Bronisław Szwarce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bronisław Szwarce
Grób Bronisława Szwarce na górce powstańców cmentarza Łyczakowskiego.
Na dużej, z kamienia wykutej księdze – dwie karty noszą napis: "Dzieje 1863". Na pierwszej karcie: "Bronisław Szwarce, członek pierwszego Rządu Narodowego, porwany przez wroga 22 listopada 1862, 7 lat kazamat Schlusselburga, 23 lat pustyni Turkestanu i lodów Sybiru, syn wygnańców z r. 1831".
Na drugiej karcie: "Urodzony we Francji 8 października 1833, w Lochrist, w Bretanii, umarł we Lwowie 18 lutego 1904. Osierocił troje dzieci wyrwanych z narażeniem życia Sybirowi i carosławiu. Wiernie, ofiarnie i wytrwale służył do końca Ojczyźnie i ludzkości".

Bronisław Antoni Szwarce (ur. 8 października 1834 w Lochrist w Bretanii, Francja, zm. 18 lutego 1904 we Lwowie) – polski inżynier i działacz niepodległościowy. Także tłumacz literatury rosyjskiej (m.in. poezji Michaiła Lermontowa i Aleksandra Puszkina)[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Bronisław Szwarce, w młodości

Urodził się i uczył we Francji. Był synem wygnańców z 1831. Jako czternastolatek w 1848 brał udział w Wiośnie Ludów. W 1852 ukończył centralną szkołę inżynierską.

W 1857 przeprowadził się do Wiednia, a w 1859 trafił do Warszawy. Później mieszkał w Białymstoku (pracował przy budowie kolei) i Łapach; w Białymstoku zorganizował siatkę powstańczą. Działacz "stronnictwa czerwonych" przed wybuchem powstania styczniowego (1863). Kierował Wydziałem Spraw Wewnętrznych Centralnego Komitetu Narodowego, lecz został aresztowany przez władze carskie wkrótce przed wybuchem powstania 22 grudnia 1862 i uwięziony w Cytadeli Warszawskiej. 13 maja 1863 został skazany na karę śmierci, którą dzięki wstawiennictwu francuskiej cesarzowej Eugenii zamieniono na więzienie (zachował obywatelstwo francuskie) na roboty w kopalniach nerczyńskich. Podczas odbywania drogi na zesłanie, został cofnięty do Petersburga i osadzony w twierdzy Szlisselburg. Wobec pogorszenia stanu zdrowia w 1870 został zesłany do Turkiestanu. Następnie w obawie przed ucieczką w 1879 został przeniesiony do Tomska, w 1884 do Irkucka, a później do Tunki. W trakcie zesłania na Syberii poznał m.in. Walerego Łukasińskiego (w twierdzy szlisselburskiej), a w Tunce także Józefa Piłsudskiego i jako jeden z lokalnych polskich autorytetów był jednym z jego mentorów. Był członkiem Ligi Polskiej[2].

Łącznie spędził 27 lat w uwięzieniu. W 1891 został zwolniony i wydalony z Rosji. Wówczas wrócił do Polski. Początkowo mieszkał w Krakowie, gdzie zajmował się dziennikarstwem, po czym przeniósł się do Lwowa i tam został urzędnikiem w wydziale solnym wydziału krajowego.

Zmarł 18 lutego 1904. 21 lutego został pochowany na górce powstańców styczniowych Cmentarza Łyczakowskiego we Lwowie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Eugeniusz Szulc., Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie, Warszawa 1989
  • Katalog stałej wystawy Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej pod redakcją Barbary Kluge, Warszawa 1975.

Przypisy

  1. Zbiór prac Bronisława Szwarce
  2. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 585.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]