Podgrzybek żeberkowany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Borowik żeberkowany)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podgrzybek żeberkowany
Podgrzybek żeberkowany: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj Boletus
Gatunek podgrzybek żeberkowany
Nazwa systematyczna
Boletus ferrugineus Schaeff
Fung. Bavar. Palat. 1: 85, tab. 4 (176])
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Boletus ferrugineus G4.JPG

Podgrzybek żeberkowany (Boletus ferrugineus Schaeff.) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwa polska pojawiła się w 1993 w opracowaniu A. Borowskiej, E. Gardnweidner i Aliny Skirgiełło. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany też był jako grzyb kasztanowaty i podgrzybek zajączek odmiana grubosiatkowana[2]. W niektórych atlasach grzybów opisywany jest jako podgrzybek żeberkowaty[3]. Wszystkie te nazwy nie są zgodne z nazwą naukową, według Index Fungorum gatunek ten bowiem należy obecnie do rodzaju Boletus (borowik). Niektóre strony internetowe podają nazwę borowik żeberkowany[4], brak jednak naukowych źródeł tej nazwy.

Niektóre synonimy nazwy naukowej[5]:

  • Boletus citrinovirens Watling 1969
  • Boletus ferrugineus f. citrinovirens (Watling) Watling
  • Boletus spadiceus Krombh. 1846
  • Xerocomus ferrugineus (Schaeff.) Bon 1985
  • Xerocomus spadiceus (Fr.) Quél. 1888
  • Xerocomus spadiceus (Schaeff.) Konrad & Maubl. 1952
  • Xerocomus subtomentosus var. ferrugineus (Schaeff.) Krieglst. 1991

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 3-10 cm, u młodych okazów półkulisty, później staje się łukowaty, na koniec płaski i nieco wgłębiony na środku. Skórka pilśniowa, sucha i jednolicie ubarwiona na kolor żółtawooliwkowy, oliwkowobrązowy, czerwonobrązowy do ciemnobrązowego. Uszkodzone miejsca zmieniają barwę na czerwonobrązową[3].

Rurki

U młodych okazów intensywnie żółte lub złotożółte a pory okrągłe, później brązowożółte lub żółtozielonkawe, a pory graniaste. Kolor porów taki sam jak rurek[3].

Trzon

Wysokość 3-10 cm, grubość 0,5-2,5 cm, walcowaty, pełny i zwarty. Skórka gładka w kolorze od kremowego przez jasnobrązowa do bladoczerwonobrązowej[3].

Miąższ

Białawy lub żółtawy o nieokreślonym smaku. Owocniki suche wydzielają nieprzyjemny zapach moczu[3].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje tylko w Europie. Brak go w Skandynawii, ale jest na Islandii[6]. Rośnie głównie w górskich lasach iglastych oraz pod bukami, szczególnie na glebach piaszczystych[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Grzyb jadalny[3].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej podobny jest tzw. podgrzybek zajączek (Boletus subtomentosus). Ma kapelusz oliwkowobrązowy i jego pory sinieją po uciśnięciu[3]. Podobny jest także borowik oprószony (Xerocomellus pruinatus), ale jego kapelusz nie pęka na poletka, a miejsca uszkodzone i obgryzione przez ślimaki są czerwonobrązowe[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  4. Grzybland. Borowik żeberkowany. [dostęp 2013-10-18].
  5. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].