Borówkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Borówkowa
Borówkowa widoczna jako najwyższe wzniesienie ponad Obniżeniem Lądka i Stronia
Borówkowa widoczna jako najwyższe wzniesienie ponad Obniżeniem Lądka i Stronia
Państwo  Polska
 Czechy
Pasmo Góry Złote, Sudety
Wysokość 900 m n.p.m.
Wybitność 235 m
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Borówkowa
Borówkowa
Ziemia 50°23′26,316″N 16°54′09,608″E/50,390643 16,902669Na mapach: 50°23′26,316″N 16°54′09,608″E/50,390643 16,902669

Borówkowa (900 m n.p.m., niem. Heidelkoppe, Heidelberg, czes. Borůvková) – szczyt na granicy polsko-czeskiej w Górach Złotych (Sudety Wschodnie) wznoszący się ponad Przełęczą Lądecką, z którego roztacza się szeroka panorama na ziemię kłodzką po polskiej stronie, a po czeskiej Morawy i Śląsk a poprzez wąski pas państwa czeskiego na rozległe obszary Pogórza Sudeckiego na obszarze Polski w tym Paczków, Otmuchów, Kamieniec Ząbkowicki.

Po 1945 r., a przed ustaleniem obecnej polskiej nazwy, szczyt nazywany był również Wrzesiec, Wrzosiec lub Wrzosówka. Nazwa ta pozostała ostatecznie jednak przy wsi Wrzosówka leżącej na jej stoku.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Jest jednym z najwyższych szczytów pasma Gór Złotych i najwyższym punktem gminy Lądek-Zdrój. Wznosi się pomiędzy Przełęczą Lądecką znajdującą się na południu i przełęczą Różaniec od północy i jest najwyższym szczytem w tej części pasma biegnącego południkowo. Jest też zwornikiem dla dwóch bocznych odgałęzień Gór Złotych, które przebiegają poprzecznie w stosunku do pasma głównego. Szczyt Borówkowej flankuje od północnego zachodu Krowia Góra Wielka, zaś od południowego wschodu wierzchołek z grupą skalną zwaną Białą Skałą (niem. Weiser Stein lub Weissenbrunn) na wysokości 864 m n.p.m. Na południowym stoku wypływa źródło o nazwie Biała Studnia.

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Góra zbudowana jest z gnejsów należących do metamorfiku Lądka i Śnieżnika.

Roślinność[edytuj | edytuj kod]

Północne zbocza Gór Złotych. Widok z Kamienicy.

Porasta ją dolnoreglowy bór świerkowy domieszkowany bukiem, jodłą i modrzewiem. Na południowych zboczach, poniżej szczytu rozciągają się łąki. Polska, jak również czeska nazwa szczytu wywodzi się od pokrycia najwyższych partii masywu Borówkowej w znacznej części jagodami - głównie borówką brusznicą i borówką czarną.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tereny obejmujące Borówkową i pobliskie wzniesienia stanowiły w średniowieczu pogranicze Księstwa Nyskiego i Hrabstwa Kłodzkiego. Północno-wschodnie zbocza w 1420 r. biskup Konrad podarował miastu Paczków i od tej pory zaczęto je nazywać Paczkowskim Lasem. Las na stoku południowo-zachodnim nazwano dla odróżnienia Lasem Lądeckim.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Widok na Borówkową z pastwisk we wsi Kamienica.

Szczyt dość wcześnie zdobył popularność turystyczną, głównie dzięki atrakcyjnej panoramie z Białej Skały znajdującej się po czeskiej stronie, z której widok sięgał aż po Paczków, Otmuchów, Nysę, Javorník oraz Śląsk po Górę Świętej Anny. Szczyt zarówno od strony północnej (Przedgórze Paczkowskie) jak i od południowej (Obniżenie Lądka) jest dominacyjnym wzniesieniem, od lat przyciągającym turystów. Na znaczne zwiększenie ruchu turystycznego w tym rejonie wpłynęło przystąpienie obu krajów do Układu z Schengen i wybudowanie w 2006 roku wieży widokowej.

Budowle na szczycie Borówkowej[edytuj | edytuj kod]

Wieża widokowa zbudowana na szczycie przez Czechów w 2006 r.

Pierwsze obiekty turystyczne zaczęły powstawać na szczycie w II połowie XIX wieku. W ciągu kilkuset lat stanęło tam schronisko turystyczne oraz cztery wieże widokowe. Współczesna wieża została otwarta po czeskiej stronie granicy w 2006, później wzniesiono inne obiekty służące turystom (m.in. zadaszone wiaty).

Także po czeskiej stronie, od północnego zachodu pod szczytem stoi uszkodzony kamienny krzyż pokutny pozbawiony górnego ramienia.

Spotkania opozycyjne w latach 80. XX w.[edytuj | edytuj kod]

Tablica pamiątkowa

Położenie szczytu sprzyjało organizowaniu spotkań opozycji lat 80. XX w. Pierwsze takie konspiracyjne spotkanie na Borówkowej odbyło się 21 sierpnia 1987 r. Spotkali się tam działacze Solidarności Polsko-Czechosłowackiej z obu stron granicy. Ze strony polskiej uczestniczyli w nim: Zbigniew Bujak, Zbigniew Janas, Mirosław Jasiński, Jacek Kuroń, Jan Lityński, Józef Pinior, Mieczysław Piotrowski "Ducin" i Danuta Winiarska. Ze strony czeskiej dotarli: Jiří Dienstbier (późniejszy minister spraw zagranicznych Czechosłowacji), Ladislav Lis, Petr Pospíchal, Jan Šabata, Hanka Šabatowa i Petr Uhl. Podobne spotkania odbywały się również w okolicach pobliskiego Karpna, a wśród ich uczestników był m.in. późniejszy prezydent Czech Václav Havel. Głównym organizatorem tych spotkań po polskiej stronie był Warcisław Martynowski z Lądka-Zdroju.

W czerwcu 1988 r. odbyło się spotkanie ponad 20 młodych działaczy z polskich i czechosłowackich ugrupowań opozycyjnych. Kolejne spotkanie na Borówkowej miało miejsce 20 maja 1989 r. Spotkanie 30 września 1990 r. było czwartym i pierwszym legalnym spotkaniem na Borówkowej. Było ono jedną z trzech demonstracji, które odbyły wówczas się na granicy polsko-czeskiej w sprawie otwarcia granic. Na Borówkowej spotkała się wtedy ponad setka osób z Lądka-Zdroju i Javorníka, m.in. władze obu miast, co zaowocowało zawiązaniem partnerstwa między tymi miastami. W 2005 r. postawiono na szczycie tablice upamiętniające wydarzenia z lat 80. XX wieku.

Tablica pamiątkowa upamiętniająca spotkania opozycji

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Na szczyt prowadzi kilka znakowanych szlaków turystycznych:

Wieża widokowa jest otwarta dla turystów przez cały rok. Przy wieży znajduje się bar otwarty codziennie od czerwca do końca września, w październiku bar jest otwarty tylko w weekendy. Dla podróżujących autem dogodnym miejscem do zaparkowania jest Przełęcz Lądecka gdzie do 2007 funkcjonowało przejście graniczne dla pieszych i rowerzystów.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marcin Dziedzic Morawsko-Śląskie Sudeckie Towarzystwo Górskie 1881-1945, Wrocław 2006, ISBN 83-7374-041-4
  • Wojciech Ciężkowski Lądek Zdrój, Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne, Wrocław 1998, ISBN 83-7125-044-4
  • Marek Furmankiewicz Przez "zieloną granicę". Konspiracyjne spotkania "Solidarności Polsko-Czechosłowackiej" w Górach Złotych w latach 1981-89, w: "Pielgrzymy. Informator krajoznawczy", Wrocław 1997, s. 171-181 [1]
  • Masyw Śnieżnika, Góry Bialskie, Góry Złote, Krowiarki, mapa w skali 1:40 000, Wydawnictwo "Plan", Wrocław 2006, ISBN 83-60180-51-2
  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 17 Góry Złote, red. Marek Staffa, str. 49-50, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 1993, ISBN 83-85773-01-0

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]