Bractwo św. Łukasza (Polska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bractwo św. Łukasza – grupa artystyczna, powstała w 1925 i działająca do 1939. Założyli je uczestnicy pierwszego pleneru w Kazimierzu Dolnym: prof. Tadeusz Pruszkowski i jego studenci z warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych – Jan Gotard, Aleksander Jędrzejewski, Edward Kokoszko, Antoni Michalak, Janusz Podoski, Mieczysław Schulz, Jan Wydra i Jan Zamoyski; później dołączyli: Bolesław Cybis, Eliasz Kanarek i Czesław Wdowiszewski, a następnie: Bernard Tadeusz Frydrysiak, Jeremi Kubicki, Antoni Grabarz i Stefan Płużański.

Artyści grupy, tzw. łukaszowcy, nawiązywali do wzorów malarstwa z XVI i XVII w. Malowali kompozycje historyczne, pejzaże, portrety, sceny rodzajowe i biblijne. W lutym 1928 w Zachęcie otwarta została pierwsza wystawa Bractwa, która wzbudziła skrajne reakcje. Grupa znana była z malowniczego trybu życia na plenerach w Kazimierzu Dolnym.

Łukaszowcy podejmowali się jako zespół wykonywania zamówień państwowych na dekorację wnętrz, np. statków MS Piłsudski (1934) i MS Batory (1939) oraz Wojskowego Instytutu Geograficznego w Warszawie (1935). Największe zlecenie otrzymali w 1937 od Komitetu Organizacji Polskiego Pawilonu na Światową Wystawę w Nowym Jorku w 1939. Jedenastu malarzy Bractwa stworzyło wspólnie siedem obrazów (o wym. 120×200 cm) przedstawiających najważniejsze wydarzenia z historii Polski; inicjatorem przedsięwzięcia był minister Józef Beck. W pracy nad cyklem obrazów udział wzięli: Bolesław Cybis, Bernard Frydrysiak, Jan Gotard, Aleksander Jędrzejewski, Eliasz Kanarek, Jeremi Kubicki, Antoni Michalak, Stefan Płużański, Janusz Podoski, Tadeusz Pruszkowski i Jan Zamoyski. Z niewyjaśnionych dotychczas przyczyn, obrazy te znajdują się obecnie w bibliotece jezuickiej uczelni Le Moyne College w Syracuse w USA. W cyklu skład cyklu wchodzą następujące obrazy:

  • Spotkanie Bolesława Chrobrego z Ottonem III u grobu św. Wojciecha (1000)
  • Przyjęcie chrześcijaństwa przez Litwę (1386)
  • Nadanie przywileju jedlneńskiego (1430)
  • Unia Lubelska (1569)
  • Uchwalenie konfederacji warszawskiej o wolności religijnej (1573)
  • Odsiecz Wiednia (1683)
  • Konstytucja 3 Maja (1791)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Baranowicz Z., Bractwo św. Łukasza, [w:] Polskie życie artystyczne w latach 1915-1939, red. A. Wojciechowski, Ossolineum 1974, s. 587-588.
  • Marcinkowska M., Czekamy na powrót polskich dzieł, "Spotkania z zabytkami" 2007, nr 11.
  • Zamoyski J., Łukaszowcy: Malarze i malarstwo Bractwa św. Łukasza, Warszawa 1989.
  • Kus J., komentarz do katalogu drugiej wystawy Bractwa św. Łukasza w portalu Polska.pl

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg