Bukowiec (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gminy współczesnej. Zobacz też: gmina Bukowiec – dawna gmina w woj. olsztyńskim.

Na mapach: 53°25′54″N 18°14′20″E/53,431667 18,238889

Bukowiec
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb gminy Flaga gminy
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
Wójt Adam Licznerski
Powierzchnia 111 km²
Liczba sołectw 13
Liczba miejscowości 19
Ludność (2004)
 • liczba ludności
 • gęstość

5110
46 osób/km²
Strefa numeracyjna 52
Tablice rejestracyjne CSW
TERYT 6040514012
Urząd gminy
86-122 Bukowiec
ul. Ceynowy 14 
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Bukowiecgmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bydgoskim. Co roku odbywa się tu inscenizacja Bitwy pod Bukowcem stoczonej 3 IX 1939 r.

Siedzibą gminy jest Bukowiec.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec położona jest w północnej części województwa kujawsko - pomorskiego, w powiecie świeckim. Według danych z roku 2005[1] zajmuje obszar 11 100 ha, co stanowi 7,54% powierzchni powiatu świeckiego.

W skład gminy wchodzi 16 wsi skupionych w 13 sołectwach: Bramka, Branica, Budyń, Bukowiec, Gawroniec, Korytowo, Krupocin, Plewno, Poledno, Polskie Łąki, Przysiersk, Różanna, Tuszynki. Pozostałe miejscowości niesołeckie to: Branica (leśniczówka), Dolny Młyn, Franciszkowo, Jarzębieniec, Kawęcin, Stanisławie.

Według danych z 30 czerwca 2004[2] gminę zamieszkiwało 5110 osób.

Pod względem powierzchni, gmina należy do jednych z najmniejszych w województwie: zajmuje 82 miejsce (na 144 gminy). Według danych z 1999 roku, w skali kraju klasyfikuje się na 1782 miejscu (na 2489 gmin).

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec, pod względem fizyczno - geograficznym, położona jest na obszarze mezoregionu Wysoczyzny Świeckiej, który wchodzi w skład makroregionu Pojezierzy Południowopomorskich. Rzeźba terenu została ukształtowana podczas ostatniego zlodowacenia (około 16,5 tys. lat temu) i ma charakter młodoglacjalny. Obszar gminy posiada zróżnicowaną rzeźbą terenu, którą tworzą formy akumulacyjnej jak i erozyjnej działalności glacjalnej i fluwioglacjalnej. Dominuje krajobraz równinny, lekko falisty, z niewielkimi wyniesieniami moren czołowych. W środkowej części gminy obserwuje się równinę sandrową (powstałą na przed polu czoła lodowca). Formy związane z działalnością fluwioglacjalną (wody płynące w tunelach polodowcowych) występują w okolicach Przysierska i Poledna. Obydwie mają charakter podmokły (równiny bagienne).

Obszar gminy charakteryzuje się głównie falistą rzeźbą terenu, jednak wysokości względne są stosunkowo niewielkie i bardzo rzadko przekraczają wysokość kilkunastu metrów. Zdecydowana większość terenu leży na wysokości 90 - 100 m n.p.m. Większe wyniesienia znajdują się w Plewnie (około 120 m n.p.m.), natomiast mniejsze wysokości bezwzględne notuje się w dolinach cieków - Wyrwy (na wschód od Przysierska) i Potoku Młyńskiego (na południowy - wschód od Poledna). Gmina należy do najmniej zróżnicowanych w zakresie rzeźby terenu obszarów województwa.

Na terenie gminy Bukowiec nie znajdują się żadne udokumentowane złoża surowców kopalin. Powszechnie występujące i nadające się do eksploatacji są jedynie niewielkie skupiska piasku.

Sieć hydrograficzna[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec położona jest w dorzeczu Wisły, leżąc w większości w zlewni Wdy. Niewielka, południowa część obszaru znajduje się w zlewni Brdy i wymaga ochrony ze względu na położenie w strefie ochronnej ujęcia wody Czyżkówko dla Bydgoszczy. Spora część powierzchni odwadniana jest przez potok Wyrwa, który jest głównym ciekiem na jej terenie, biegnącym od jezior: Zaleskiego i Branickiego do Wdy. Innymi ciekami są: Potok Młyński i Struga Dworzysko. Niewielka, południowo - zachodnia część gminy natomiast odwadniania jest przez system rowów i drobniejszych rzek, które łączą się z dopływem Brdy - Kotomierzycą. Lokalne odwadnianie następuje do jezior (np. w okolicach Poledna), lub innych zbiorników wodnych znajdujących się po za granicami administracyjnymi gminy.

Wskaźnik jeziorności na obszarze gminy oceniany jest na mniej niż 1% całej powierzchni. Znajduje się tu 7 jezior o powierzchni powyżej 1 hektara, z czego 2 są nazwane. Najważniejszych jeziorem jest jezioro Branickie I, nazywane również Branica Duża, częściowo położone na terenie gminy Świekatowo. Zajmuje ono powierzchnie (łącznie z częścią leżącą na terenie sąsiedniej gminy) ok. 70 hektarów, o objętości wody 3419.0 m3, głębokości przeciętnej 4,3 m i maksymalnej - 8,4 m. Drugim pod względem powierzchni jest jezioro Branica II (Branica Mała), o powierzchni 22.5 hektara, objętości wody 500 tys m3, średniej głębokości 1,7 m i maksymalnej - 4,0 m. Pozostałe z jezior nie posiadają nazw i liczą od 1 do 6,2 hektara powierzchni.

Lasy[edytuj | edytuj kod]

Lasy i grunty leśne zajmują około 12,6 % powierzchni gminy, czyli około 1,4 tys. ha. Prawie cały ich obszar w strukturach administracyjnych Lasów Państwowych należy do Nadleśnictwa Zamrzenica, z czego północna część do obrębu leśnego Wierzchlas (na terenie gminy leśnictwo Bukowiec), a południowa do obrębu leśnego Świekatowo (na terenie gminy leśnictwo Branica). Niewielka, wschodnia część gminy leży w Nadleśnictwie Dąbrowa (obręb leśny Bedlenki). We własności prywatnej znajduje się około 200 ha obszarów leśnych. Całość stanowi zaledwie około 3% powierzchni lasów na terenie całego powiatu świeckiego. W strukturze leśnej dominują siedliska borowe, zajmujące około 1200 ha, siedliska lasowe zajmują około 200 ha. Obszar około 1000 ha porasta drzewostan o wieku około ponad 50 lat, a w składzie gatunkowym dominuje sosna (ok. 1300 ha). Tereny lasów ochronnych zajmują obszar około 300 ha.

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajduje się 14 pomników przyrody. Wszystkie zaliczane są do przyrody ożywionej.

Użytki rolne[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec jest gminą wiejską o charakterze rolniczym z dominującą produkcją roślinną. Użytki rolne zajmują 8 537 ha, co stanowi 76.9% powierzchni całej gminy. 92% zajmują grunty orne (stanowią one prawie 71% ogólnej powierzchni gminy), ponad 8% stanowią łąki (z pastwiskami prawie 18%). Sady stanowią zaledwie 0,1% użytków rolnych. Klasyfikacja gleb według kompleksów rolniczej przydatności wskazuje, iż najliczniej reprezentowany jest kompleks 5 - żytni dobry, który występuje na terenie niemalże całej gminy. Kompleksy zajmujące o wiele mniejsze powierzchnie to: 6 - żytni słaby i 4 - żytni bardzo dobry. Pod względem typów gleb, w zdecydowanym stopniu dominują gleby pseudobielicowe (związane z kompleksami IV i V). W większości sołectw dominują gleby klasy IVa, IVb i V, choć na wielu terenach spotkać można również gleby klasy IIIb. Najlepsze warunki na obszarze gminy notowane są w okolicach Plewna i Poledna, gdzie spotkać można gleby klasy IIIa.

Infrastruktura komunikacyjna[edytuj | edytuj kod]

Sieć drogowa na terenie gminy jest gęsta i zapewnia dobrą komunikację pomiędzy poszczególnymi miejscowościami. Przez obszar gminy przebiega droga wojewódzka nr 240 łącząca Świecie z Tucholą i Chojnicami, która jest częścią szlaku komunikacyjnego z centralnej Polski na środkowe Wybrzeże. W odległości kilku kilometrów od granicy gminy łączą się ważne szlaki komunikacyjne: drogi krajowe nr 91 i 5, natomiast 20 kilometrów dalej powstał węzeł komunikacyjny łączący drogę krajową nr 5 z autostradą A1. Ponadto przez teren gminy biegną 2 linie kolejowe: Śląsk - Pomorze i Świecie - Złotowo. Pierwsza z linii nie posiada na terenie gminy żadnego przystanku, druga linia zaś została zawieszona w połowie lat 90. ubiegłego wieku.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 5110 100 2618 51,2 2492 48,8
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
46 23,6 22,5

Kultura i oświata[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy Bukowiec działają następujące jednostki oświatowe:

Instytucje kulturalne i stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy działają jednostki kulturalne i stowarzyszenia:

Sport[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze gminy Bukowiec działają kluby sportowe:

  • Klub Wiejskiego Towarzystwa Sportowego Gwiazda Bukowiec
  • Ludowy Klub Sportowy Sparta Przysiersk

Ponadto przy wyżej wymienionych klubach sportowych działają boiska Orlik 2012.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz zarejestrowanych zabytków nieruchomych na terenie gminy[3]:

  • zespół pałacowy w Budyniu, obejmujący: pałac z końca XIX w.; park; ptaszarnię, obecnie remiza, nr A/454/1-3 z 31.08.1995 roku
  • zespół dworski w Gawrońcu, obejmujący: dwór z 1894 roku; park, nr A/120/1-2 z 13.01.2004 roku
  • zespół dworski i folwarczny z drugiej połowy XIX w. w Kawęcinie, obejmujący: dwór; park; stajnię, obecnie owczarnia; owczarnię; spichrz z 1884, obecnie magazyn; oborę; rządcówkę, obecnie dom mieszkalny nr 1, nr A/219/1-8 z 05.06.1987 roku
  • zespół dworski i folwarczny z drugiej połowy XIX w. w Polednie, obejmujący: dwór z 1890; park; dom mieszkalny; dom ogrodnika; gorzelnię z 1919; kuźnię; stodołę szachulcową; 3 stodoły; owczarnię; oborę; stajnię, obecnie obora; stajnię; suszarnię z 1920 roku, nr A/220/1-15 z 05.06.1987 roku
  • zespół dworski z końca XIX w. w Różannie, obejmujący: park; oborę; stodołę gliniano-murowaną; 2 chlewy; kuźnię, nr A/204/1-6 z 16.03.1987 roku.

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy działają jednostki odpowiedzialne za zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców. Należą do nich:

Parafie[edytuj | edytuj kod]

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec graniczy z następującymi samorządami:

Przypisy