British Taylorcraft Auster

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Taylorcraft Auster
Auster Mk III
Auster Mk III
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Producent Auster Aircraft Limited w Leicester
Typ samolot obserwacyjno-łącznikowy
Konstrukcja grzbietopłat o konstrukcji mieszanej, podwozie klasyczne – stałe
Załoga 2 – 3
Historia
Data oblotu 24 kwietnia 1939
Lata produkcji 19401946
Wycofanie ze służby 1957
Dane techniczne
Napęd patrz tabelka
Moc patrz tabelka
Wymiary
Rozpiętość patrz tabelka
Długość patrz tabelka
Wysokość patrz tabelka
Powierzchnia nośna patrz tabelka
Masa
Własna patrz tabelka
Startowa patrz tabelka
Osiągi
Prędkość maks. patrz tabelka
Prędkość przelotowa patrz tabelka
Prędkość wznoszenia patrz tabelka
Pułap patrz tabelka
Zasięg patrz tabelka
Dane operacyjne
Użytkownicy
Wielka Brytania, Australia, Holandia, Izrael, Kanada, Polska

Taylorcraft Austerangielski samolot obserwacyjno-łącznikowy opracowany w 1940 roku w angielskiej wytwórni Auster Aircraft Limited w Leicester, będącej filią amerykańskiej wytwórni Taylorcraft Aircraft Corporation of America.

Historia[edytuj | edytuj kod]

21 listopada 1938 roku w Leicester powstała wytwórnia lotnicza Auster Aircraft Limited, która rozpoczęła produkcję lekkiego samolotu Taylorcraft Auster C. Oblot pierwszego samolotu nastąpił 24 kwietnia 1939 roku. Był on napędzany silnikiem rzędowym w układzie bokser Lycoming 0-145-A2 o mocy 55 KM (40 kW). W 1940 roku zastosowano w tym samolocie angielski rzędowy silnik Cirrus Minor I o mocy 90 KM (66 kW), dzięki czemu zwiększono jego osiągi a taki samolot oznaczono jako Auster D.

W 1940 roku samolot Auster D przystosowano dla potrzeb wojska i oznaczono jako Auster Mk I. Początkowo w Royal Air Force (RAF) został zastosowano do obserwacji i łączności, a potem także do korygowania ognia artylerii.

W 1942 roku opracowano kolejną wersję samolotu oznaczona jako Auster Mk II, w którym zastosowano amerykański silnik bokser Lycoming 0-290-3 o mocy 130 KM (96 kW), jednak z powodu braku dostaw tego silnika zbudowano tylko dwa egzemplarze tego samolotu. Do jego napędu użyto więc angielski wiszący (odwrócony) silnik rzędowy de Havilland Gipsy Major I o mocy 130 KM (96 kW). Samolot z takim silnikiem produkowany był w dużej ilości jako Auster Mk III.

W 1943 roku, gdy do Wielkiej Brytanii zaczęły ponownie napływać amerykańskie silniki Lycoming 0-290-3, przystąpiono do budowy samolotów Auster w wersji Mk IV, w której powiększono kabinę tak że posiadała trzy miejsca. Dla ochrony załogi przed rażeniem pociskami lub odłamkami kabinę osłonięto od spodu, z tyłu i po bokach płytami pancernymi.

W 1944 roku zaczęto produkować kolejną wersję samolotu oznaczoną jako Auster Mk V, która różniła się od poprzedniej bardziej udoskonalonymi przyrządami pokładowymi oraz wyposażeniem umożliwiającym loty bez widoczności ziemi.

Produkcja samolotów Taylorcraft Auster we wszystkich wersja trwała do 15 stycznia 1946 roku. Ogółem zbudowano łącznie 1417 samolotów Auster wszystkich wersji, z tego poszczególnych wersji: Mk I – 1, Mk II – 2, Mk III – 470, Mk IV – 254, Mk V – 790.

Auster Mk V
Tulak - replika Austera V w barwach 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii 2 Korpusu Polskiego we Włoszech w 1945 r. ( foto z 2012 r.)

Użycie w lotnictwie[edytuj | edytuj kod]

Samoloty Taylorcraft Auster zaczęły pełnić służbę w Royal Air Force (RAF) w 1940 roku, początkowo stosowano je do służby komunikacyjnej i łącznikowej. 1 sierpnia 1941 roku w RAF utworzono 651 dywizjon tzw. współpracy z artylerią (ang. 651 Squadron Air Observation Post), wyposażony w samoloty Auster Mk III. Dywizjon ten użyty został w walce w Afryce Północnej. Później powstało więcej takich dywizjonów i samoloty Auster były stosowane na wszystkich frontach zachodnich do końca II wojny światowej. Samoloty były użytkowane w RAF do 1957 roku.

Użycie w lotnictwie polskim[edytuj | edytuj kod]

8 września 1944 roku w powstał polski 663 Dywizjon Samolotów Artylerii, wyposażony w samoloty Taylorcraft Auster Mk III a później Mk IV i V. Został on sformowany z oficerów artylerii, którzy zostali przeszkoleni jako piloci. Do jego zadań należała współpraca z artylerią. Po osiągnięciu gotowości bojowej, od 8 stycznia 1945 roku, dywizjon współpracował z 10 Korpusem Brytyjskim walczącym na froncie włoskim.

Od 13 lutego dywizjon, już na stałe, współpracował z artylerią 2 Korpusu Polskiego, z której wywodzili się jego piloci. Największą liczbę lotów wykonano w okresie od 9 do 25 kwietnia 1945 roku w czasie walk o Bolonię.

Polscy piloci także, dostarczali samoloty Auster z wytwórni i warsztatów do poszczególnych jednostek lotniczych na terenie Anglii. W 1944 roku polscy piloci, w różnych szkołach lotniczych, przeprowadzali na nich loty służbowe oraz szkoleniowe na kursach dla instruktorów. Ponadto w niektórych polskich dywizjonach (np. 306), znajdował się na wyposażeniu Auster Mk III stosowany jako samolot łącznikowy.

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Samolot Taylorcraft Auster Mk IV był trzymiejscowym samolotem obserwacyjno-łącznikowym, przeznaczonym m.in. do współpracy z artylerią, grzbietopłatem i konstrukcji mieszanej – konstrukcja z rur stalowych, kryta płótnem. Podwozie klasyczne – stałe. Napęd: silnik rzędowy Lycoming 0-290-3. Samolot nie posiadał uzbrojenia.

Dane taktyczno-techniczne samolotów Auster Mk III i Mk IV, V[edytuj | edytuj kod]

Model Mk III Mk IV i V
Rozpiętość (m) 11,00 10,97
Długość (m) 7,10 6,83
Wysokość (m) 2,50 2,34
Powierzchnia nośna (m²) 15,50 15,65
Masa własna (kg) 474 499
Masa startowa (kg) 704 771
Napęd 1 wiszący silnik rzędowy de Havilland Gipsy Major I 1 silnik rzędowy bokser Lycoming 0-290-3
Moc 130 KM (96 kW) 130 KM (96 kW)
Prędkość maksymalna (km/h) 203 209
Prędkość przelotowa (km/h) ? 177
Prędkość wznoszenia (m/s) ? 4,00
Pułap (m) ? 4000
Zasięg (km) 260 260
Załoga 2 3