Boskie Przeznaczenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zmiany terytorium USA

Boskie Przeznaczenie (ang. Manifest Destiny) – hasło sformułowane i użyte po raz pierwszy przez redaktora „Democratic Review” – Johna L. O’Sullivana w lipcu 1845 roku[1]. 27 grudnia 1845 O’Sullivan w jednym ze swych artykułów wyraził ten pogląd, pisząc, że prawo Stanów Zjednoczonych do przejęcia Oregonu leży „w naszym Boskim Przeznaczeniu do rozprzestrzeniania i zajęcia całego kontynentu, który Opatrzność nam ofiarowała”.

Koncepcja ta nigdy nie została sformalizowana ani ściśle skonkretyzowana. W przeszłości dokonywano różnych jej interpretacji – począwszy od uznania, iż głosi ona prawo Amerykanów do przejęcia obszarów pomiędzy Atlantykiem a Pacyfikiem, aż po prawo do kontroli nad całą półkulą zachodnią. W 1846 kongresmen Robert C. Winthrop użył tego określenia w kontekście sprawy Oregonu, natomiast artykuł z 1850 w „The Annals of America” głosił, że „zadaniem naszym jest spełnić przeznaczenie, Boskie Przeznaczenie, do panowania nad całym Meksykiem, nad Ameryką Południową, nad Indiami Zachodnimi i Kanadą. Gorącym zwolennikiem i realizatorem doktryny Boskiego Objawienia był prezydent James Knox Polk.

W 1885 roku ukazał się esej pod tytułem Boskie przeznaczenie (Manifest Destiny) autorstwa Johna Fiske’a, w którym autor dowodził potrzeby dominacji Anglosasów na świecie[2].

Przypisy

  1. Pierwsze użycie wiązało się z kwestią możliwości przejęcia Republiki Teksasu przez USA.
  2. L. Pastusiak, Prezydenci, t. 2, Warszawa 1987, s. 227.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wiesław Dobrzycki, Epoka Kongresu Wiedeńskiego i Świętego Przymierza. 1815-1870/71, [w:] Historia stosunków międzynarodowych 1815-1945, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2007, ISBN 978-83-7383-062-2.