Borys Wasiliew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Borys Wasiliew
Imiona i nazwisko Борис Львович Васильев
Data i miejsce urodzenia 21 maja 1924
Smoleńsk ZSRR
Data i miejsce śmierci 11 marca 2013
Moskwa
Narodowość  Rosja
Dziedzina sztuki literatura
film
Styl proza
Ważne dzieła Tak tu cicho o zmierzchu
W ewidencji nie figuruje
Odznaczenia
Order Zasług dla Ojczyzny 2 kl. Order Zasług dla Ojczyzny 3 kl.
Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Przyjaźni Order Przyjaźni Narodów
Nagrody
Nagroda Państwowa ZSRR Nagroda Prezydenta FR Dyplom Honorowy Prezydenta FR

Borys Lwowicz Wasiliew (ur. 21 maja 1924 w Smoleńsku, zm. 11 marca 2013 w Moskwie) – rosyjski pisarz, prozaik, dramaturg i scenarzysta filmowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Smoleńsku. Był synem zawodowego oficera carskiej, a następnie radzieckiej armii (Lwa Aleksandrowicza, ur. 1892). Jego matka – Jelena Nikołajewna z d. Alieksiejewa (ur. 1892) pochodziła ze starego szlacheckiego rodu, skoligaconego z rodami Puszkina i Tołstoja. Od dziecka przejawiał zainteresowania humanistyczne. W czasach szkolnych aktywnie uczestniczył w działalności teatrzyku amatorskiego i współredagował szkolną gazetkę.

Wraz z z wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej 1941-1945 zgłosił się na ochotnika na front i z oddziałem ochotników-komsomolców walczył pod Smoleńskiem. Następnie służył w wojskach powietrznodesantowych (w 8 powietrznodesantowym pułku gwardii i 3 powietrznodesantowej dywizji gwardii). W marcu 1943 został ciężko ranny podczas wykonywania zadania bojowego. Później w swojej twórczości często sięgał do tematyki wojennej. W 1948 ukończył Wojskową Akademię Pancerno-Zmechanizowaną im. Stalina. Podczas studiów na tej uczelni poznał swoją późniejszą żonę, również studentkę akademii – Zorię Poljak. W latach 1948-1953 służył jako wojskowy inżynier na Uralu. Z armii odszedł w 1954 w stopniu kapitana. Później wspominał, że zdecydował się opuścić wojsko, aby w całości poświecić się działalności literackiej. 1952-1989 – członek KPZR.

Debiutował w 1954 sztuką Oficerowie. Był autorem wielu sztuk teatralnych, opowiadań, nowel. Szeroką popularność zdobył jednak dopiero w 1969 powieścią Tak tu cicho o zmierzchu. W 1972 została ona sfilmowana, a dosyć udana adaptacja przewyższyła popularnością samą powieść. Wasiliew za scenariusz napisany do tego filmu otrzymał nagrodę państwową. Spektakl teatralny w reżyserii Jurija Lubimowa oparty na wątkach powieści był wystawiany na deskach moskiewskiej Taganki przez kilka następnych lat. Kolejnymi głośnymi powieściami Wasiliewa były: W ewidencji nie figuruje z 1974 i Jutro była wojna z 1984, które również dotyczyły okresu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. W innych swoich powieściach pisarz nawiązywał m.in. do problematyki ekologicznej (Nie strzelajcie do białych łabędzi, 1973), wojny rosyjsko-tureckiej 1877-1878 (To, co było, i to, czego nie było, 1977-1980), stalinizmu (Pozdrowienia od babci Lory, 1988). W 1982 wydał powieść autobiograficzną o latach dzieciństwa i młodości pt. Mkną moje konie. Jego powieści zostały przetłumaczone na wiele języków i były wydawane w wielu krajach, również i w Polsce. Wiele z nich zostało sfilmowanych, a sam Wasiliew był autorem scenariuszy tych adaptacji. Wasiliew jest autorem epickiego cyklu historycznego Opowieści o Starej Rusi w której od 1996 do 2007 opublikował 7 powieści oraz cyklu Historia rodu Oleksinskich – 6 książek w latach 1977-1998.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Wybrane powieści i opowiadania[edytuj | edytuj kod]

  • (1957) Kuter Iwana
  • (1960) Długi dzień
  • (1969) Tak tu cicho o zmierzchu
  • (1970) Ostateczny dzień
  • (1973) Nie strzelajcie do białych łabędzi
  • (1974) W ewidencji nie figuruje
  • (1976) Weteran
  • (1979) Walka spotkaniowa
  • (1980) Sześciu wspaniałych
  • (1982) Mkną moje konie
  • (1984) Jutro była wojna
  • (1987) I był wieczór i był ranek
  • (1988) Macie pozdrowienia od Baby Jagi
  • (1997) Kniaz' Jarosław i jego synowie
  • (2001) Głusza
  • (1977) - (1998) Historia rodu Oleksinskich (cykl)
  • (1996) - (2007) Opowieści o Starej Rusi (cykl)

Sztuki teatralne[edytuj | edytuj kod]

  • (1954) Oficerowie
  • (1955) Pukajcie, a będzie otwarte

Scenariusze filmowe[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Florian Nieuważny (red.): Słownik pisarzy rosyjskich. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1994. ISBN 83-214-0961-X.
  • Wolfgang Kazak: Lieksikon russkoj litieratury XX wieka. Moskwa: Kultura, 1996. ISBN 5-8334-0019-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]