Brzeżany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta na Ukrainie. Zobacz też: Brzeżany – miejscowość w Polsce.
Brzeżany
Panoramama miasta
Panoramama miasta
Herb Flaga
Herb Brzeżan Flaga Brzeżan
Państwo  Ukraina
Obwód tarnopolski
Prawa miejskie 1530
Burmistrz Wołodymyr Muzyczko
Powierzchnia 12 km²
Wysokość 269 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

18 119
1510 os./km²
Nr kierunkowy +380-3548
Kod pocztowy 47505
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Brzeżany
Brzeżany
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Brzeżany
Brzeżany
Ziemia 49°26′28,42″N 24°56′35,16″E/49,441228 24,943100Na mapach: 49°26′28,42″N 24°56′35,16″E/49,441228 24,943100
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina
Przedwojenny herb

Brzeżany[1][2] (ukr. Бережани) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu brzeżańskiego, do 1945[3] w Polsce, w województwie tarnopolskim, siedziba powiatu brzeżańskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

położenie na mapie województwa tarnopolskiego w roku 1939

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Trójcy
Zabudowa miasta
Ruiny zamku w Brzeżanach
Ratusz miejski
Information icon.svg Osobny artykuł: zamek w Brzeżanach.
  • Kościół Zamkowy z XVII wieku – zdewastowany z kaplicą grobową Sieniawskich
  • kaplica grobowa Sieniawskich – jedno z dawniejszych najwspanialszych polskich mauzoleów rodowych. Obecnie w całkowitej ruinie. Początek dewastacji zaczął się jeszcze w XIX wieku, kolejne zniszczenia przyniosła wojna krymska. Jej konserwacji w latach 70. XIX wieku podjął się Stanisław Potocki. W czasie I wojny światowej kaplica kolejny raz uległa zniszczeniom, a dzieło całkowitej dewastacji dokonane zostało po 1945 roku, kiedy zabrakło polskich opiekunów tego miejsca.

Kaplica mieściła zespół nagrobków Sieniawskich: Anny Sieniawskiej (z 1574 roku), Jana Sieniawskiego (z 1583 roku), Mikołaja Sieniawskiego (z 1569 roku), Hieronimem Sieniawskim (z 1583 roku), Adamem Hieronimem Sieniawskim (1619), Mikołajem Sieniawskim (1636), Aleksandrem Sieniawskim (1621) i Prokopem Sieniawskim (1626). Nagrobki obecnie są całkowicie zdewastowane. Zdaniem Mieczysława Orłowicza nagrobki w kaplicy w czasie swojej świetności były "godne wawelskich".

W kaplicy znajdowały się m.in cynowe XVII wieczne sarkofagi z postaciami zmarłych na wiekach niemające odpowiednika w sztuce polskiej, które były dziełem wrocławskiego rzeźbiarza Jana Pfistera. Sarkofagi te (4 sztuki) szczęśliwie ocalały, dzięki ich wywiezieniu podczas wojny polsko-rosyjskiej w 1920 r. do Krakowa. Dziś znajdują się w kryptach na zamku w Pieskowej Skale

Związani z Brzeżanami[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Shimon Redlich, "Razem i osobno. Polacy, Żydzi, Ukraińcy w Brzeżanach 1919-1945", Sejny 2008, ISBN 83-86872-33-0.
  • Zbigniew Rusiński, "Tryptyk brzeżański", Wrocław 1998, ISBN 83-907486-3-0.
  • Juliusz Słowacki, "Jan Bielecki".
  • Witold Goliński, "Brzeżany na starej pocztówce", Kluczbork 2006.

Pobliskie miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dnia 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 15: Województwo tarnopolskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1923, s. 4.
  2. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104).
  3. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
  4. Aleksander Szumański, Bez trumien i krzyży, z ludobójstwem w tle
  5. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s.78
  6. Холокост..., Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s.80

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]