Border collie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Border Collie)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Border collie
Border Collie 600.jpg
Border collie
Kraj patronacki Wielka Brytania
Kraj pochodzenia Wielka Brytania[1] (Szkocja[2])
Wymiary
Wysokość 50 – 55 cm (psy),
47 – 52 cm (suki)
Masa 15-20 kg (psy)
12-18 kg (suki)[1]
Klasyfikacja
FCI Grupa I, Sekcja 1,
nr wzorca 297
AKC Herding
ANKC Grupa 5 – Working Dogs
CKC Grupa 7 – Herding
KC(UK) Pastoral
NZKC Working
UKC Grupa 6 – Herding Dog
Wzorce rasy
FCI AKC ANKC CKC KC(UK) NZKC UKC
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Border collie – jedna z ras psów, należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Typ wilkowaty[2]. Podlega próbom pracy[1].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Współczesny border collie jest potomkiem roboczych collie trzymanych w hrabstwach na pograniczu Anglii i Szkocji. Od 1881 roku uczestniczył on w konkursach owczarków i był eksportowany jako pracujący owczarek na wszystkie kontynenty.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Border collie ma mieć proporcjonalną budowę ciała, przy czym wygląd jego wskazuje na grację i doskonałą harmonię w połączeniu z odpowiednią masą ciała. Obecnie kształtują się coraz większe podziały w kwestii wzorca między psami przeznaczonymi do wystaw a użytkowymi. Te drugie charakteryzuje lżejsza budowa ciała, mniej obfita okrywa włosowa oraz wydłużony kształt głowy.

Jest to również kwestią przodków – cięższa budowa charakteryzuje psy hodowane w Nowej Zelandii, lżejsze to typ angielski.

Szata i umaszczenie[edytuj | edytuj kod]

Nie preferuje się psów z przewagą koloru białego. Niebieskie oczy dopuszczalne są jedynie w umaszczeniu merle. U border collie występują różne kolory szaty, a w tym:

  • black and white (czarno-biały)
  • black tricolour (czarny trójkolorowy) – biało-czarny z podpalaniami
  • blue merle (niebieski marmurkowy)
  • blue tricolour merle (niebieski marmurkowy trójkolorowy) – niebieski marmurkowy z podpalaniami
  • chocolate and white (czekoladowo-biały)
  • chocolate tricolour (czekoladowy trójkolorowy) – czekoladowo-biały z podpalaniami
  • chocolate merle (czekoladowy marmurkowy)
  • chocolate tricolour merle (czekoladowy marmurkowy trójkolorowy) – czekoladowy marmurkowy z podpalaniami
  • blue and white (niebiesko-biały) – rozjaśniony czarny z białym
  • blue tricolour (niebieski trójkolorowy) – niebiesko-biały z podpalaniami
  • slate merle (ciemnoszary marmurkowy)
  • slate tricolour merle (ciemnoszary marmurkowy trójkolorowy) – ciemnoszary marmurkowy z podpalaniami
  • lilac and white (liliowo-biały) – rozjaśniony czekoladowy z białym
  • lilac tricolour (liliowy trójkolorowy) – liliowo-biały z podpalaniami
  • lilac merle (liliowy marmurkowy)
  • lilac tricolour merle (liliowy marmurkowy trójkolorowy) – liliowy marmurkowy z podpalaniami
  • red (australian red, golden, yellow) and white (rudo-biały)
  • sable and white (sobolowy z białym)

Niektóre rodzaje umaszczenia występujące u border collie

Black and white
Australian red and white
Chocolate and white
Blue merle
Blue tricolour merle
Black tricolour

Istnieje również odmiana krótkowłosa, dotychczas mało popularna w Polsce.

Zachowanie i charakter[edytuj | edytuj kod]

Uznany przez psychologa Stanleya Corena za najbardziej inteligentną rasę psów[3]. Jego predyspozycje wymagają, aby praca, którą wykonuje, dawała mu radość i pozwalała wykazać się inicjatywą. Uważny i podatny na szkolenie, uwielbia biegać i wykonywać zadania powierzane mu przez przewodnika. Właściciel psa powinien dysponować czasem i być osobą aktywną. Border collie potrzebuje pana o spokojnym usposobieniu, który będzie w stanie żyć z nim w harmonii i potrafić się z nim porozumieć, gdyż w przeciwnym razie border łatwo wymknie się spod kontroli. Border Collie to pies szczerze oddany swojemu właścicielowi, uległy i zrównoważony. Charakter często determinuje przeznaczenie psa – psy sportowe cechuje większa uległość niż typowo pasterskie.

Użytkowość[edytuj | edytuj kod]

Pies pasterski, pomocnik w zaganianiu owiec. Wykazuje olbrzymią potrzebę i chęć do pracy oraz ciągłego ruchu. Doskonale nadaje się do uprawiania wszystkich sportów kynologicznych, z wyjątkiem szkolenia w kierunku IPO (szkolenie na psa obronnego). Sprawdza się jako pies lawinowy w górach i jako pies tropiący. Z racji ogromnej chęci pracy z człowiekiem może być wykorzystywany przy wykrywaniu narkotyków oraz w służbach celnych. Nadaje się również do terapii chorych.

Podobnie jak przy budowie border collie – tak i przy użytkowości kształtują się różnice między psami z linii typowo wystawowych a tymi sportowymi/użytkowymi. Pierwszy typ zatraca powoli niespożyty temperament na rzecz spokojnego poddawania się zabiegom pielęgnacyjnym, drugi zaś utrzymuje pierwotne cechy – szybkość, bystrość, zwinność.

Zdrowie i pielęgnacja[edytuj | edytuj kod]

Border Collie – szczenięta

Pielęgnacja i utrzymanie tego psa nie jest kłopotliwe. Konieczne jest dostarczenie mu odpowiedniej dawki ruchu, a szczególnie zajęć umysłowych poprzez pracę z owcami czy sporty kynologiczne.

U Border Collie mogą wystąpić takie choroby CEA czyli anomalia oczu collie CL czyli Ceroidolipofuscynozy neuronalne oraz TSN Trapped Neutrophil Syndrome – w profesjonalnych hodowlach przeprowadzane są badania genetyczne w kierunku tych chorób.

Może także wystąpić dysplazja stawów biodrowych – w tym celu hodowle wykonują zdjęcia RTG pod kątem tej choroby i rozmnażają tylko osobniki wolne od dysplazji, jednak nie daje to 100% pewności że szczeniaki urodzą się zdrowe.

Na przestrzeni ostatnich lat dość istotnymi problemami w rasie stały się padaczka, border collie collapse ("bcc" – zapaść powysiłkowa) oraz ocd (osteochondroza). Są to przypadłości, na które nie ma badań genetycznych, o których dziedziczeniu nie wiemy nic, w związku z czym, niezwykle istotne jest, aby śledzić występowanie ich w całym rodowodzie psa czy u psów spokrewnionych by móc określić prawdopodobieństwo wystąpienia ich u konkretnego osobnika.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. s. 41.
  2. 2,0 2,1 Rino Falappi: Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów. s. 45.
  3. Coren, Stanley (1995). The Intelligence of Dogs: A Guide To The Thoughts, Emotions, And Inner Lives Of Our Canine Companions. New York: Bantam Books. ISBN 0-553-37452-4

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2012. ISBN 978-83-7705-179-5.
  • Eva Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MULTICO, 1998, s. 138. ISBN 83-7073-122-8.
  • Rino Falappi: Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów. Warszawa: Dom Wydawniczy "Bellona", 2001. ISBN 83-11-09354-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]