Brockhaus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Bibliographisches Institut & F.A. Brockhaus AG to grupa wydawnicza, która w niemieckim obszarze językowym jest powszechnie znana szczególnie z wydawnictw słowników i encyklopedii oraz leksykonów.

Kronika[edytuj | edytuj kod]

Brockhaus 1805-1984[edytuj | edytuj kod]

Czterotomowa encyklopedia "Nowy Brockhaus",
Der Neue Brockhaus, wydana w latach 1936-1938

Friedrich Arnold Brockhaus (1772-1823) rozpoczął swą działalność jako wydawca w roku 1805 w Amsterdamie.
1808 nabył na Targach Książki w Lipsku niepełne wydanie leksykonu »Conversationslexikon mit vorzüglicher Rücksicht auf die gegenwärtigen Zeiten«, którego autorami byli Renatus Gotthelf Löbel i Christian Wilhelm Franke, następnie wydał do tego dwa tomy uzupełniające. Drugi nakład w 10 tomach, wydany w latach 1812-1820, okazał się sukcesem i stał się podstawą dla obecnie wydawanego 20. wydania Encyklopedii Brockhausa Brockhaus Enzyklopädie.
1811 Brockhaus przeniósł swe wydawnictwo do miejscowości Altenburg w Turyngii, Niemcy.

1817-1818 przeniesiono wydawnictwo do Lipska, gdzie Brockhaus także prowadził własną drukarnię. W Lipsku, określanym jako miasto książki, ukazały się dalsze nakłady leksykonu, następnie dzieła z dziedziny historii, literatury (F. Rückert: die Memoiren Casanovas i inne), filozofii (A. Schopenhauer), dziennik »Leipziger Allgemeine Zeitung«, J.P. Eckermanna »Gespräche mit Goethe«. Program wydawniczy został następnie rozszerzony o pozycje popularnonaukowe i podróżnicze (F. Nansen, S. Hedin). Jednak głównym polem działalności były zawsze leksykony i encyklopedie. W latach 1860-94 ukazywała się "Biblioteka Pisarzy Polskich", wydrukowano m.in. pierwszy zbiór pism C. K. Norwida.

Po 1945 główna siedziba wydawnictwa w Lipsku została wywłaszczona, a wydawnictwo F. A. Brockhaus-Verlag kontynuowało działalność w Wiesbaden pod firmą F.A. Brockhaus.

Instytut Bibliograficzny 1826-1984[edytuj | edytuj kod]

Joseph Meyer (1796-1856) założył w roku 1826 Bibliographisches Institut w Gocie jako księgarnię wydawniczą, przeniesioną następnie do Hildburghausen i ostatecznie ulokowaną 1874 w Lipsku.

Wartościowe wydawnictwa literatury klasycznej oraz nowe metody reklamy i sprzedaży umożliwiły Meyerowi rozszerzenie kręgu kupujących i czytelników. Obok 52-tomowego leksykonu „Großer Conversations-Lexicon für die gebildeten Stände« (1840-1855) ukazały się dalsze wydania seryjne, jak „Meyers Universum”, „Meyers Reiseführer”, „Meyers Atlanten” oraz „Brehms Tierleben”.

Wydany tamże w roku 1880 przez Konrada Duden słownik ortograficzny Orthographisches Wörterbuch stał się podstawą dla jednolitej ortografii języka niemieckiego.

1915 Instytut Bibliograficzny został przekształcony w spółkę akcyjną i po wywłaszczeniu w roku 1946 był prowadzony w NRD jako przedsiębiorstwo państwowe. W roku 1953 udało się akcjonariuszom przenieść siedzibę przedsiębiorstwa do Mannheim w RFN.

Kronika od 1984 r.[edytuj | edytuj kod]

1984 nastąpiła fuzja obydwóch niemieckich wydawnictw encyklopedycznych: F.A. Brockhaus i Bibliographisches Institut AG.
Od roku 1985 Mannheim jest siedzibą wydawnictwa »Bibliographisches Institut & F.A. Brockhaus AG«.
1988 wydawnictwo Langenscheidt KG przejęło większość akcji Brockhausa.

Po zjednoczeniu NRD z RFN obydwa wydawnictwa podjęły ponownie swą działalność w Lipsku. Program wydawniczy dzieli się na cztery zakresy, które są oznakowane własnymi nazwami wydawnictw:

  • F.A. Brockhaus,
  • Dudenverlag (Wydawnictwo Duden),
  • Meyers Lexikonverlag (Wydawnictwo Leksykonów Meyers)
  • B.I.-Taschenbuchverlag (Wydawnictwo Poradników B.I.).

Leksykon pierwotny[edytuj | edytuj kod]

Zakupiony i kontynuowany przez Brockhausa leksykon podręczny autorów Renatus Gotthelf Löbel i Christian Wilhelm Franke:
Tytuł oryginału:
Conversations-Lexicon oder kurzgefaßtes Handwörterbuch für die in der gesellschaftlichen Unterhaltung aus den Wissenschaften und Künsten vorkommenden Gegenstände mit beständiger Rücksicht auf die Ereignisse der älteren und neueren Zeit.
Tomów sześć i dwa tomy uzupełniające różnych wydawnictw:

Program wydawniczy (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Der Taschen Brockhaus. Unsere Welt. około 10 000 definicji, 1999, F.A. Brockhaus, ISBN 3-7653-0151-5
  • Der Brockhaus in einem Band, 2000, F.A. Brockhaus, ISBN 3-7653-1679-2
  • Der Brockhaus in vier Bänden. Großdruck, 1995, F.A. Brockhaus, ISBN 3-7653-2001-3
  • Der Literatur Brockhaus in 8 Bänden, 1995, F.A. Brockhaus, ISBN 3-411-11800-8
  • Der Brockhaus in fünfzehn Bänden, 1997, F.A. Brockhaus, ISBN 3-7653-2801-4
  • Jugend Brockhaus, Nachschlagewerk, 1996, F.A. Brockhaus, ISBN 3-7653-2303-9
  • Renate Seelig, Mein erster Brockhaus. Ein buntes Bilder-ABC, Książka dla dzieci, 1998 , F.A. Brockhaus, ISBN 3-7653-1545-1
  • Brockhaus. Enzyklopädie. 24 Bände. (20. Auflage) - Studienausgabe, broszura, 2001, ISBN 3-7653-2410-8
  • Der Brockhaus in Text und Bild 2004, program komputerowy dla systemów operacyjnych Windows, MAC OS und Linux, ISBN 3-411-71928-1

Seria »Encyklopedie Brockhausa«[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Raper Łona stworzył utwór pt. "Leksykon Brockhausa", opublikowany na wydanej w 2007 płycie Absurd i nonsens.