Bombardowanie Guerniki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Bombardowanie Guerniki – atak lotniczy zrealizowany 26 kwietnia 1937 roku przez oddziały niemieckiego Legionu Condor, wspierające generała Franco. Szacuje się, że zginęło wtedy ok. 200-300 osób.

Bombardowanie[edytuj | edytuj kod]

Przed atakiem, w tym niewielkim miasteczku mieszkało około 5000 ludzi, do których należałoby doliczyć wojska przygotowujące obronę Bilbao oraz uchodźców, którzy uciekali przed szerzącymi się wpływami wojsk generała Franco. W momencie ataku Guernica nie posiadała żadnej obrony przeciwlotniczej.

Napad rozpoczął się o godzinie 16.30. Celem operacji ogłoszonym, po nagłośnieniu skutków bombardowania, przez agresorów, był most na rzece Oca, infrastruktura drogowa na zachód od miasta, oraz wycofujące się oddziały Frontu Ludowego (front znajdował się mniej niż 14 kilometrów od Guerniki). Jednakże ostatecznie, najważniejsze obiekty, takie jak most czy fabryka broni pozostały nietknięte. Pierwszy zaatakował pojedynczy bombowiec Heinkel He 111, który ok. godziny 16.30 zrzucił swe bomby (lub ich część) na centrum, po ok. 15 minutach dywizjony myśliwców Heinkel 51 ostrzelały cywilów i zrzuciły granaty. Ostateczne zniszczenie miasta spowodowały trzy eskadry bombowców Junkers Ju 52 Legionu Condor, eskortowane przez myśliwce Bf 109 i Heinkel He 51. Samoloty te nadleciały nad miasteczko około 17.15, bombardując je falami w dwudziestominutowych odstępach przez dwie i pół godziny[1]. Był to nalot dywanowy zastosowany po raz pierwszy przez Legion Condor nieco wcześniej podczas bombardowania pozycji republikańskich[1]. Kombinacja bomb burzących, przeciwpiechotmych i zapalających niszczyła zabudowę miasta, znacznie utrudniając walkę z pożarami i powodując wielkie zniszczenia.

Niektórzy autorzy twierdzą, że w bombardowaniu Guerniki brało udział także kilka samolotów włoskich[1].

Decyzję o bombardowaniu podjęli dowódcy Legionu Condor, Wolfram von Richthofen i Hugo Sperrle w porozumieniu z szefem sztabu gen. Moli.

Przyczyny ataku[edytuj | edytuj kod]

Przyczyną podaną do publicznej wiadomości była destrukcja mostu, jednakże zapisy w dzienniku dowódcy Legionu Condor Richthofena wskazują na to, że samoloty "zostały skierowane do Guerniki, by zatrzymać i zakłócić wycofywanie się czerwonych, którzy musieli tamtędy przejść"[1]. Według niektórych autorów operacja była przeprowadzony jako eksperyment, miano testować nową taktykę bojową i skutki zmasowanego ataku lotnictwa[1][2].

Konsekwencje ataku[edytuj | edytuj kod]

Nigdy nie ogłoszono oficjalnej liczby zabitych. Angielskie media znacznie zawyżały tę liczbę podając, że zginęło 1600 osób, inne wersje mówiły nawet o 3000, aczkolwiek aktualnie mówi się o około 200-300 zabitych. Zachowane dokumenty ze szpitali mówią o 120 zabitych i 30 rannych.[3] Natomiast nie ulega wątpliwości, że w wyniku bombardowania zostało doszczętnie zniszczone 70% miasta, w dużej mierze nie w wyniku samych ataków, lecz na skutek pożaru spowodowanego przez bomby, którego nie udało się ugasić aż do dnia następnego.[4] Atak na miasto spowodował poruszenie międzynarodowej opinii publicznej. Dwa dni po nalocie, 28 kwietnia 1937 roku The Times i The New York Times opublikowały artykuły opisujące bombardowanie Guerniki i jego skutki, potępiając działania lotnictwa gen. Franco[1]. Strona nacjonalistyczna oskarżyła o spalenie miasta obrońców, kwatera główna Franco wydała oświadczenie, w którym pisała: "Guernika została zniszczona ogniem i benzyną"[1].


Znaczenie symboliczne[edytuj | edytuj kod]

W czasie wojny domowej w Hiszpanii, w latach 1936–1939 było kilka nalotów bombowych, ucierpiało i zginęło wielu ludzi, jednakże wydarzenie z Guerniki stało się symbolem okrucieństwa, które nigdy nie powinno mieć miejsca. Artyści jak Pablo Picasso czy hiszpański poeta Blas de Otero stworzyli dzieła ku pamięci ofiar, będące potępieniem nalotu i manifestem antywojennym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Guernica (obraz)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Antony Beevor: Walka o Hiszpanię 1936-1939. Kraków: Znak, 2009. ISBN 978-83-240-1159-9.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Antony Beevor: Walka o Hiszpanię 1936-1939. Kraków: Znak, 2009, s. 320-321. ISBN 978-83-240-1159-9.
  2. Włodzimierz Kalicki: Guernica, lśnienie apokalipsy. [dostęp 2014-03-08].
  3. Barton S., Historia Hiszpanii, tłum. Agnieszka Mścichowska i Marcin Mścichowski, Książka i Wiedza, Warszawa 2011, s.281
  4. Moa P., Mity wojny domowej. Hiszpania 1936-1939, Fronda, Warszawa 2007, s.403