Brama Floriańska w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Brama Floriańska
Obiekt zabytkowy nr rej. Ak-11/Ka/32/Kr/14 z 1932
Widziana z ul. Floriańskiej
Widziana z ul. Floriańskiej
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków, ul. Floriańska
Ukończenie budowy XIII/XIV
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Brama Floriańska
Brama Floriańska
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Brama Floriańska
Brama Floriańska
Ziemia 50°03′54″N 19°56′29″E/50,065000 19,941389Na mapach: 50°03′54″N 19°56′29″E/50,065000 19,941389
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Brama Floriańska (Brama św. Floriana) w Krakowie – średniowieczna brama z basztą, położona na Starym Mieście w Krakowie u końca ulicy Floriańskiej, przy skrzyżowaniu z ulicą Pijarską. Stanowi pozostałość po dawnych murach miejskich. Jest jedną z ośmiu krakowskich bram obronnych obok sławkowskiej, grodzkiej, wiślnej, mikołajskiej-rzeźniczej (Brama na Gródku), szewskiej, nowej i pobocznej.

W XIII i XIV wieku Kraków otoczono murem. Brama Floriańska, o której źródła pisane wspominają od 1307 roku, była jedną z bram w murach obronnych. Przez bramę biegł trakt do Kleparza koło Kościoła św. Floriana; tutaj też zaczynała się Droga Królewska na Wawel.

Brama Floriańska (widok od strony Barbakanu)
Brama Floriańska w nocy
Drzeworyt Bramy Floriańskiej i Barbakanu

Obecna budowla w swojej najstarszej części pochodzi z przełomu XIII i XIV wieku. W latach 1565-1566 w pobliżu Bramy Floriańskiej zbudowany został Arsenał Miejski. W XVI w. mieściły się w Bramie stajnie miejskie. W 1694 r. przeprowadzony został jej gruntowny remont. Na początku XIX wieku planowano zburzyć mury. W ich obronie stanął prof. Feliks Radwański, który pisał: Chronią one przed wiatrami wiejącymi pod Kościół Mariacki od Kleparza. Niedobre to wiatry, bo smrody i śmieci znosić będą, a także bezbożnie podwiewać spódnice Paniom Matkom i Żonom[1]. 13 stycznia 1817 r. Radwański wywalczył w senacie Rzeczypospolitej Krakowskiej decyzję o pozostawieniu dla potomnych fragmentów średniowiecznej fortyfikacji. Zachowano więc części murów, w tym Barbakan i Bramę Floriańską. Ponownie rozebranie bramy planowano na początku XX wieku, gdy w mieście uruchamiano tramwaj elektryczny. Linia miała biec przez bramę, ale tramwaj nie mieścił się w niej. Ostatecznie postanowiono pogłębić przejazd i bramę ocalono.

Liczy 34,5 m wysokości (do gałki hełmu). Znajdującą się nad wejściem (od strony Plant) płaskorzeźbę z orłem piastowskim wykonał Zygmunt Langman według projektu Jana Matejki. Zastąpiła ona w 1820 roku wcześniejszego orła. Od strony miasta widnieje płaskorzeźba z XVIII wieku wyobrażająca św. Floriana. Barokowe zwieńczenie Bramy Floriańskiej zostało wykonane w 1660 roku. Przy portalu bramnym do dziś zachowały się prowadnice na kratę. Wewnątrz bramy znajduje się klasycystyczny ołtarz z początku XIX w. z późnobarokową kopią cudownego obrazu Matki Boskiej Piaskowej.

Obecnie brama wchodzi w skład trasy turystycznej Mury Obronne.

Przypisy

  1. Cytat za: J. Adamczewski, Kraków osobliwy, Kraków 1996, s.68.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Bramie Floriańskiej

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Adamczewski, Kraków osobliwy, Kraków 1996.
  • M. Rożek, Urbs celeberrima. Przewodnik po zabytkach Krakowa, Kraków 2006.