Brzytwodziób amerykański

Brzytwodziób amerykański
Rynchops niger
Linnaeus, 1758
brzytwodziób amerykański (Rynchops niger)
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Nadrząd	neognatyczne
Rząd	siewkowe
Rodzina	mewy
Rodzaj	Rynchops
Gatunek	brzytwodziób amerykański
Kategoria zagrożenia (CzKGZ)
najmniejszej troski
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Brzytwodziób amerykański (Rynchops niger) – gatunek średniego ptaka z rodziny mew (Laridae). Zamieszkuje Amerykę Północną, Amerykę Środkową i Amerykę Południową. Większość populacji brzytwodziobów jest stała.

Systematyka

Etymologia nazwy naukowej (ewentualnie polskiej): Nazwa "brzytwodziób" pochodzi od sposobu cięcia wody dziobem przez ptaka – jak brzytwą.

Charakterystyka

Morfologia

Wygląd zewnętrzny: Wierzch ciała czarny, spód biały. Czoło także białe, skrzydła długie i spiczaste. Nogi czerwone. Dziób długi i czerwony, czarno zakończony.

Rozmiary: Długość ciała: Samica – 35 cm Samiec – 45 cm

Rozpiętość skrzydeł: 107–127 cm

Waga: Samica – 235 g Samiec – 325 g

Głos

Chrapliwe krzyki

Występowanie

Środowisko

Wybrzeża, głąb lądu.

Zasięg występowania

Południowe wybrzeża Ameryki Północnej. W Ameryce Środkowej i Południowej żyje także w głębi lądu.

Pożywienie

Małe ryby, skorupiaki.

Brzytwodzioby latają nisko nad wodą, regularnie machając skrzydłami. Kiedy ptak chwyta małe rybki i skorupiaki, ma dziób szeroko otwarty, a jego spodnia część, silnie spłaszczona po bokach oraz mocno przedłużona, "przeczesuje" wierzchnią warstwę wody. Jeżeli ptak poczuje dotknięcie ryby lub skorupiaka, przymyka górną część dzioba i nachyla głowę ku piersi.

Tryb życia i zachowanie

Jest ptakiem towarzyskim. Setki brzytwodziobów gniazdują w dużych koloniach na piaskowych językach wcinających się w wodę lub na bagnistych brzegach. Poza porą lęgową brzytwodzioby w dzień odpoczywają na lądzie, na błotnistych wysepkach lub na wysepkach na wodzie. W Ameryce Południowej także na trawiastych nizinach. Pożywienia szukają głównie o zmroku. Latają pojedynczo, ale czasem, nad bogatymi w ryby wodami więcej ptaków łączy się w grupę i żeruje wspólnie.

Długość życia: Nie jest znana.

Rozród

Okres godowy

Toki: W porze godowej odbywa się wiele potyczek i "walk powietrznych".

Habitat: Wybrzeże

Gniazdo: Płytkie zagłębienie w ziemi. Nie jest wyścielone żadnym materiałem, nie zakrywają go także zarośla.

Okres lęgowy

Jaja: 3–4 jaja. Brudnobiałe z brązowymi plamkami.

Wysiadywanie: Oboje rodzice wysiadują jajka. Szczególnie podczas upalnych dni jedno siedzi na gnieździe, a drugie odlatuje do wody, moczy nogi i pierze na piersi, aby obniżyć temperaturę ciała i nie przegrzać wysiadywanych jaj.

Ponieważ gniazdo jest widoczne, jaja mogą być łatwym łupem dla różnych drapieżników. W razie utraty lęgu, rodzice zmieniają miejsce i próbują się dochować nowego potomstwa.

Okres lęgów: maj – październik.

Pisklęta: Pisklęta wykluwają się po 3–4 tygodniach. Dopóki są pokryte puchem przebywają w pobliżu gniazda. Po 5 tygodniach pisklęta potrafią latać i rodzice zaczynają je uczy polować. Ptaki dojrzewają płciowo w 3–4 roku życia.

Status, zagrożenie i ochrona

Choć stawia się licznie wały przeciwpowodziowe, które pozbawiają brzytwodzioba miejsc na gniazda, populacja jego jest liczna. Jednak niszczenie lasów deszczowych wpływa na jakość i ilość wody w rzekach, a przez to i na źródła pokarmu brzytwodzioba.

Możliwości obserwacji

Dzięki spłaszczonej po bokach i dużo dłuższej dolnej połowie dzioba wyróżnia się wśród innych ptaków latających nad wybrzeżami Ameryki Północnej i Środkowej i wzdłuż południowoamerykańskich rzek.

Bibliografia

• Encyklopedia zwierząt od A do Z. Warszawa 1999. ISBN 83-908277-3-5.