Budějovický měšťanský pivovar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Budějovický měšťanský pivovar
Budějovický měšťanský pivovar a.s.
Siedziba Czeskie Budziejowice, Czechy
Rok założenia 1795
Rok zamknięcia de facto 2011
Właściciel Anheuser-Busch
Produkcja piwa 160 tys. hl rocznie (2011)[1]
Marki Budweiser Bier
Dane adresowe
Lidická třída 51, 370 04 České Budějovice
Strona internetowa
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Browar Mieszczański
Browar Mieszczański
Ziemia 48°57′46,61″N 14°28′28,93″E/48,962947 14,474703Na mapach: 48°57′46,61″N 14°28′28,93″E/48,962947 14,474703

Budějovický měšťanský pivovar (niem. Budweiser Bürgerbräu, dosł. „Budziejowicki Browar Mieszczański”) – browar w Czeskich Budziejowicach, jeden z dwóch znajdujących się w mieście.

Historia browaru[edytuj | edytuj kod]

Za datę utworzenia zakładu przyjmuje się rok 1795, kiedy to grupa niemieckich mieszczan założyła browar na obrzeżach miasta. W 1802 piwo przyjęło nazwę Budweiser Bier. W 1879 Rada Miejska Budziejowic przyznała browarowi prawo do używania herbu miejskiego na swoich produktach. W 1882 po raz pierwszy zarejestrowano własne marki towarowe, m.in. Budweiser Export-Lager-Bier, do którego w 1897 dodano przymiotnik Original. Nieco wcześniej, w 1894, browar przyjął oficjalną nazwę Die Budweiser Bräuberechtigten – Bürgerliches Bräuhaus – Gegründet 1795 – Budweis (Budějovičtí právovárečníci – Měšťanský pivovar – založen 1795 – Budějovice). W 1899 zarejestrowano markę Budweiser Bürgebräu. Dokładnie 100 lat po założeniu browaru na lokalnym rynku (potem również europejskim i pozaeuropejskim) pojawił się konkurent – Budweiser Budvar, którego działalność zainicjowali mieszczanie czescy.

W XIX wieku zakład unowocześniano (początkowo, tak jak inne z okolicy, był browarem parowym, następnie go zelektryfikowano), z kolei produkcję stopniowo przeniesiono do nowych budynków. Wraz ze wzrostem liczby sprzedanych hektolitrów rósł też rynek zbytu – w 1875 rozpoczęto eksport do Stanów Zjednoczonych, co przyczyniło się do powstania, trwającego do dziś, sporu z amerykańską firmą Anheuser-Busch.

Information icon.svg Osobny artykuł: spór o markę Budweiser.

W latach 70. XIX wieku budziejowickie piwo trafiło na dwór cesarski w Wiedniu, a w 1895 Budweiser Bürgebräu został oficjalnym dostawcą dworu królewskiego Wirtembergii, którego to tytułu używa do dzisiaj.

W marcu 1945 budynki zakładowe zostały uszkodzone podczas alianckiego nalotu. Po II wojnie światowej przedsiębiorstwo, jako mienie poniemieckie, przejęło państwo czechosłowackie i znacjonalizowało. Niemiecka nazwa oraz niemieckie marki piw zostały odrzucone, „nowe” czeskie piwa nosiły teraz nazwy Crystal i Samson. Sam zakład w 1948 stał się częścią państwowych Českobudějovických pivovarů, a już miesiąc później przyłączono go do, grupującego wiele dawnych samodzielnych browarów, przedsiębiorstwa Jihočeské pivovary n.p. pod nazwą První českobudějovický pivovar. W 1960 zmieniono nazwę na Pivovar Samson. W 1989 powrócono do nazwy První budějovický pivovar Samson. Po upadku komunizmu Jihočeské pivovary České Budějovice a.s. sprywatyzowano; w 2000 sprzedano należący do spółki browar Platan, a wkrótce potem browar Regent i pozostał w niej jedynie Samson. W związku z tym w 2001 zmieniono nazwę na Budějovický měšťanský pivovar, a.s., odpowiadającej oryginalnej, niemieckiej z XIX wieku.

Z okresu komunistycznego browar posiadał prawo do marek Crystal, Czech Beer Crystal, Biere Tcheque Crystal i Samson; w 1991 otrzymał prawa do nazw Budějovický měšťanský var i historycznej Budweiser Bürgerbräu, następnie w 1993 Budějovické pivo, Budweiser Bier, Biere de Budweis i Budweis Beer (o tą ostatnią toczy spory z budziejowickim Budvarem).

Browar Miejski, mimo że starszy, jest współcześnie znacznie mniej znany, niż jego młodszy konkurent – zarówno w Czechach jak i za granicą – w pierwszym półroczu 2008 to zaledwie 0,75% krajowego rynku[2]. Produkty znajdują jednak uznanie na czeskich konkursach browarniczych – w ostatnich latach piwa były wielokrotnie nagradzane.

W 2009 produkcja piwa sięgnęła 143 tys. hektolitrów, co plasuje browar w okolicach dziesiątego miejsca w Czechach[3].

Anheuser-Busch[edytuj | edytuj kod]

W 2011 roku dotychczasowy właściciel browaru, spółka Harvestor, podzielił przedsiębiorstwo na dwa oddzielne podmioty. Wszelkie nieruchomości, sprzęt, technologia i personel przeszedł na nowopowstałą spółkę akcyjną Browar Samson, która stała się automatycznie własnością Harvestora. Pozostałą część, w której skład wszedł niewielki teren ze źródłem wody, a przede wszystkim prawa do nazwy z przedrostkiem Budějovický lub Budweiser odsprzedano amerykańskiemu koncernowi Anheuser-Busch[4][5]. W ten sposób Amerykanie nabyli prawo do nazwy Budweiser jako piwa produkowanego w Czeskich Budziejowicach[6]. Zdaniem dyrekcji Budziejowickiego Budvaru prawdopodobne jest, że amerykański koncern nie przewiduje na terenie Czech produkcji piwa[4][5].

Produkty[edytuj | edytuj kod]

Z przyczyn prawnych na terenie Stanów Zjednoczonych podstawowy produkt Browaru Mieszczańskiego sprzedawany był jako B.B. Bürgerbräu, w pozostałych państwach jako Budweiser Bier.

Od 2007 w Wielkiej Brytanii w sieci Tesco markę Samson 1795 Budweiser sprzedawano pod nazwą Boheme 1795.

Do 2011 Browar Mieszczański produkował następujące piwa:

  • B. B. Original Budweiser Bier (alk. 5,00%), světlý ležák – jasne pełne,
  • B.B. Deset Budweiser Bier (alk. 4,10%), výčepní světlé – jasne beczkowe (tylko kegi),
  • 1795 Budweiser Bier (alk. 4,70%), světlý ležák – jasne pełne
  • Samson Budweiser Bier Premium (alk. 4,90%), světlý ležák – jasne pełne,
  • Samson 1795 Budweiser Bier Jedenáctka (alk. 4,70%), světlý ležák – jasne pełne,
  • Samson Budweiser Bier Černý (alk. 3,60%), výčepní tmavé – ciemne beczkowe,
  • Samson Budweiser Bier Výčepní (alk. 3,80%), výčepní světlé – jasne beczkowe
  • Pito Budweiser Bier (alk. do 0,50%) – bezalkoholowe,
  • Dianello Budweiser Bier (alk. 3,80%) – piwo ze zmniejszoną zawartością cukru.

Obecnie marki Samson, Pito i Dianello produkuje Browar Samson.

Przypisy

  1. Historie Budějovického měšťanskského pivovaru (cz.). pivovary.info. [dostęp 2012-06-29].
  2. Marek Suliga: Budweiser, Budwar, Budvar czy Bud? (pol.). [dostęp 2010-12-25].
  3. Napsali o nás na idnes.cz (cz.). Budějovický měšťanský pivovar, 2010-10-12. [dostęp 2010-12-25].
  4. 4,0 4,1 Miroslav Petr: Američané získali výhodu ve sporech s Budvarem: Koupili známku Budweiser Bier (cz.). ihned.cz, 2012-01-12. [dostęp 2012-06-29].
  5. 5,0 5,1 Pavel Kacerovský: Budějcký Samson spolupráce s pivaři ze zámoří těší (cz.). Budějcká drbna, 2012-01-12. [dostęp 2012-06-29].
  6. Nowy rozdział wojny amerykańskiego i czeskiego Budweisera o prawo do nazwy (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. 2012-01-18. [dostęp 2012-01-19].