Bukwica (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bukwica
Bukwica zwyczajna
Bukwica zwyczajna
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina jasnotowate
Rodzaj bukwica
Nazwa systematyczna
Betonica L.
Sp. Pl. 573. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Betonica officinalis L.[2]

Bukwica (Betonica L.) – takson roślin należących do rodziny jasnotowatych wyróżniany w randze rodzaju lub podrodzaju w obrębie rodzaju czyściec (Stachys). Obejmuje 10–15 gatunków występujących w Europie, zachodniej i środkowej Azji oraz w północnej Afryce[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Byliny z liśćmi skupionymi głównie w rozecie przyziemnej i nielicznymi liśćmi łodygowymi.
Kwiaty
Podobne do kwiatów roślin z rodzaju czyściec. Podobnie zebrane są w nibyokółki tworzące kłosokształtny kwiatostan na szczycie pędu. Kielich 5-ząbkowy, rurkowaty lub dzwonkowaty. Korona grzbiecista i zrosłopłatkowa. W przeciwieństwie do czyścca – górna warga korony spłaszczona, rurka korony wydłużona i zwykle bez pierścienia włosków wewnątrz, pylniki niemal równoległe[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Uwagi taksonomiczne

Rodzaj często nie jest wyodrębniany, lecz włączany jako podrodzaj Betonica do rodzaju czyściec (Stachys)[4][5]. Wyniki analiz molekularnych wskazują jednak na wyraźną odrębność jego przedstawicieli i przez różnych autorów podnoszona jest kwestia podniesienia tego taksonu do rangi rodzaju[6][7].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Jako podrodzaj w obrębie rodzaju Stachys zaliczany jest do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae) Lindl., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takhtajan, rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), podrząd Lamiineae Bessey in C.K. Adams, rodzina jasnotowate (Lamiaceae Lindl.), podplemię Betonicinae Dumort., rodzaj bukwica (Betonica L.)[8].

Gatunki flory Polski[9]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-22].
  3. 3,0 3,1 Bogumił Pawłowski (red.): Flora Polska. Tom XI. Warszawa, Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967, s. 112.
  4. Betonica. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-05-31].
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-12-27].
  6. Ekrem DÜNDAR, Ekrem AKÇİÇEK, Tuncay DİRMENCİ, Şakir AKGÜN. Phylogenetic analysis of the genus Stachys sect. Eriostomum (Lamiaceae) in Turkey based on nuclear ribosomal ITS sequences. „Turkish Journal of Botany”. 37, s. 14-23, 2013. doi:10.3906/bot-1203-26 (ang.). 
  7. Bendiksby, Mika, Thorbek, Lisbeth, Scheen, Anne-Cathrine, Lindqvist, Charlotte, Ryding, Olof. An updated phylogeny and classification of Lamiaceae subfamily Lamioideae. „Taxon”. 60, 2, s. 471-484, 2011 (ang.). 
  8. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Betonica (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-22].
  9. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.