Buganda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flaga królestwa Bugandy
Położenie

Buganda - największe z tradycyjnych królestw tworzących Ugandę, zamieszkane przez 52 klany. Utworzone na przełomie XIV i XV wieku przez lud Gandów (Baganda). W latach ok. 1344-1650 była pod zwierzchnością królestwa Kitary (Bunyoro). 19 czerwca 1894 r. Brytyjczycy narzucili jej protektorat, który trwał do 9 października 1962 r. Buganda stała się wtedy częścią niepodległego afrykańskiego państwa Uganda. 9 października 1963 r. pierwszym prezydentem republiki Ugandy został król bugandyjski Sir Edward Frederick Mutesa II. W 1966 r. premier Milton Apollo Obote kazał dowódcy armii, gen. Aminowi Dadzie, by zaatakował pałac króla Mutesy II. Król uciekł z kraju do Londynu 23 czerwca 1966 r. Obalono wówczas monarchie Bugandy, Toro, Bunyoro i Ankole w dniu 8 września 1967 r. W kraju zapanował terror. 24 lipca 1993 r. nowy prezydent Ugandy Yoweri Museveni podjął decyzję aby odrestaurować królestwo Bugandy. Zezwolił także na przywrócenie tradycyjnych królestw Toro, Bunyoro i Ankole. Królowie bugandyjscy noszą tytuł kabaka. Stolicą Ugandy i jednocześnie królestwa Bugandy jest Kampala. W tym państwie mieszkańcy używają języka suahili.

Królowie Bugandy[edytuj | edytuj kod]

  • Kintu Kakulukuku (ok. 1300-1330)
  • Chwa I Walusimbi (ok. 1330-1344) [syn]
  • Kimera Walusimbi (ok. 1344-1374) [wnuk]
  • Tembo Kiridde (ok. 1374-1404) [syn]
  • Kigala Kasongovu (ok. 1404-1434; abdykował) [syn]
  • Kimba Ntege (ok. 1434-?) [syn]
  • Kigala (2. panowanie ?-ok. 1464)
  • Kaima Sendikaddiwa (ok. 1464-1494) [wnuk]
  • Nakibinge Kagali (ok. 1494-1524) [syn]
  • Mulondo Sekajja (ok. 1524-?) [syn]
  • Temba (Djemba) Busungwo (?-ok. 1554) [brat]
  • Suna I Kisolo (ok. 1554-1584) [brat]
  • Sekamanya Kisolo (ok. 1584-1600) [syn Temby]
  • Kimbugwe Kamegere (ok. 1600-1614) [syn Suny I]
  • Kateregga Kamegere (ok. 1614-1644) [syn Sekamanyi]
  • Mutebi I Mutesi (ok. 1644-?) [syn]
  • Juko (Djuko) Mulwana [brat]
  • Kayemba Kisiki (?-ok. 1674) [brat]
  • Tebandeke Mujambula (ok. 1674-?) [syn Mutebi I]
  • Ndawula Nsobya (?-ok. 1704) [syn Juko]
  • Kagulu Ntambi (ok. 1704-1730) [syn]
  • Kikulwe Mawuba (ok. 1730-1737) [brat]
  • Mawanda Sebanakitta (ok. 1737-1740) [brat]
  • Mwanga I Sebanakitta (1740-1741) [wnuk Ndawuli]
  • Namugala Kagali (1741-1750) [brat]
  • Kyabaggu Kabinuli (1750-1780) [brat]
  • Junju (Djundju) Sendegeya (1780-1797) [syn]
  • Semakokiro Nabbunga (1797-1814) [brat]
  • Kamanya Kadduviamala (1814-1832) [syn]
  • Suna II Migekyamye (1832-1857) [syn]
  • Mutesa I Mukabyakayira (1857-1884) [syn]
  • Mwanga II Mukusa (1884-1888; usunięty) [syn]
  • Kiwewa Nuyonyintono (1888; usunięty, zmarł 1889) [brat]
  • Kalema Muguluma (1888-1889; usunięty, zmarł 1890) [brat]
  • Mwanga II (2. panowanie 1889-1897; usunięty, zmarł 1903)
  • Daudi Chwa II Kaggwa (1897-1939; regencja 1897-1914) [syn]
  • Mutesa II (1939-1953; regencja 1939-1942; usunięty) [syn]
  • interregnum 1953-1955
  • Mutesa II (2. panowanie 1955-1966; usunięty, zmarł 1969)
  • interregnum 1966-1993
  • Mutebi II (1993-dziś) [syn]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Historia Afryki. Do początku XIX wieku, pod red. M. Tymowskiego, Wrocław 1996, s. 678-681, 1019-1026, ISBN 83-04-04094-8.
  2. Pasierbiński T., Monarchie świata. Poczet rodów królewskich i książęcych, Warszawa 2002, s. 368-370, ISBN 83-207-1705-1.
  3. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 2: America & Africa, München 2002, s. 918-919.