Borys Wasiliew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Borys Wasiliew
Boris Vasilyev.jpg
Tablica pamiątkowa poświęcona Wasiliewowi na budynku szkoły w Smoleńsku w której uczył się pisarz.
Z lewej, obok oficjalnej sentencji, uwidoczniony jest tytuł jego najsłynniejszej powieści Tak tu cicho o zmierzchu...
Imiona i nazwisko Борис Львович Васильев
Data i miejsce urodzenia 21 maja 1924
Smoleńsk ZSRR
Data i miejsce śmierci 11 marca 2013
Moskwa
Narodowość  Rosja
Dziedzina sztuki literatura
film
Styl proza
Ważne dzieła Tak tu cicho o zmierzchu
W ewidencji nie figuruje
Odznaczenia
Order Zasług dla Ojczyzny II klasy Order Zasług dla Ojczyzny III klasy
Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Przyjaźni Order Przyjaźni Narodów
Nagrody
Nagroda Państwowa ZSRR Nagroda Prezydenta FR Dyplom Honorowy Prezydenta FR

Borys Lwowicz Wasiliew (ur. 21 maja 1924 w Smoleńsku, zm. 11 marca 2013 w Moskwie) – rosyjski pisarz, prozaik, dramaturg i scenarzysta filmowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Smoleńsku. Był synem zawodowego oficera carskiej, a następnie radzieckiej armii (Lwa Aleksandrowicza, ur. 1892). Jego matka – Jelena Nikołajewna z d. Alieksiejewa (ur. 1892) pochodziła ze starego szlacheckiego rodu, skoligaconego z rodami Puszkina i Tołstoja. Od dziecka przejawiał zainteresowania humanistyczne. W czasach szkolnych aktywnie uczestniczył w działalności teatrzyku amatorskiego i współredagował szkolną gazetkę.

Wraz z z wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej 1941-1945 zgłosił się na ochotnika na front i z oddziałem ochotników-komsomolców walczył pod Smoleńskiem. Następnie służył w wojskach powietrznodesantowych (w 8 powietrznodesantowym pułku gwardii i 3 powietrznodesantowej dywizji gwardii). W marcu 1943 został ciężko ranny podczas wykonywania zadania bojowego. Później w swojej twórczości często sięgał do tematyki wojennej. W 1948 ukończył Wojskową Akademię Pancerno-Zmechanizowaną im. Stalina. Podczas studiów na tej uczelni poznał swoją późniejszą żonę, również studentkę akademii – Zorię Poljak. W latach 1948-1953 służył jako wojskowy inżynier na Uralu. Z armii odszedł w 1954 w stopniu kapitana. Później wspominał, że zdecydował się opuścić wojsko, aby w całości poświecić się działalności literackiej. 1952-1989 – członek KPZR.

Debiutował w 1954 sztuką Oficerowie. Był autorem wielu sztuk teatralnych, opowiadań, nowel. Szeroką popularność zdobył jednak dopiero w 1969 powieścią Tak tu cicho o zmierzchu. W 1972 została ona sfilmowana, a dosyć udana adaptacja przewyższyła popularnością samą powieść. Wasiliew za scenariusz napisany do tego filmu otrzymał nagrodę państwową. Spektakl teatralny w reżyserii Jurija Lubimowa oparty na wątkach powieści był wystawiany na deskach moskiewskiej Taganki przez kilka następnych lat. Kolejnymi głośnymi powieściami Wasiliewa były: W ewidencji nie figuruje z 1974 i Jutro była wojna z 1984, które również dotyczyły okresu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. W innych swoich powieściach pisarz nawiązywał m.in. do problematyki ekologicznej (Nie strzelajcie do białych łabędzi, 1973), wojny rosyjsko-tureckiej 1877-1878 (To, co było, i to, czego nie było, 1977-1980), stalinizmu (Pozdrowienia od babci Lory, 1988). W 1982 wydał powieść autobiograficzną o latach dzieciństwa i młodości pt. Mkną moje konie. Jego powieści zostały przetłumaczone na wiele języków i były wydawane w wielu krajach, również i w Polsce. Wiele z nich zostało sfilmowanych, a sam Wasiliew był autorem scenariuszy tych adaptacji. Wasiliew jest autorem epickiego cyklu historycznego Opowieści o Starej Rusi w której od 1996 do 2007 opublikował 7 powieści oraz cyklu Historia rodu Oleksinskich – 6 książek w latach 1977-1998.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Wybrane powieści i opowiadania[edytuj | edytuj kod]

  • (1957) Kuter Iwana
  • (1960) Długi dzień
  • (1969) Tak tu cicho o zmierzchu
  • (1970) Ostateczny dzień
  • (1973) Nie strzelajcie do białych łabędzi
  • (1974) W ewidencji nie figuruje
  • (1976) Weteran
  • (1979) Walka spotkaniowa
  • (1980) Sześciu wspaniałych
  • (1982) Mkną moje konie
  • (1984) Jutro była wojna
  • (1987) I był wieczór i był ranek
  • (1988) Macie pozdrowienia od Baby Jagi
  • (1997) Kniaz' Jarosław i jego synowie
  • (2001) Głusza
  • (1977) - (1998) Historia rodu Oleksinskich (cykl)
  • (1996) - (2007) Opowieści o Starej Rusi (cykl)

Sztuki teatralne[edytuj | edytuj kod]

  • (1954) Oficerowie
  • (1955) Pukajcie, a będzie otwarte

Scenariusze filmowe[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Florian Nieuważny (red.): Słownik pisarzy rosyjskich. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1994. ISBN 83-214-0961-X.
  • Wolfgang Kazak: Lieksikon russkoj litieratury XX wieka. Moskwa: Kultura, 1996. ISBN 5-8334-0019-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]