Bratucice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bratucice
Dąb św. Onufrego w Bratucickim Lesie
Dąb św. Onufrego w Bratucickim Lesie
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat bocheński
Gmina Rzezawa
Liczba ludności (2006) 700
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 32-712
Tablice rejestracyjne KBC
SIMC 0829916
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Bratucice
Bratucice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bratucice
Bratucice
Ziemia 50°03′56″N 20°32′19″E/50,065556 20,538611Na mapach: 50°03′56″N 20°32′19″E/50,065556 20,538611
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Bratucicewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Rzezawa.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Bratucice są największą pod względem obszaru i najbardziej na północ wysuniętą częścią gminy. Od zachodu graniczą z gminą Bochnia, od północy z gminą Szczurowa, a od wschodu z gminą Brzesko. W swojej gminie sąsiadują od południa z sołectwami:

Nazwy części wsi[edytuj | edytuj kod]

Bródek, Łazek, Mole, Podlesie, Radziejów

Nazwy obiektów fizjograficznych[edytuj | edytuj kod]

Biały Ług, Błonie, Boconek, Browarzysko, Chłopia góra, Dębicz, Gliniki, Górki, Grabina, Koszuca, Kościelne Górki, Łaty, Młynarskie, Odnogi, Osiek, Ośprót, Pasternik, Piaski, Pławie, Podsłońce, Podgórze, Poręby, Pustki, Sicina, Staw, Studzienica, Wilczy Grunt, Zagumnie, Zamoście.

Piotr Galas przytacza: Gdy mieszkańcy zakupili przed laty łąki zwane "Na Stawie" i podzielili je między siebie wedle tutejszej miary zwanej "korcem" (korzec pola jest to "obszar obsiewany korcem zboża", co się równa 3/4 morga), okazało się, że na każdego współwłaściciela przypada część łąki równa trzem pokosom, co oni "Przymiarkami nazwali".

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wzmianka o założeniu wsi datowana jest na rok 1389. Początkowa była własnością szlachecką Wilczków herbu Poraj, którzy po roku 1408 sprzedali ją Leliwitom Melsztyńskim, razem z Dębowym Działem. Między rokiem 1527 a 1564 Bratucice stopniowo weszły do starostwa niepołomickiego, będącego własnością królewską. Pozostały w nim aż do utraty niepodległości. Bratucice weszły pod panowanie Austrii już podczas I rozbioru. Później należały do dominium niepołomickiego i były pod bezpośrednim zarządem cesarza. W Bratucicach urodził się generał Leopold Okulicki. Funkcjonuje też Izba Pamięci Gen. Leopolda Okulickiego w Bratucicach.

12 czerwca 1945 roku do lasu bratucickiego przybył oddział WIN "OP ŚCIGACZ". Celem założenia obozu i szkolenia żołnierzy w terenie nizinnym. Dowódcą był plut. Pchor Stefan Kaczmarczyk "Baca". W nocy z 19-go na 20-go czerwca 1945 roku, liczne oddziały ekspedycji karnej na miejsce akcji w Bratucicach zostały dowiezione autami. Bezgłośna operacja okrążenia i zaskoczenia partyzantów nie udała się. Z okrążenia wyszło łącznie 35 osób w dwóch grupach. Na skraju lasu ubowcy zamordowali 4 młodych ochotników zdążających do obozu. Zostali pochowani na cmentarzu w Cerekwi z różnymi datami zgonów [1].

Osoby związane z Bratucicami[edytuj | edytuj kod]

Leopold Okulicki urodził się 12 XI 1898 r. Okuliccy mieszkali w Batucicach przez 6 lat, tu urodził się Leopold. Następnie wrócili do Okulic. Przodkowie nosili nazwisko Kicka. Ojciec Leopolda, Błażej być może za przykładem swego stryja (profesora w seminarium duchownym we Lwowie) zdecydował się na zmianę nazwiska.

Jan Okulicki urodził się w 1896 r. Przez 1,5 roku pracował w Ameryce, po powrocie brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. był kilkakrotnie ranny, dosłużył się rangi sierżanta. Został wójtem w Bratucicach, społecznik, działacz OSP, Kółka rolniczego, ZSL we władzach powiatowych sekretarzem (1926). Kandydował do sejmu. Został pierwszym wójtem gminy Zbiorowej w Bogucicach. Zmarł 3 VI 1936 r.

Obiekty historyczne[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz z I wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi, w przysiółku Radziejów cmentarz z okresu I wojny światowej z numerem 318 (nr. rej.: A-92/M z 23.05.2007). Jest tam podana jego lokalizacja jako Wrzępia, zakwalifikowany do IX okręgu Bochnia. Na cmentarzu jest pochowanych 51 Austriaków z 32 pułku piechoty landwery i 32 pułku strzelców. Są to dwie mogiły zbiorowe. Projektantem cmentarza był Franz Stark. Wieść gminna powiada, że część pochowanych tu żołnierzy to ofiary krwawej kłótni przy grze w karty, z której skorzystali Rosjanie, dokonując wypadu i ostrzeliwując bijących się między sobą Austriaków z broni maszynowej. 43 żołnierzy jest pochowanych jako bezimienni, jeden z nich jest podporucznik. Imiennie wymieniono: plutonowy Jan Gawliński, plutonowy Wojciech Madura, szer. Alojz Weiss, szer. Franciszek Żurawski, szer. Jan Sikora, szer. Władysław Kołodziej, porucznik Siegfrid Wechsberg, szer. Emil Antl.

Obiekty inżynieryjne[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 2012 przestał istnieć fragment jednego z wałów stawu rybnego. Ziemia z jego rozbiórki trafiła na cmentarz parafialny w Bratucicach. Jednoznacznie nie można stwierdzić, czy ta część wału liczyła parę wieków, bo źródła nie określają dokładnego położenia.

Oto fragment sprawozdania, po przeprowadzonej lustracji w roku 1564: .."Gdy tam rewizorowie wyjechali, pokazał pan starosta niepołomicki Grzegorz Branicki z poddanymi JKM ten las i łąkę, na której łące i lesie jest teraz staw zbudowany, i powiadali poddani, że potok ten z krzeczowskiego imienia przez ten las idzie, na którem ten staw jest zastawiony i graniczy Czerekiew od Bratucic. Item skarżyli się poddani bratuciccy, że ten staw woda zbytnia przez wierzchowiska wypiera podle grobli na łąki i na pola bratucickie. Snać się i folwarkowi, i kmieciom wielka szkoda dzieje, bo powiedali, że tego roku dwakroć siali pole, że się pierwsze wysiewki wytopiły. "..

Środowisko przyrodnicze[edytuj | edytuj kod]

Wieś leży na terenie Bratucickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

4 maja 2008 otwarto w Bratucicach Izbę Pamięci generała Leopolda Okulickiego[2].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Gmina Rzezawa ISBN 83-85474-49-8
  2. Zofia Wiśniewska Zjawy i Dziwy w Okulicach i Gminie Rzezawa 2000 ISBN 83-86744-96-0
  3. Tadeusz Zuzia "Kilka zdań o gminie Rzezawa" Rzezawa 2012
  4. Roman Frodyma "Galicyjskie cmentarze wojenne" Tom III Pruszków 1998
  5. Jerzy J.P. Drogomir "Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918)
  6. Jan Małecki "Lustracja województwa krakowskiego 1564" cz.I Warszawa 1962

Przypisy

  1. Stanisław Permus "Smyk": "Może niejeden z nas kiedyś po latach".
  2. Otwarcie Izby Pamięci generała Leopolda Okulickiego. rzezawa.pl, 6 maja 2008.