Braunit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Braunit
Braunit
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Mn2+Mn3+6SiO4O20
Twardość w skali Mohsa 6–6,5
Przełam nierówny
Łupliwość dobra do doskonałej
Pokrój kryształu tzw. pseudooktaedry
Układ krystalograficzny tetragonalny
Właściwości mechaniczne kruchy
Gęstość minerału 4,8 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa czarna do brunatnoczarnej
Rysa brunatnoczarna, czarna
Połysk metaliczny
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Braunit – rzadki minerał z gromady krzemianów, tlenokrzemian manganu o wzorze Mn2+Mn3+6SiO4O20 (tlenek manganu(III)). Jego nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego badacza K. Brauna.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy kryształy o pokroju bipiramid i pseudooktaedrów. Tworzy skupienia zbite, ziemiste, skorupowe. Jest kruchy, nieprzezroczysty, o tłustym lub metalicznym połysku. Niekiedy zawiera domieszki żelaza, wapnia, boru, baru. Rozpuszcza się w HCl, HNO3. Ma własności magnetyczne.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Stanowi składnik złóż manganu, spotykany jest w żyłach kruszcowych i skarnach. Minerałami współwystępującymi są: piroluzyt, hausmanit, manganit, psylomelan, magnetyt, baryt, kalcyt, kwarc, syderyt.

Największe złoża tego minerału występują w Kazachstanie – Dżezkazgan, Rosji – na Uralu, w Indiach – Sitapar, w Brazylii – Ouro Preto, Minas Gerais, w RPA, USATeksas, Arkansas, Arizona. W Europiewystepuje w Szwecji – Nordmark, Jakobsberg i Niemczech.

W Polsce został znaleziony w okolicach Wałbrzycha.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • jedna z ważniejszych rud manganu, zawiera do 87% MnO2.
  • stosowany do otrzymywania czystego pierwiastka.
  • poszukiwany kamień kolekcjonerski

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Braunit w WIEM.pl. [dostęp 2011-02-25].
  • R Duda, L Reji: Wielka Encyklopedia Minerałów. Elipsa 2. ISBN 8386013001.
  • W Schumann: Minerały świata. Almapress. ISBN 8370203132.
  • J Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004. Warszawa: Towarzystwo Geologiczne „Spirifer”, 2005.