Brakteat z Vadstena

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brakteat z Vadstena

Brakteat z Vadstena (Ög 178) – wykonany ze złota naszyjnik w formie monety, będący najprawdopodobniej ochronnym amuletem, stanowiący jeden z najstarszych zabytków pisma runicznego[1]. Datowany na V/VI wiek. Został odnaleziony w 1774 roku w pobliżu Vadstena w szwedzkiej prowincji Östergötland. Przechowywano go w Muzeum Historycznym w Sztokholmie, skąd został skradziony w 1938 roku. Dziś znany jest tylko z kopii[2].

Moneta miała średnicę 30,7 mm i ważyła 6,124 gramów. Umieszczony na niej wizerunek przedstawiał ludzką głowę, czworonogie zwierzę oraz ptaka[2]. Inskrypcja runiczna zaczyna się u góry monety i czytana jest od prawej do lewej[3]. Pierwsze litery napisu układają się w słowo tuwatuwa o niepewnym znaczeniu, mające prawdopodobnie funkcję magiczną. Następnie wypisany jest ciąg znaków fuþarku starszego, rozdzielonych na trzy grupy, z czego ostatni znak znajduje się pod zawieszką i jest niewidoczny: fuþarkgw : hnijïpzs : tbemlŋo[d][3].

Przypisy

  1. Vadstena Bracteate (niem.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2014-06-12].
  2. 2,0 2,1 Brakteat (C-Typ) von Raum Vadstena (Östergötland, S) (niem.). runenprojekt.uni-kiel.de. [dostęp 2014-06-12].
  3. 3,0 3,1 Tineke Looijenga: Texts and Contexts of the Oldest Runic Inscriptions. Leiden: Brill, 2003, s. 221. ISBN 90-04-12396-2.