Brochów (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w województwie mazowieckim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Brochów
Herb
Herb
Kościół obronny z XVI w. w Brochowie
Kościół obronny z XVI w. w Brochowie
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat sochaczewski
Gmina Brochów
Wysokość 70,0 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 400
Strefa numeracyjna (+48) 22
Kod pocztowy 05-088
Tablice rejestracyjne WSC
SIMC 0009580
Położenie na mapie gminy Brochów
Mapa lokalizacyjna gminy Brochów
Brochów
Brochów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brochów
Brochów
Ziemia 52°19′20″N 20°15′44″E/52,322222 20,262222Na mapach: 52°19′20″N 20°15′44″E/52,322222 20,262222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Brochów - dolina Bzury

Brochówwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Brochów.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie warszawskim.

Od 30 grudnia 1999 Brochów jest siedzibą gminy Brochów, która do końca 1995 nazywała się gmina Tułowice z siedzibą w Tułowicach. 1 stycznia 1996 zmieniono nazwę na gmina Brochów, pozostawiając jednak Tułowice jako siedzibę do 30 grudnia 1999.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia Brochowa sięga co najmniej II połowy XII wieku – wymieniany jest wówczas w dokumentach jako własność niejakiego Żyrona. Wiązany później z Czerwińskiem, od 1304 był własnością rodu Prawdziców. W XVII wieku jego właścicielami stali się Lasoccy, którzy próbowali przeprowadzić lokację miejską (nieudaną) w 1667.

Miejscowość była wielokroć niszczona, m.in. w czasie potopu, wojen napoleońskich, I wojny światowej (1915) i II wojny światowej (bitwa nad Bzurą - na jednej z wież kościoła znajdował się wówczas punkt obserwacyjny Wojska Polskiego).

Kościół parafialny[edytuj | edytuj kod]

W Brochowie znajduje się zabytkowy, renesansowy, kościół parafialny pw. św. św. Rocha i Jana Chrzciciela zbudowany w latach 1551-1561 i 1596 z fundacji Jana Brochowskiego, wojskiego warszawskiego, właściciela wsi i jego rodziny.

Twórcą kościoła był Jan Baptysta Wenecjanin. Jest on trójnawową bazyliką flankowaną trzema dużymi, cylindrycznymi wieżami - dwiema w narożach zachodnich, ujmujących szeroki narteks, i jedną nad apsydą prezbiterialną z emporą w wieży ponad prezbiterium. Sklepienie kolebkowe jest zdobione siecią kasetonową z powtarzającymi się motywami prostokąta i pokryte bogatą polichromią. Wokół kościoła biegnie dwukondygnacyjny ganek tunelowy ze strzelnicami.

Józef Łukaszewicz[1] taką zamieszcza wzmiankę o kościele (fragmenty, pisownia oryginalna):

Kościół ten poświęcił przewielebny Jakub Brzeźnicki, sufragan poznański, pod tytułem ś. Jana Chrzciciela i ś. Rocha. … Kościół ten, który Goślicki[2] wizytował w Brochowie, podczas wojny szwedzkiej za panowania Jana Kazimierza tak zniszczonym został, że Lasoccy, dziedzice ówcześni zniewoleni byli, (gdy dawniejszego naprawić nie można już było) wystawić nowy, także z cegły palonej. Uposażeniem kościoła, prócz półtora łanu w Brochowie, były w roku 1603 dziesięciny ze wsi Wielkiego Brochowa, Małego Brochowa, Kromnowa, Konar, Dzięglewa, Woli żelaznej[3], Strzyżewa, Wawrzyszewa ….

W XVII wieku kościół został nieznacznie przebudowany, otoczono go murem z bastionami i fosą.

Ostrzelany przez artylerię w r. 1915, odbudowany został 1924-1929 według projektu Jarosława Wojciechowskiego i T. Sawickiego z wprowadzeniem elementów modernistycznych. Ponowna restauracja po zniszczeniach drugiej wojny światowej nastąpiła w latach 1947-1948.

W 1806 w kościele tym ślub wzięli rodzice Fryderyka Chopina, który również tutaj był chrzczony. Z okazji dwusetnej rocznicy urodzin kompozytora podjęto w kościele prace konserwatorskie, przywracając częściowo wystrój malarski wnętrza, w szczególności kasetonów kolebkowego sklepienia oraz zaprojektowano nowe wyposażenie.

Przypisy

  1. Józef Łukaszewicz Krótki opis historyczny kościołów parochialnych w dawnej diecezyi poznańskiej t. III, Nakładem Księgarni J. K. Żupańskiego, Poznań 1863, s. 301
  2. Wawrzyniec Goślicki
  3. Żelazowej Woli

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mieczysław Zlat: Sztuka polska - Renesans i manieryzm. Warszawa: Arkady, 2008, s. 124-128. ISBN 978-83-213-4507-9.
  • Robert Kunkel: Architektura gotycka na Mazowszu. Warszawa: DiG, 2006, s. 191-194. ISBN 83-7181-390-2.