Bułgaryzacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bułgaryzacja (bułgarski: побългаряване) – termin oznaczający proces przyswajania języka bułgarskiego oraz kultury bułgarskiej przez jednostki lub grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Bułgaryzacja może odbywać się zarówno dobrowolnie jak i pod przymusem.

W czasach współczesnych mianem tym określano próby asymilacji Turków zamieszkujących Bułgarię, podejmowane przez tamtejszy reżim komunistyczny.

Turcy[edytuj | edytuj kod]

W latach 80. XX wieku, kiedy to Bułgaria rządzona była przez komunistów, podejmowano próby przymusowej bułgaryzacji miejscowych Turków (głównie w południowo i północno-wschodniej części kraju), których społeczność liczyła około 1 200 000 członków. Działania władz przejawiały się na przykład w przymusowym zmienianiu imion i nazwisk na bułgarskie. Nasilenie się polityki antytureckiej miało miejsce za rządów Todora Żiwkowa. Argumentem zwolenników przymusowej asymilacji był pogląd iż zamieszkujący Bułgarię Turcy to tak naprawdę Bułgarzy którzy w czasie istnienia Imperium osmańskiego przyjęli islam[1].

Takie postępowanie władz komunistycznych spotkało się z masowymi protestami Turków, domagających się prawa do zachowywania swoich zwyczajów i religii. Wielu wobec represji decydowało się na opuszczenie Bułgarii (wyjechało około 300 000 osób[potrzebne źródło]). Również organizacje międzynarodowe potępiły przymusową asymilację. Po odsunięciu Żiwkowa od władzy Turkom zezwolono na powrót do dawnych imion i nazwisk.

W 2003 Islamic Human Rights Comission, organizacja broniąca praw muzułmanów, ogłosiła iż dyskryminacja (głównie na tle religijnym) Turków w Bułgarii jest wciąż znaczącym problemem[potrzebne źródło]. Jednak inne organizacje broniące praw człowieka nie potwierdzają tych doniesień[potrzebne źródło].

Pomacy[edytuj | edytuj kod]

Pomacy to grupa religijna zamieszkująca Bułgarię. Większość badaczy uważa ich za Bułgarów którzy w czasie rządów Osmanów przyjęli islam, zachowując jednak część zwyczajów bułgarskich i język słowiański[2]. Podobnie jak Turcy, byli oni w XX wieku poddawani przymusowej asymilacji przez władze bułgarskie. Wiązały się one między innymi z przymusowym zamienianiem nazwisk. Pierwsze próby miały miejsce na początku XX wieku, kiedy to w wyniku wojen bałkańskich Bułgaria opanowała tereny zamieszkane przez duże społeczności Pomaków. W przeciwieństwie do późniejszych prób podejmowanych przez komunistów, pierwsza kampania asymilacyjna zakładała także przymusowe przyjmowanie chrześcijaństwa. Następne kampanie miały miejsce w latach 30. i 40. XX wieku. Miały one zazwyczaj pokojowy przebieg, choć czasem dochodziło do aktów przemocy. Po upadku komunizmu Pomakom pozwolono powrócić do tradycyjnych nazwisk i kultywować swoje zwyczaje.

Grecy[edytuj | edytuj kod]

W czasie II wojny światowej, Bułgaria wraz ze swoimi sojusznikami, Niemcami i Włochami, brała udział w okupacji terytorium Grecji. Armia bułgarska wkroczyła do tego kraju 20 kwietnia 1941 zajmując prawie całą północną część kraju na wschód od rzeki Struma, po za prefekturą Ewros graniczącą z Turcją, która znajdowała się pod administracją niemiecką. Część zajętych przez Bułgarów terenów: Zachodnia Tracja- była częścią Bułgarii między 1913 a 1919 rokiem i w 1941 została ponownie włączona do tego kraju.

W czasie okupacji dążono do bułgaryzacji tych terenów. Greków wypędzano (około 100 000), osiedlając na ich miejsce Bułgarów. Greckich urzędników zastąpiono bułgarskimi, deportowano miejscowe elity, zamykano greckie szkoły, usuwano greckich duchownych i wszelkie ślady języka greckiego (m.in zmieniano nazwy miast, ale też zacierano napisy wykonane po grecku na pomnikach). Istniał specjalny system zapomóg dla osadników bułgarskich mający zachęcać ich do osiadania w Zachodniej Tracji. Oferowano kredyty, ziemię i uprzywilejowanie prawne względem ludności greckiej, którą poprzez system licencji pozbawiono praw do wykonywania wielu zawodów.

Gagauzi[edytuj | edytuj kod]

Według francuskiego Centre national de la recherche scientifique Gagauzi zamieszkujący Bułgarię byli poddawani przymusowej asymilacji w końcówce XIX wieku[3].

Przypisy

  1. IHRC
  2. The Balkans, Minorities and States in Conflict (1993), Minority Rights Publication, Hugh Poulton, s. 111.
  3. Centre national de la recherche scientifique