození básníka Boleslava Jablonského. Jindřichův Hradec: Muzeum Jindřichohradecka, 2012. ISBN 9788086227467. (cz.)