Brewiarz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy księgi liturgicznej. Zobacz też: Liturgia godzin jako forma modlitwy.

Brewiarz (od łac. breviarium – skrót) – w chrześcijaństwie księga liturgiczna do odprawiania liturgii godzin, czyli codziennej modlitwy Kościoła.

Historia i praktyka użycia[edytuj | edytuj kod]

Osobisty brewiarz Marii I Stuart

Liturgia godzin jest obowiązkowa dla wszystkich duchownych katolickich (kapłani, diakoni) i większości osób konsekrowanych (zakonnic, zakonników i członków instytutów świeckich), jakkolwiek często jest dobrowolnie praktykowana przez wiernych świeckich. Proces powstawania brewiarza sięga czasów św. Benedykta z Nursji, jakkolwiek na szeroką skalę reforma brewiarza zapoczątkowana została w XVI wieku, szczególnie po soborze trydenckim (1545–1563). Do rozpowszechnienia skróconej formy księgi przyczyniły się też zakony żebracze, jak franciszkanie[1].

Jest podzielony na poszczególne okresy liturgiczne. Zawiera teksty modlitw, psalmy, hymny. Przeznaczony dla duchowieństwa i niektórych zakonów. Odmawiany przez kapłanów i zakonników w ustalonych porach dnia. Podzielona na poszczególne części: godzinę czytań (matutinum), jutrznię (laudes), modlitwę w ciągu dnia: pierwsza modlitwa "z dnia" czyli prymę, przedpołudniową (tertia), południową (sexta), popołudniową (nona), nieszpory (vesperae) i kompletę (completorium). Duchowieństwo diecezjalne oraz wszystkie zakony niemonastyczne (wyjątek stanowią mnisi paulini) posługują się brewiarzem rzymskim, czterotomowym, czterotygodniowym psałterzem[2]. Zakony monastyczne oparte na Regule św. Benedykta, mają swój własny brewiarz, tzw. Monastyczną Liturgię Godzin z dwutygodniowym psałterzem.

Polskie wydania brewiarza[edytuj | edytuj kod]

Czterotomowe wydanie Pallottinum[edytuj | edytuj kod]

III tom Brewiarza (wydanie czterotomowe)

Pierwsze w Polsce wydanie kompletnej Liturgii godzin zawarte zostało w wydaniu czterotomowym Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego wydawnictwa Pallottinum.

oraz

  • tom dodatkowy (wakacyjny) Okres zwykły tygodnie IX-XXVII, ISBN 83-7014-428-4, Poznań 2002.
  • dodatkowe teksty o świętych Liturgia Godzin. Dodatkowe teksty o świętych. Tom I-IV, ISBN 978-83-7014-678-8, Poznań 2012.

Pięciotomowe wydanie franciszkańskie[edytuj | edytuj kod]

Brewiarz franciszkański

Wzorując się na włoskim wydaniu czterotomowym Rodziny franciszkańskiej, polskie Zakony franciszkańskie podjęły w 2013 dzieło publikacji własnego wydania pięciotomowego, zawierającego teksty liturgiczne na wspomnienia franciszkańskich świętych i błogosławionych oraz modlitwy ze skarbca duchowości franciszkańskiej (m.in. litanie do św. Franciszka i św. Antoniego). W każdym tomie znajduje się kalendarz liturgiczny Zakonów Franciszkańskich w Polsce. Wydanie to ukazuje się staraniem wrocławskiego Wydawnictwa Św. Antoniego. Druk w drukarni Wydawnictwa Pallottinum. Ukazały się cztery tomy:

  • tom I Liturgia godzin zakonów franciszkańskich w Polsce. Okres Adwentu. Okres Bożego Narodzenia, ISBN 978-83-63084-17-2, Wrocław 2013.
  • tom II Liturgia godzin zakonów franciszkańskich w Polsce. Okres Wielkiego Postu. Okres Wielkanocny, ISBN 978-83-63084-19-6, Wrocław 2013.
  • tom III Liturgia godzin zakonów franciszkańskich w Polsce. Okres zwykły: tygodnie 1-11, ISBN 978-83-63084-20-2, Wrocław 2014.
  • tom IV Liturgia godzin zakonów franciszkańskich w Polsce. Okres zwykły: tygodnie 12-23, ISBN 978-83-63084-21-9, Wrocław 2014.
  • tom V Liturgia godzin zakonów franciszkańskich w Polsce. Okres zwykły: tygodnie 24-34, ISBN 978-83-63084-22-6, Wrocław 2014.

Przypisy

  1. Ezdrasz Biesok OFM: Zarys dziejów Zakonu Braci Mniejszych (pol.). www.panewniki.franciszkanie.pl. [dostęp 2014-12-01].
  2. Ogólne wprowadzenie do Liturgii Godzin. W: Liturgia Godzin. Okres Adwentu, Okres Bożego Narodzenia. T. 1. Poznań: Pallottinum, 1982, s. 57-80. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]