Bolesław Karpiński

Bolesław Karpiński
kapitan
Data i miejsce urodzenia	21 kwietnia 1879 Wadowicach
Data i miejsce śmierci	21 października 1939 Leszno
Przebieg służby
Główne wojny i bitwy	Wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia

Bolesław Karpiński (ur. 21 kwietnia 1879 w Wadowicach, zm. 21 października 1939 w Lesznie) – żołnierz polski, legionista, kawaler Krzyża Walecznych, pisarz, tłumacz, publicysta, malarz i pedagog.

Biografia

Był synem Alfonsa i Barbary z d. Pisz. Żonaty z Heleną z d. Albrecht. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uczył w gimnazjach w Krakowie, Rzeszowie (1910-1911), Tarnowie (1912-1914), i Piotrkowie. W czasie I wojny światowej służył w 2 pułku Legionów, później prowadził kursy gimnazjalne dla oficerów. Był kapitanem Wojska Polskiego.

Po opuszczeniu Małopolski przyjechał wraz z rodziną (1 maja 1921 roku) do Leszna. Uczył języka polskiego i łaciny w Państwowym Gimnazjum J.Á. Komenský'ego. Pracował ponadto jako nauczyciel kontraktowy w innych szkołach Leszna: Szkole Rolniczej, Państwowej Szkole Budownictwa i Miejskim Gimnazjum Żeńskim im. Marii Konopnickiej. Uczył języka polskiego w niemieckim Prywatnym Gimnazjum Humanistycznym im. Immanuela Kanta. Miał tytuł profesora szkół średnich.

Integralną częścią jego pracy dydaktyczno-wychowawczej była działalność pozalekcyjna. Był opiekunem organizacji młodzieżowych, pracował z uczniami w kołach zainteresowań. Przy gimnazjum męskim zorganizował teatr szkolny. W teatrze szkolnym wystawił w swym tłumaczeniu tragedię Eurypidesa Alkestis, a później, również we własnym tłumaczeniu, komedię Terencjusza pt. Bracia. To ostatnie przedstawienie pokazano kilkakrotnie w Lesznie oraz w Ostrowie, Rawiczu, Kościanie i Wolsztynie. Przygotowane zostało na Powszechną Wystawę Krajową, która z okazji 10-lecia odzyskania niepodległości odbyła się w 1929 roku w Poznaniu.

Wydał dramat o Zawiszy Czarnym pt. Sulima i zbiór fraszek. Jest autorem kilku przekładów z literatury klasycznej. W 1921 w Głosie Leszczyńskim ukazało się osiem jego wierszy.

Działacz kultury w Lesznie, jeden z założycieli Leszczyńskie Towarzystwo Krzewienia Nauki i Sztuki, malarz, rysownik i karykaturzysta, recenzent teatralny, autor prac o sztuce, poeta, publicysta prasy lokalnej i badacz — regionalista. Był autorem zapisków od momentu aresztowania 8 września 1939 do egzekucji. Członek Legionów Polskich, jako kapitan WP uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej w 1921, odznaczony Krzyżem Walecznych.

Przed wybuchem II wojny światowej Bolesław Karpiński został wytypowany jako jeden ze szczególnie niebezpiecznych dla Rzeszy (niem. Sonderfahndungsbuch Polen) przez V kolumnę miejscowych Niemców. Był autorem relacji z przebiegu internowania. Według odpisu niemieckiego wykazu wydanych kar śmierci Bolesław Karpiński w rubryce zawierającej informacje obciążające wpisane ma: Wróg Niemiec, legionista. Rozstrzelany podczas publicznej egzekucji przeprowadzonej w ramach Operacji Tannenberg pod murem więzienia w Lesznie.. Zginął z okrzykiem: „Jeszcze Polska nie zginęła”.

Pochowany w nieoznakowanej zbiorowej mogile, poza murem cmentarnym na alei do Borowej Karczmy. W każdą rocznicę egzekucji, pod tablicą (odsłoniętą 21.X.1945) upamiętniającą to wydarzenie odbywa się uroczysty Apel Poległych. 21.X.1986 roku odsłonięto też tablicę z nazwiskami ofiar mordu na zbiorowej mogile.

Jest patronem ulicy w Lesznie.

Twórczość poetycka i dramatyczna

Jest autorem dramatu o Zawiszy Czarnym pt. Sulima, zbioru fraszek, oraz kilku przekładów z literatury klasycznej.

Wydał książeczkę dla dzieci oraz tom poezji zawierający zbiór wierszy wojennych i legionowych. Teatry szkolne i zawodowe wystawiały jego dramaty Julka i Król Jan III, a bardzo wielkim powodzeniem cieszyła się napisana wierszem bajka Czerwony Kapturek., Wiele utworów Bolesława Karpińskiego ukazywało się w prasie leszczyńskiej, a znaczna ich część pozostała jeszcze w rękopisie.

Był także znanym publicystą. Współpracował z Głosem Leszczyńskim, którego przez pewien okres był redaktorem. Jego artykuły ukazywały się w fachowych pismach pedagogicznych, wydawnictwach poświęconych literaturze greckiej i rzymskiej jak również na łamach prasy lokalnej i w wydawnictwach okolicznościowych.

Wydał drukiem fraszki Figle i erotyki sowizdrzalskie, wspomnianą bajkę dla dzieci Czerwony Kapturek oraz zbiór wierszy wojennych i legionowych pt. Rok 1914–1920. Znaczna część wierszy pozostała w rękopisie, niektóre znalazły się w wydawnictwach zbiorowych, m.in.: takich jak Zbiór wierszy nowoczesnych, Poeci Ziemi Leszczyńskiej, Krople wrzącej krwi: Powstanie Wielkopolskie w poezji i pieśni.

Dramat Karpińskiego, napisany w Krakowie w 1909 roku pt. Prolog, poświęcony Zygmuntowi III Wazie, nagrodzono w konkursie Akademickiego Koła Artystycznego Miłośników Dramatu Klasycznego i Koła Slawistów Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Zobacz też

• Obrona Leszna
• Pierwsze masowe egzekucje w ramach operacji Tannenberg (Wielkopolska)

Bibliografia

• Jerzy Zielonka: Egzekucja 21 października 1939 r[oku]. Kościan: Leszno: "Aga" : na zlec. ZML, 1994. ISBN 83-82570-91-4. 
• Kalendarium miasta Leszna. Leszno: Urząd Miasta, 1996. ISBN 83-906806-3-7. 
• K. Radziwończyk, Akcja Tannenberg grup operacyjnych Sipo i SD w Polsce. Jesień 1939, Przegląd Zachodni 1966, nr 5, s. 103
• Księga pamiątkowa I LO w Lesznie, pod red. Z. Adamczaka i A. Piwonia, Leszno 2005.
• M. Komolka, Panorama Leszczyńska, 1980, nr 43.
• Przewodnik po ulicach miasta Leszna, SBP Zarząd Oddziału, Wydawnictwo CICER, Leszno 2006
• Słownik biograficzny Leszna, pod red. B. Głowinkowskiej i A. Koniora, Leszno 2004.