Borneo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Borneo
Borneo
Kontynent Azja
Państwo  Indonezja
 Malezja
 Brunei
Archipelag Archipelag Malajski
Powierzchnia (3) 743 330 km²
Populacja (2005)
 • liczba ludności
 • gęstość

15 721 384
21,15 os./km²
Położenie na mapie Indonezji
Mapa lokalizacyjna Indonezji
Borneo
Borneo
Ziemia 1°N 114°E/1,000000 114,000000Na mapach: 1°N 114°E/1,000000 114,000000
Mapa wyspy
Mapa wyspy
Główne wyspy Indonezji

Borneo – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Największa wyspa Archipelagu Malajskiego i Azji, trzecia pod względem wielkości na świecie po Grenlandii i Nowej Gwinei.

Północna część należy do Malezji. Są to stany Sarawak i Sabah. Niewielki obszar (ok. 5 tys. km²) pomiędzy Sarawak i Sabah zajmuje Brunei, reszta zaś to terytorium Indonezji.

Powierzchnia 743 330 km² (dla porównania powierzchnia Polski to 312 685 km²). Wyspę porastają lasy równikowe, zamieszkane przez wiele różnych gatunków zwierząt. Słynnym przedstawicielem świata zwierząt na wyspie jest orangutan czy słoń karłowaty, podgatunek słonia indyjskiego, oba zagrożone wyginięciem.

Wyspa ma około 15,7 mln mieszkańców. Największą grupą etniczną w Sabah jest grupa Kadazan (25%).

Miasta na Borneo[edytuj | edytuj kod]

Ludność wg stanu na rok 2008

Rzeki na Borneo[edytuj | edytuj kod]

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

WWF informuje, że od 1996 na Borneo odkryto 361 nowych gatunków fauny i flory. Według najnowszego raportu międzynarodowej organizacji ekologicznej WWF, tylko w 2006 naukowcy odkryli na Borneo 52 nowe gatunki roślin i zwierząt. Wśród nich znalazło się: 30 gatunków ryb, 2 gatunki żab i 16 gatunków imbiru.

Większość odkryć miała miejsce w rejonie wyspy nazywanym "Sercem Borneo". Ten górski obszar o powierzchni 220 tys. km² porasta las równikowy. Jego obszar kurczy się w zastraszającym tempie. Obecnie tylko połowę powierzchni Borneo pokrywają lasy. Jeszcze 25 lat temu równikowa puszcza zajmowała 75% obszaru wyspy.

Wylesienie Borneo[1]:

  • 1950 - ok. 90% powierzchni Borneo stanowiły lasy
  • 1985 - 73,7%
  • 2000 - 57,5%
  • 2005 - 50,4%
  • 2010 - 44,4%
  • 2020 - 32,6% (prognoza)

W 2007 rządy Indonezji, Brunei i Malezji zdecydowały się na ochronę tzw. Serca Borneo, obszaru wynoszącego w przybliżeniu 220 tys. km², i na wymienionym obszarze nie będzie można prowadzić wyrębu oraz zrezygnowano z zakładania kolejnych plantacji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od I wieku n.e. istniało tu państwo Indusów. W XIII wieku teren wyspy zajmowały liczne państewka muzułmańskie. W 1521 roku na Borneo osiedlili się Portugalczycy, wyparci następnie przez Holendrów. W 1847 roku wyspę częściowo zajęli Brytyjczycy, tworząc na pobliskiej wysepce Labuan swoją bazę. W czasie II wojny światowej, w marcu 1942 roku, wyspa została zajęta przez Japończyków. Obecnie była holenderska część wyspy to tereny indonezyjskie, a była brytyjska – malezyjskie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy