Bonanza (serial telewizyjny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bonanza
Bonanza
Gatunek serialu western
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Oryginalny język angielski
Główne role Dan Blocker
Lorne Greene
Michael Landon
Pernell Roberts
Liczba odcinków 430
Liczba serii 14
Nagrody Emmy (1971) za Najlepszą muzykę w serialu dla Davida Rose
Produkcja
Produkcja Republic Pictures
Paramount Television
Scenariusz David Dortort
Muzyka Ray Evans (temat)
Jay Livingston (temat)
David Rose (ilustracyjna)
Czas trwania odcinka 51 min
Emisja
Stacja telewizyjna Stany Zjednoczone NBC
Polska TVP1, TVS, Filmbox, TV Puls
Lata emisji 1959-1973
Data premiery 1959
Od lat dozwolone od 12 lat (wg KRRiT)

Bonanzaamerykański westernowy serial telewizyjny wyprodukowany przez telewizję NBC, opowiadający o życiu farmera Bena Cartwrighta i jego czterech synów, z których większość widzów zapamiętała tylko trzech, ponieważ czwarty syn – adoptowany – wystąpił w roli epizodycznej, drugoplanowej i był nieobecny w większości odcinków.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Akcja rozgrywa się na ranchu Ponderosa, położonym w stanie Nevada nad jeziorem Tahoe, po wojnie secesyjnej. Każdy z synów Bena miał inną matkę, ale wszystkie zmarły, a wychowaniem synów musiał się zająć samotny ojciec. Bonanza to klasyczny western obyczajowy – bohaterowie, czterej mężczyźni żyjący na samotnym ranchu na Dzikim Zachodzie, mają liczne przygody i napotykają wiele problemów, które dzielnie przezwyciężają. W swym postępowaniu kierują się niezłomnymi zasadami moralnymi, hołdując tradycyjnym wartościom: rodzinie, przyjaźni, uczciwości.

Historia serialu[edytuj | edytuj kod]

Serial był emitowany w latach 1959-1973 (data emisji pierwszego odcinka 12 września 1959 r., data emisji ostatniego odcinka 16 stycznia 1973 r.). W sumie pokazano 430 sześćdziesięciominutowych odcinków. W 1964 r. Bonanza była nominowana do nagrody Złotego Globu.

Serial cieszył się ogromną popularnością w Stanach Zjednoczonych, a potem także w wielu innych krajach, również w Polsce.

Bardzo znana jest melodia towarzysząca czołówce filmu, autorstwa Jaya Livingstona i Raya Evansa, często wykorzystywana jako motyw muzyczny – podobnie jak konstrukcja samej czołówki: płonąca mapa, ze środka której wyjeżdżają konno główni bohaterowie.

Kilka odcinków w latach 60. wyreżyserował Robert Altman, natomiast 336. odcinek („The Silence at Stillwater” z 1969 r.) – przedwojenny polski reżyser Józef Lejtes (Joseph Lejtes).

Spośród aktorów grających w serialu właściwie tylko Michael Landon i Lorne Greene zrobili karierę. Po zakończeniu emisji Bonanzy Landon grał m.in. w serialach Domek na prerii i Autostrada do nieba, zaś Greene w 1977 wystąpił w serialu Korzenie (Roots) – w roli Johna Reynoldsa – pierwszego pana Kunta Kinte. W roli patriarchy wystąpił również w serialach SF Battlestar Galactica (1978-9) i Galactica 1980 (1980).

Po latach nakręcono filmy bazujące na popularności serialu: Bonanza: następne pokolenie (1988), Bonanza: powrót (1994), Bonanza: pod ostrzałem (1995).

Podstawowa obsada[edytuj | edytuj kod]

Główne role

  • Lorne Greene – Ben Cartwright
  • Pernell Roberts – Adam Cartwright (w 1965 r. wycofał się z serialu)
  • Dan Blocker – Eric „Hoss” Cartwright (jego nagły zgon w 1972 r. spowodował zakończenie produkcji serialu)
  • Michael Landon – Joseph „Mały Joe” Cartwright

Role drugoplanowe

W epizodach zagrali m.in.:

Emisja w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce serial miał premierę w latach 60. i 70. w Programie 1 i był emitowany w weekendy po programie informacyjnym Dziennik Telewizyjny.

Emisje powtórne:

  • Na początku lat 90. w wybranych oddziałach regionalnych TVP pokazywano Bonanzę nagrywaną z satelitarnej telewizji niemieckiej z dogranym polskim lektorem.
  • W latach 1998-1999 serial był pokazywany przez Polsat 2 w weekendy - początkowo o 8:00, potem o 9:00.
  • W latach 2003-2004 serial emitowano w TV Puls w dni robocze o 14:00 i 18:00.
  • Od 4 stycznia 2010 do 12 maja 2010 w dni robocze o 15:40 TVP1 wyemitowała pierwszą i drugą serię Bonanzy (66 odc.). Od 3 czerwca 2013 w dni robocze o 15:20 (od września od poniedziałku do czwartku o 15:45) emitowane były serie trzecia, czwarta i piąta (łącznie 102 odc.). Emisja zakończyła się 14 listopada 2013 odcinkiem 168 Walter i przestępcy.
  • Od 4 czerwca 2011 serial zagościł na antenie TVS. Emisja w weekendy przed południem i w dni robocze po 15. W regularnej emisji serial był do końca sierpnia 2013.
  • Od 7 sierpnia 2011 serial pokazuje również stacja Filmbox. Do 26 lutego 2012 w niedziele o 12:00 (powtórki we wtorki o 19:50) pokazywano w przypadkowej kolejności 28 odcinków pierwszej i drugiej serii – od 19 do 49 (oprócz 36, 43 i 48). Następnie regularnie były powtarzane w rozmaitych cyklach i o różnych porach. Z końcem października 2013 zawieszono emisję serialu na tym kanale.

Wydania VCD/DVD w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Wybrane odcinki pierwszej i drugiej serii wydane zostały w Polsce na płytach VCD i DVD. W latach 2007-2010 wydało je trzech dystrybutorów:

  • 23 maja 2007 – GM Distribution. Sześć wydań w ramach serii Klasyka seriali. W każdym po jednej płycie DVD. Każda płyta z dwoma odcinkami. Łącznie ukazało się 12 odcinków (32 i 45, 46 i 47, 38 i 31, 26 i 42, 27 i 20 oraz 35 i 37). W takiej samej kolejności emisję prowadził kanał Filmbox.
  • 16 kwietnia 2008 – Gaby International. Cztery wydania. W każdym po jednej płycie VCD. Każda płyta z jednym odcinkiem. Łącznie ukazały się 4 odcinki (30, 38, 25 i 20). Aktualnym dystrybutorem jest Monolith Video.
  • 14 maja 2008 (I-IV), 22 kwietnia 2009 (V), 20 sierpnia 2009 (VI), jesień 2009 (VII), zima 2009/2010 (VIII) – Demel. Osiem wydań. W każdym po jednej płycie DVD. Każda płyta z czterema odcinkami. Łącznie ukazały się 32 odcinki (w przypadkowej kolejności od 19 do 56 oprócz 24, 25, 28, 29, 30 i 32). Aktualnym dystrybutorem jest Monolith Video.

Ogółem oficjalnie na płytach wydano 35 odcinków o numerach 19-23, 25-27, 30-56.

Odcinki[edytuj | edytuj kod]

Nr Polski tytuł[1] Angielski tytuł
SERIA PIERWSZA
1 Róża dla Lotty A Rose for Lotta
2 The Sun Mountain Herd
3 The Newcomers
4 Wojna Pajutów The Paiute War
5 Wschodzący Mark Twain Enter Mark Twain
6 Historia Julii Bulette The Julia Bulette Story
7 Saga o Annie O’Toole The Saga of Annie O’Toole
8 Historia Philipa Diedesheimera The Philip Diedesheimer Story
9 Pan Henry Comstock Mr. Henry Comstock
10 Wspaniała Adah The Magnificent Adah
11 The Truckee Strip
12 The Hanging Posse
13 Vendetta Vendetta
14 Siostry The Sisters
15 Ostatnie polowanie The Last Hunt
16 El Toro Grande El Toro Grande
17 Trędowata The Outcast
18 Dom podzielony A House Divided
19 Rewolwerowcy The Gunmen
20 Siewcy strachu / Strach na sprzedaż / Postrach miasta The Fear Merchants
21 Z nadania hiszpańskiego króla / Hiszpańska księżniczka The Spanish Grant
22 Ziemia warta krwi / Ziemia obiecana Blood on the Land
23 Sprawiedliwość na pustyni / Sprawiedliwość pustkowi / Prawo pustyni Desert Justice
24 Obcy The Stranger
25 Ucieczka do Ponderosy Escape to Ponderosa
26 Mściciel The Avenger
27 Ostatnie trofeum The Last Trophy
28 San Francisco San Francisco
29 Strumień goryczy Bitter Water
30 Niespełnione marzenie / Ojciec i syn Feet of Clay
31 Urodzona pod złą gwiazdą / Mroczna gwiazda Dark Star
32 Śmierć o świcie Death at Dawn
SERIA DRUGA
33 Próba sił / Ostateczna rozgrywka Showdown
34 Misja / Wyprawa The Mission
35 Splamiona odznaka / Stróż bezprawia Badge Without Honor
36 Młyn The Mill
37 Niosący nadzieję / Wiara i nadzieja / Osadnicy The Hopefuls
38 Denver McKee Denver McKee
39 Dzień sądu / Dzień zapłaty Day of Reckoning
40 Porwanie The Abduction
41 Drapieżniki / Polowanie Breed of Violence
42 Ostatni wiking The Last Viking
43 Spęd bydła / Poganiacze The Trail Gang
44 Na pustkowiu / Dzikuska The Savage
45 Milczący krzyk / Cichy grom Silent Thunder
46 Małpa / Małpolud The Ape
47 Zła krew / Więzy krwi The Blood Line
48 Zaloty The Courtship
49 Płomień nienawiści / Zła jak osa / Złośnica The Spitfire
50 Żona / Panna młoda The Bride
51 Szturm na bank / Napad na bank Bank Run
52 Zbieg The Fugitive
53 Zemsta Vengeance
54 Poborca podatkowy The Tax Collector
55 Na ratunek / Odsiecz The Rescue
56 Wrota szaleństwa / Bramy mroku The Dark Gate
57 Książę The Duke
58 Krwawy szlak Cutthroat Junction
59 Prezent The Gift
60 Rywal The Rival
61 Piekielna machina The Infernal Machine
62 Oszustwo w Thunderhead The Thunderhead Swindle
63 Sekret The Secret
64 Na skrzydłach marzeń The Dream Riders
65 Ukochana Elizabeth Elizabeth, My Love
66 Sam Hill Sam Hill
SERIA TRZECIA
67 Człowiek z uśmiechem na twarzy The Smiler
68 Wiosna Springtime
69 Honor Koczisa The Honor of Cochise
70 Dom, w którym zamieszkała samotność The Lonely House
71 Birmańskie cudo The Burma Rarity
72 Niedokończona ballada Broken Ballad
73 Wiele twarzy Gideona Flincha The Many Faces of Gideon Flinch
74 Przyjaźń The Friendship
75 Hrabina The Countess
76 Ujeżdżacz koni The Horse Breaker
77 Dzień smoka Day of the Dragon
78 Francuz The Frenchman
79 Gwiazda szeryfa The Tin Badge
80 Gabrielle Gabrielle
81 Grabież ziemi Land Grab
82 Czarujący nieznajomy The Tall Stranger
83 Dama z Baltimore The Lady from Baltimore
84 Długa droga The Ride
85 Burza The Storm
86 Powrót do domu The Auld Sold
87 Źródło życia Gift of Water
88 Scyzoryk The Jackknife
89 Winny The Guilty
90 Abigail Jones The Wooing of Abigail Jones
91 Szeryf The Lawmaker
92 Podróż do gwiazd Look to the Stars
93 Ryzyko The Gamble
94 Ciężka próba The Crucible
95 Inger, moja miłość Inger, My Love
96 Błogosławieni, którzy niosą pokój Blessed Are They
97 Posag The Dowry
98 Długa noc The Long Night
99 Dziewczyna gór The Mountain Girl
100 Cudotwórca The Miracle Maker
SERIA CZWARTA
101 Syn pierworodny The First Born
102 W poszukiwaniu własnej drogi The Quest
103 Artysta The Artist
104 Skazany na śmierć w upalny dzień A Hot Day for a Hanging
105 Dezerter The Deserter
106 W drodze The Way Station
107 Wojna nadeszła do Nevady The War Comes to Washoe
108 Szlachetny rycerz Knight Errant
109 Nowe życie The Beginning
110 Śmiertelna walka The Deadly Ones
111 Synowie Galaghera Gallagher’s Sons
112 Decyzja The Decision
113 Dobry Samarytanin The Good Samaritan
114 Ława przysięgłych The Jury
115 Pułkownik The Colonel
116 Pieśń w ciemności Song in the Dark
117 Opowieść o zbrodni Elegy for a Hangman
118 Człowiek z gór Half a Rogue
119 Wizyta u fryzjera The Last Haircut
120 Najdroższa Marie Marie, My Love
121 Darmozjad The Hayburner
122 Aktorka The Actress
123 Nieznajomy A Stranger Passed This Way
124 Córka Aarona The Way of Aaron
125 Upadła kobieta A Woman Lost
126 Przyjaciel Waltera Any Friend of Walter’s
127 Lustrzane odbicie Mirror of a Man
128 Opiekunka mojego brata My Brother’s Keeper
129 Śmierć na pustyni Five into the Wind
130 Opowieść o Whizzerze McGee The Saga of Whizzer McGee
131 Eksplozja Thunder Man
132 Niespodziewane bogactwo Rich Man, Poor Man
133 Boss The Boss
134 Mały wielki człowiek Little Man – Ten Feet Tall
SERIA PIĄTA
135 Piękność z San Francisco She Walks in Beauty
136 W imię sprawiedliwości A Passion for Justice
137 Zaklinacz deszczu Rain From Heaven
138 Miasto widmo Twilight Town
139 Nierówna walka The Toy Soldier
140 Siła charakteru A Question of Strenght
141 Niespodziewani goście Calamity over the Comstock
142 Pamiętna podróż Journey Remembered
143 Miłosierdzie Quality of Mercy
144 Odpowiednia chwila The Waiting Game
145 Właściwa decyzja The Legacy
146 Hoss i krasnale Hoss and the Leprechauns
147 Odpoczynek The Prime of Life
148 Oskarżona Lila Conrad The Lila Conrad Story
149 Korrida w Ponderosie Ponderosa Matador
150 Mój syn My son, my son
151 Fałszywy Joe Cartwright Alias Joe Cartwright
152 Gentleman z Nowego Orleanu The Gentleman from New Orleans
153 Oszustwo The Cheating Game
154 Przypadkowa narzeczona Bullet for a Bride
155 Król gór King of the Mountain
156 Nie kochaj mnie Love me not
157 Szczera prawda The Pure Truth
158 Prawdziwy mężczyzna No Less a Man
159 Sprawa honoru Return to Honor
160 Historia Muleya Jonesa The Saga of Muley Jones
161 Atak na Ponderosę The Roper
162 Różowa chmurka A Pink Cloud Comes From Old Katay
163 Towarzysze broni The Companeros
164 Sławny Thomas Bowers Enter Thomas Bowers
165 Mroczna przeszłość The Dark Past
166 Sprytny plan The Pressure Game
167 Trójkąt Triangle
168 Walter i przestępcy Walter and the Outlaws

Przypisy

  1. Pierwsze tytuły wg tłumaczenia TVP. Po ukośniku w przypadku rozbieżności alternatywne tytuły stacji Filmbox lub wydawnictw DVD.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]