Brewster F2A Buffalo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brewster F2A-3 Buffalo
Brewster F2A-3 Buffalo
Brewster F2A-3 Buffalo
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Brewster Aeronautical Corporation
Typ pokładowy samolot myśliwski
Załoga 1 pilot
Historia
Data oblotu 2 grudnia 1937
Lata produkcji 1939-1944
Wycofanie ze służby 1948
Dane techniczne
Napęd 1 Wright R-1820-40 Cyclone
Moc 1200 KM
Wymiary
Rozpiętość 10 668 mm
Długość 8050 mm
Wysokość 3533 mm
Powierzchnia nośna 19,41 m²
Masa
Własna 2162 kg
Zapas paliwa 600 l
Osiągi
Prędkość maks. 518 km/h (na wys. 4900 m)
Pułap praktyczny 9952 m
Zasięg 2704 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
cztery karabiny maszynowe Colt MG 53-2 kalibru 12,7 mm
Liczba miejsc
1
Użytkownicy
Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Finlandia, Holandia, Australia, Nowa Zelandia
Rzuty
Rzuty samolotu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Brewster Buffalo lub Brewster F2A – amerykański myśliwiec pokładowy z czasów II wojny światowej, pierwszy jednopłatowiec użytkowany przez United States Navy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Samolot zaprojektowano w odpowiedzi na zamówienie amerykańskiej marynarki wojennej z 1936 roku na nowoczesny jednopłatowy pokładowy samolot myśliwski. Na zamówienie odpowiedziały firmy Brewster Aeronautical Corporation (prototyp XF2A-1), a także Grumman (XF4F-1) i Seversky (XFN-1).

Pierwszy lot XF2A-1 odbył się w grudniu 1937. Po przeprowadzeniu testów, w czerwcu 1937 US Navy zamówiła 54 egzemplarze seryjnych F2A-1 (zbudowano 53 egz.). Samolot zbudowano w układzie średniopłata, charakteryzował się całkowicie metalową konstrukcją (z wyjątkiem usterzenia), posiadał klapy na skrzydłach i wciągane podwozie. Po przekazaniu 9 samolotów dywizjonowi z USS "Saratoga", dowództwo marynarki postanowiło sprzedać pozostałe 44 samoloty jako nadwyżki Finlandii (marynarka USA miała w zamian otrzymać nowszą wersję myśliwca). Kolejną wersję oznaczono F2A-2, różniła się ona od poprzedniczki m.in. mocniejszym silnikiem (R-1830-40) i lepszym śmigłem. Pierwsze samoloty tej wersji dotarły do jednostek US Navy dopiero we wrześniu 1940, gdyż w pierwszej kolejności dostarczano samoloty dla krajów europejskich. W kolejnej wersji, F2A-3, dodano silniejsze opancerzenie, kuloodporną kabinę pilota oraz zwiększono zapas paliwa. Marynarka wojenna USA zamówiła w sumie 43 egzemplarze wersji F2A-2 i 108 F2A-3. Produkcję zakończono w 1942. Piloci chwalili sobie te samoloty, jako łatwe w pilotażu i stosunkowo zwrotne, nie były to jednak samoloty mogące dorównać japońskim Mitsubishi A6M Zero. Wśród wad samolotu należy wymienić często psujące się wysuwane podwozie.

Wersje eksportowe[edytuj | edytuj kod]

Brewster F2A-2 Buffalo

B-239 – tak oznaczono 44 samoloty wersji F2A-1 sprzedane w 1939 roku Finlandii. Od 1941, kiedy Finlandia walczyła ze Związkiem Radzieckim wspólnie z Niemcami, wobec braku możliwości zakupu oryginalnych części zamiennych, niektóre samoloty wyposażano na miejscu w zdobyczne silniki M-63. W niektórych samolotach montowano podwozie pozwalające na lądowanie na śniegu lub lodzie. Powstał też prototyp fińskiej kopii B-239, nazwany Humu, produkcji jednak nie podjęto.

B-339B – samoloty wersji F2A-2 pozbawione wyposażenia typowo morskiego (tratwy ratunkowej, zaczepu służącego do lądowań na lotniskowcu) przeznaczone dla Belgii (40 egz.). Wobec upadku Belgii w 1940 większość samolotów przekazano Wielkiej Brytanii, a 6 maszyn będących w drodze do Europy znalazło się we francuskiej posiadłości Martynice, gdzie zostały zniszczone, aby nie wpadły w ręce rządu Vichy.

B-339C – zamówiona przez Holandię, lądowa wersja F2A-2. Z powodu trudności z pozyskaniem silników Wright Cyclone, 24 samoloty dostarczone do Holenderskich Indii Wschodnich wyposażono w wyremontowane silniki Wright R-1820-G105 (1100 KM) wyjęte z cywilnych samolotów DC-3. Pozostałe 48 maszyn wyposażono w silniki Wright R-1820-G205 (1200 KM) i oznaczono później B-339D.

B-339E – 170 maszyn wersji F2A-2 kupionych przez Wielką Brytanię. Ponieważ samoloty te nie mogły się równać z myśliwcami niemieckimi, dowództwo RAF wysłało je na Daleki Wschód, gdzie wyposażono w nie dywizjony RAF, RAAF i RNZAF.

339-23 – zamówiona przez Holandię wersja eksportowa F2A-3, wyposażona jednak w łatwiej dostępne silniki Wright R-1820-G5 (950 KM). Zanim samoloty dostarczono do Holenderskich Indii Wschodnich, Jawa została zajęta przez Japonię, z związku z tym samoloty te znalazły się w Australii, gdzie początkowo zostały wcielone do lotnictwa armii USA (USAAF), a później przekazane RAAF, gdzie 6 z nich użytkowano jako samoloty rozpoznawcze, a 9 służyło w obronie miasta Perth. Samoloty tej wersji nie brały udziału w walkach.

Użycie bojowe[edytuj | edytuj kod]

Europa[edytuj | edytuj kod]

F2A Buffalo należące do 453. Dywizjonu RAAF na lotnisku Sembawang w pobliżu Singapuru w listopadzie 1941 roku

Pomimo wielu zamówień samolotów Buffalo przez państwa europejskie, samoloty te już na początku wojny nie stanowiły zagrożenia dla niemieckich Messerschmitt Bf 109 i w większości przypadków skierowano je do walk w Azji. Wyjątek stanowiły nieliczne B-339B służące w dywizjonach lotnictwa brytyjskiej marynarki wojennej na Krecie. Myśliwców tych używano jednak najprawdopodobniej jedynie jako samolotów wsparcia podczas obrony Krety.

Przed końcem wojny zimowej do Finlandii dotarło jedynie 6 samolotów B-239. Przesyłano je przez Trollhättan w Szwecji, gdzie były montowane przez mechaników lotnictwa Norwegii. Od 1941, kiedy Finlandia zaatakowała Związek Radziecki wspólnie z Niemcami, do 1944 roku, kiedy Finlandia skapitulowała, 44 samoloty B-239 odniosły aż 478 zwycięstw powietrznych nad samolotami sowieckimi przy utracie 23 maszyn. Po kapitulacji w 1944, podczas walk z wojskami niemieckimi na terenie Finlandii, B-239 na pewno zestrzeliły jeszcze kilka bombowców Ju 87 Stuka. B-239 pozostawały na wyposażeniu fińskiej armii do 1948 roku.

Azja i Pacyfik[edytuj | edytuj kod]

Służące w lotnictwie marynarki wojennej USA F2A-3, były podstawowym wyposażeniem jednego dywizjonu (VF-2) podczas ataku na Pearl Harbor, jednak samolotów tych użyto tylko do ataku na japoński okręt podwodny. Po przezbrojeniu wszystkich dywizjonów w myśliwce Grumman F4F Wildcat, F2A-3 przekazano stacjonującym w bazach lądowych dywizjonom lotnictwa piechoty morskiej USA (VMF-211 i VMF-221). 10 marca 1942 roku F2A-3 należące do VMF-221 zestrzeliły japońską łódź latającą Kawanishi H8K w pobliżu Midway, a podczas bitwy o Midway, 4 czerwca 1942 roku, dywizjon VMF-211 stracił w starciu z japońskimi samolotami pokładowymi 12 F2A-3 spośród 21 wysłanych samolotów tego typu. Po tym katastrofalnym wydarzeniu podjęto decyzję o natychmiastowym wycofaniu myśliwców Buffalo do dywizjonów szkolnych, gdzie pozostały do 1944.

Znajdujących się w Holenderskich Indiach Wschodnich B-339C i B-339D użyto m.in. do obrony Singapuru i podczas japońskich inwazji na Borneo, Sumatrę i Jawę. Podczas 3 miesięcy walk piloci latający na tych maszynach odnieśli 55 zwycięstw powietrznych, tracąc 30 samolotów w powietrzu, 15 na lądzie i kilka w wypadkach.

Brytyjskie Brewstery Buffalo w Azji walczyły w Birmie, gdzie sformowano dywizjon z ochotników amerykańskich i wspólnie z lotnictwem holenderskim w Holenderskich Indiach Wschodnich.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Brewster F2A Buffalo
Wersja F2A-1 F2A-2 F2A-3
Długość 7938 mm 7807 mm 8050 mm
Rozpiętość 10 668 mm 10 668 mm 10 668 mm
Silnik 1 Wright R-1820-34 (950 KM) Wright R-1820-40 Cyclone (1200 KM) Wright R-1820-40 Cyclone (1200 KM)
Masa własna 1717 kg 1882 kg 2162 kg
Masa startowa 3124 kg 3247 kg
Prędkość maks. 500 km/h (5532 m) 554 km/h (5044 m) 518 km/h (4907 m)
Zasięg 1553 km 2704 km
Uzbrojenie 4 km km Browning 12,7 mm
2 bomby 45 kg
4 km Browning 12,7 mm
2 bomby 45 kg
4 km Browning 12,7 mm
2 bomby 45 kg
Liczba maszyn 53 43 108

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • VL Humu - fińska wersja Brewstera F2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Brewster F2A Buffalo Lotnictwo nr 11 (2010) s.84-93 ISSN 1732-5323