Borowik królewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Borowik królewski
Boletus regius 37212.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj borowik
Gatunek borowik królewski
Nazwa systematyczna
Boletus regius Krombh.
Naturgetr. Abbild. Beschr. Schwämme (Prague) 2: 3 (1832)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Borowik królewski


Borowik królewski (Boletus regius Krombh.) – gatunek grzybów, należący do rodziny borowikowatych[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1960[2]. Gatunek ten, jako borowik królewski Boletus regius Krombh. wymieniają też Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w swojej książce z 1885[3], a także różne atlasy grzybów. Jednak W. Wojewoda w checklist z 2003 uważa go za odmianę borowika żółtobrązowego (Boletus appendiculatus subsp. regius Konrad)[2].

Synonimy łacińskie[4]:

  • Boletus regius f. citrinus A. Guerra 1999
  • Boletus regius Krombh. 1832 f. regius
  • Boletus regius var. peltereaui J. 1965
  • Boletus regius Krombh. 1832 var. regius

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 8–20 cm. Za młodu kulisty, potem stopniowo rozpościerający się. Kolor wiśniowoczerwony, miejscami przebarwiony na żółto. Skórka zamszowata, sucha[5].

Rurki

Za młodu bladożółte, później cytrynowożółte, z wiekiem oliwkowożółte. Są lśniące i nie zmieniają koloru po uszkodzeniu[5].

Trzon

Wysokość 5-12 cm, grubość 2-4 cm, baryłkowaty lub pękaty. Ma jasnożółty kolor i pokryty jest drobną siateczką też żółtego koloru[5].

Miąższ

Jędrny, bladożółty, lub cytrynowożółty. Zapach słaby, smak łagodny. Nie zmienia barwy po ugnieceniu[5].

Zarodniki
Gładkie, elipsoidalno-wrzecionowate. Wysyp zarodników oliwkowobrązowy.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Europie jest rzadki. Należy do jednego z dziesięciu najbardziej zagrożonych gatunków. Również w Polsce jest bardzo rzadki i jest objęty ścisłą ochroną gatunkową. Grzyb ciepłolubny. Występuje od wczesnego lata do jesieni w lasach liściastych, głównie pod dębami i bukami na wapiennych glebach[5].

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający[6]. Znajduje się na czerwonych listach gatunków zagrożonych także w Austrii, Belgii, Czechach, Szwajcarii, Estonii, Anglii, Holandii, Słowacji[2].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Bywa mylony z "fałszywym borowikiem królewskim" (Boletus pseudoregius), który ma bardziej blady kapelusz i jego miąższ sinieje po zgnieceniu[5]. Podobny jest też borowik żółtobrązowy (Boletus appendiculatus), ale jego miąższ również sinieje po zgnieceniu lub przecięciu[3].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. 3,0 3,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Andreas Gminder: Atlas grzybów jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.