Bosfor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cieśnina Bosfor, zdjęcie satelitarne
Most Bosforski
Most Mehmeda Zdobywcy

Bosfor (tur. Bogaziçi, İstanbul Boğazı; gr. Βόσπορος, bosporos – przejście, przeprawa dla bydła) – cieśnina łączącą Morze Czarne z Morzem Marmara, położona między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą, oddziela Europę od Azji. Wraz z cieśniną Dardanele łączy Morze Egejskie z Morzem Czarnym. Obie cieśniny stanowią szlak morski o międzynarodowym znaczeniu. Zasady transportu morskiego w ich obrębie reguluje konwencja z Montreux z roku 1936.

Podstawowe dane:

  • długość: ok. 30 km
  • szerokość: 0,7-3,7 km
  • głębokość: 30-120 m (w torze wodnym)

W Bosforze płyną dwa prądy morskie: powierzchniowy o prędkości 4 km/h wynoszący wodę wysłodzoną z Morza Czarnego oraz przeciwnie skierowany prąd głębinowy o dużym zasoleniu.

Bosfor jest zalaną dawną doliną rzeczną o stromych i skalistych brzegach. Posiada liczne zatoki – nad największą z nich – zatoką Złoty Róg, leży Stambuł.

Odcinek Bosforu w Stambule[edytuj | edytuj kod]

W Stambule zbudowano dwa mosty łączące brzegi Bosforu, jeden zwany Mostem Bosforskim (południowy, ukończony w 1973, długość 1074 m) i drugi – Most Mehmeda Zdobywcy (północny, ukończony w 1988, długość 1090 m). 29 października 2013 otwarto podwodny tunel kolejowy Marmaray łączący oba brzegi cieśniny. Budowany jest trzeci most drogowo-kolejowy, wysunięty na północ od dwóch poprzednich, Most Yavuz Sultan Selim.

Wycieczka statkiem po cieśninie jest polecaną atrakcją turystyczną Stambułu. Zobaczyć można przybrzeżne zabytki, m.in.: