Bronisław Ferdynand Trentowski

Bronisław Ferdynand Trentowski (ur. 21 stycznia 1808 we wsi Opole, zm. 16 czerwca 1869) – polski filozof i pedagog, mesjanista, wolnomularz.

Był wychowankiem Kolegium Pijarów w Łukowie. Po klęsce powstania listopadowego, w którym uczestniczył, przebywał na emigracji w Niemczech. Tam powstało jedno z najważniejszych dzieł jego życia pt. Chowanna, czyli system pedagogiki narodowej jako umiejętności wychowania, nauki i oświaty, słowem wykształcenia naszej młodzieży. Pierwsze wydanie tego dwutomowego dzieła ukazało się w 1842 roku. Jako pierwszy autor w języku polskim w książce Stosunek filozofii do cybernetyki, czyli sztuki rządzenia narodem z 1843 roku, użył terminu cybernetyka. W latach 1847-1848 opracował pracę pt. Wiara słowiańska, czyli etyka piastująca wszechświat, gdzie wykazywał, że bogowie słowiańscy są postacią tego samego boga, którego czczą chrześcijanie.

Twórca koncepcji filozoficznej zwanej - różnojednią: świat materialny - świat rozumu (rozum to całokształt wiedzy uzyskanej za pomocą zmysłów); wiedza o świecie duchowym pochodzi od umysłu (spekulacja); rzeczywisty świat (Boski) dostępny jest jedynie zmysłowi. Umysł to osobna kategoria poznawcza stanowiąca syntezę (różnojednię) rozumu i umysłu.

Na jego cześć nazwano ulicę w bydgoskim Miedzyniu, wrocławskim Oporowie, a także w Szczecinie, Świnoujściu, Przemyślu i na warszawskim Żoliborzu.

Niektóre dzieła

• Chowanna, czyli system pedagogiki narodowej jako umiejętności wychowania, nauki i oświaty, słowem wykształcenia naszej młodzieży, 1842
  • Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1970
• Stosunek filozofii do cybernetyki, czyli sztuki rządzenia narodem, 1843
• Myślini, czyli Całokształt logiki narodowej, 1844
• Wizerunki duszy narodowej z końca ostatniego stulecia, 1847
• Wiara słowiańska, czyli etyka piastująca wszechświat, 1847/1848
• Die Freimaurerei in ihrem Wesen und Unwesen, 1873
• Panteon wiedzy ludzkiéj lub Pantologia, encyklopedya wszech nauk i umiejętności, propedeutyka powszechna i wielki system filozofii, 1873

Linki zewnętrzne

• Niektóre dzieła B. Trentowskiego w formie kopii cyfrowej dostępne w zasobach Federacji Bibliotek Cyfrowych
• Andrzej Nowicki, Bronisław Trentowski (1808-1869) w niemieckich tygodnikach masońskich z lat 1862-1865, www.wolnomularstwo.pl, dostęp od dn. 25 III 2007 r.
• A. Nowicki, Die Freimaurerei. O książce B. Trentowskiego, www.wolnomularstwo.pl, dostęp od dn. 14 X 2005 r.
• A. Nowicki, Trentowski o mesjanistach, socjalistach, komunistach, ateistach i masonach, czyli o tych, którzy chcą zmieniać świat, "Sofia", nr 7, 2007 r.