Bombardowanie Drezna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bombardowie Drezna 13/14 lutego 1945
II wojna światowa, front zachodni
Bundesarchiv Bild 183-Z0309-310, Zerstörtes Dresden.jpg
Drezno po nalotach alianckich
Czas 13-14 lutego 1945
Miejsce Drezno
Terytorium Saksonia, III Rzesza
Przyczyna Element kampanii bombowej nad Niemcami, zniszczenie przemysłu, węzła transportowego oraz sparaliżowanie ruchu w rejonie
Wynik Zniszczenie miasta, ciężkie straty w ludziach
Strony konfliktu
 Stany Zjednoczone
 Wielka Brytania
 III Rzesza
Siły
796 bombowców typu Lancaster
9 bombowców typu Mosquito - pierwszy i drugi atak (noc 13/14 lutego)
311 bombowców typu B-17 - trzeci atak (14 lutego)
Brak obrony przeciwlotniczej w mieście
30-35 Bf-109 i Fw-190 w rejonie
Straty
9 Lancasterów (z czego 2 nad Francją, 1 nad Anglią) od 22 700 do 25 000 zabitych
Multimedia w Wikimedia Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Bombardowanie Drezna – przeprowadzone 13-14 lutego 1945 przez lotnictwo brytyjskie (Royal Air Force) i amerykańskie (United States Army Air Forces) naloty dywanowe na Drezno. W nalotach, skoncentrowanych na starym mieście użyto przede wszystkim bomb zapalających. Pożary wywołały burzę ogniową, która zniszczyła miasto. Całkowitemu zniszczeniu uległ obszar ok. 39 km². Straty ludzkie szacowane są na ok. 22 700 do 25 000 zabitych. Specjalna komisja powołana przez władze Saksonii do ustalenia dokładnej liczby ofiar bombardowania zakończyła pracę w roku 2011, ogłaszając, że ostatecznie ustalona liczba ofiar nie przekroczyła 25 000[1].

Liczba ofiar bombardowania Drezna była i jest przedmiotem licznych kontrowersji; propaganda nazistowska podawała straty rzędu 200 000. W 1965 roku władze Drezna podały liczbę 35 000[1]. Przez kolejne lata po wojnie różne źródła szacowały liczbę zabitych w szerokim zakresie od 35 000 do 500 000. Mocno zawyżoną liczbę ofiar podawał także brytyjski negacjonista David Irving.

Komisja ustaliła też, że na dokładność szacunków nie ma większego wpływu fakt, że w Dreźnie według różnych danych przebywać mogło wówczas nawet do 400 000 uchodźców oraz robotników przymusowych z terenów okupowanych. Okazało się bowiem, że miejscowe władze dość dokładnie odnotowały także zgony wśród tej ludności. Obecność tak dużej liczby uchodźców i robotników przymusowych w mieście wynikała stąd, że Drezno uchodziło za miasto bezpieczne z racji położenia w głębi kraju oraz braku obiektów o dużym znaczeniu strategicznym. Działa przeciwlotnicze Niemcy przenieśli na front, zostawiając miasto bez obrony.

Bombardowanie Drezna stało się również symbolem i argumentem w poważniejszej debacie nad stosownością alianckich nalotów na miasta niemieckie. Zwolennicy, począwszy od Arthura "Bombera" Harrisa, dowódcy lotnictwa bombowego (RAF Bomber Command) wskazywali na potrzebę złamania niemieckiego potencjału przemysłowego i ludzkiego, zniszczenia sieci transportowej i osłabienia morale ludności w Niemczech. Przeciwnicy wskazują na niską skuteczność w wykonaniu tych założeń: przemysł ewakuowano na prowincję, transport działał mimo wszystko, a wola walki i determinacja wzrastały raczej na skutek nalotów - analogicznie do postawy ludności bombardowanego Londynu. Krytycy i zwolennicy wskazują też motyw zemsty i odwetu za zniszczenia dokonane przez Luftwaffe w Anglii, różnie interpretując jego zasadność.

Część polskich załóg odmówiła udziału w bombardowaniu, gdyż akcję, przeprowadzoną nazajutrz po zakończeniu konferencji jałtańskiej, przedstawiono im jako pomoc dla Armii Czerwonej (informację taką podał w programie dokumentalnym gen. Stanisław Skalski)[2].

Wydarzenie w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

  • Tragedię Drezna, widzianą oczami polskich robotników przymusowych przedstawił polski reżyser Jan Rybkowski w filmie Dziś w nocy umrze miasto z 1961 roku.
  • Amerykański pisarz Kurt Vonnegut obserwował bombardowanie Drezna jako jeniec wojenny. To doświadczenie było inspiracją do jego powieści pt. Rzeźnia numer pięć z 1969 roku (zekranizowana jako film "Rzeźnia nr 5" z 1972).
  • Wydarzenie posłużyło za tło w niemieckim filmie Drezno z 2006 roku; reżyseria: Roland Suso Richter, scenariusz: Stefan Kolditz.
  • Horst Bienek w czwartej części swojej Tetralogii Gliwickiej, powieści "Ziemia i ogień" (1982), umieścił bombardowanie Drezna w lutym 1945 roku jako jeden z wątków splatających losy głównych bohaterów.
  • O bombardowaniu Drezna wspomina również utwór The Hero's Return z płyty The Final Cut brytyjskiej grupy Pink Floyd, w którym bohater po powrocie do domu wciąż zmaga się z torturującymi go wspomnieniami z przeprowadzanych nalotów.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Abschlussbericht der Historikerkommission (niem.). [dostęp 2011-05-08].
  2. Małgorzata Nocuń, Wojciech Pięciak: Musiałem myśleć jak maszyna. Onet.pl/Tygodnik Powszechny, 2005-02-13. [dostęp 2009-07-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]