Podgrzybek żeberkowany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Borowik żeberkowany)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podgrzybek żeberkowany
Boletus ferrugineus G4 (1).JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj Boletus
Gatunek podgrzybek żeberkowany
Nazwa systematyczna
Boletus ferrugineus Schaeff
Fung. Bavar. Palat. 1: 85, tab. 4 (176])
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Boletus ferrugineus G4.JPG

Podgrzybek żeberkowany (Boletus ferrugineus Schaeff.) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwa polska pojawiła się w 1993 w opracowaniu A. Borowskiej, E. Gardnweidner i Aliny Skirgiełło. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany też był jako grzyb kasztanowaty i podgrzybek zajączek odmiana grubosiatkowana[2]. W niektórych atlasach grzybów opisywany jest jako podgrzybek żeberkowaty[3]. Wszystkie te nazwy nie są zgodne z nazwą naukową, według Index Fungorum gatunek ten bowiem należy obecnie do rodzaju Boletus (borowik). Niektóre strony internetowe podają nazwę borowik żeberkowany[4], brak jednak naukowych źródeł tej nazwy.

Niektóre synonimy nazwy naukowej[5]:

  • Boletus citrinovirens Watling 1969
  • Boletus ferrugineus f. citrinovirens (Watling) Watling
  • Boletus spadiceus Krombh. 1846
  • Xerocomus ferrugineus (Schaeff.) Bon 1985
  • Xerocomus spadiceus (Fr.) Quél. 1888
  • Xerocomus spadiceus (Schaeff.) Konrad & Maubl. 1952
  • Xerocomus subtomentosus var. ferrugineus (Schaeff.) Krieglst. 1991

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 3-10 cm, u młodych okazów półkulisty, później staje się łukowaty, na koniec płaski i nieco wgłębiony na środku. Skórka pilśniowa, sucha i jednolicie ubarwiona na kolor żółtawooliwkowy, oliwkowobrązowy, czerwonobrązowy do ciemnobrązowego. Uszkodzone miejsca zmieniają barwę na czerwonobrązową[3].

Rurki

U młodych okazów intensywnie żółte lub złotożółte a pory okrągłe, później brązowożółte lub żółtozielonkawe, a pory graniaste. Kolor porów taki sam jak rurek[3].

Trzon

Wysokość 3-10 cm, grubość 0,5-2,5 cm, walcowaty, pełny i zwarty. Skórka gładka w kolorze od kremowego przez jasnobrązowa do bladoczerwonobrązowej[3].

Miąższ

Białawy lub żółtawy o nieokreślonym smaku. Owocniki suche wydzielają nieprzyjemny zapach moczu[3].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje tylko w Europie. Brak go w Skandynawii, ale jest na Islandii[6]. Rośnie głównie w górskich lasach iglastych oraz pod bukami, szczególnie na glebach piaszczystych[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Grzyb jadalny[3].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej podobny jest tzw. podgrzybek zajączek (Boletus subtomentosus). Ma kapelusz oliwkowobrązowy i jego pory sinieją po uciśnięciu[3]. Podobny jest także borowik oprószony (Xerocomellus pruinatus), ale jego kapelusz nie pęka na poletka, a miejsca uszkodzone i obgryzione przez ślimaki są czerwonobrązowe[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  4. Grzybland. Borowik żeberkowany. [dostęp 2013-10-18].
  5. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].