Bumar Łabędy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy”
Forma prawna spółka akcyjna
Państwo  Polska
Siedziba 44-109 Gliwice
ul. Mechaników 9
tel.: 32-734-51-11
fax: 32-734-61-11
Numer KRS 0000016872
Prezes Jerzy Michałkiewicz
Branża zbrojeniowa, przemysł ciężki
Zatrudnienie ok. 2500
Kapitał zakładowy 89 307 612
Położenie na mapie Gliwic
Mapa lokalizacyjna Gliwic
Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy”
Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy”
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy”
Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy”
Ziemia 50°21′45,5″N 18°36′41,8″E/50,362639 18,611611Na mapach: 50°21′45,5″N 18°36′41,8″E/50,362639 18,611611
Strona internetowa

Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy” SA – zespół zakładów mechanicznych, których siedziba znajduje się w Gliwicach w dzielnicy Łabędy w pobliżu Kanału Gliwickiego. Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy” należały przez lata do grupy Bumar od 2013 r. pod nazwą Polski Holding Obronny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki przemysłu zbrojeniowego w dzielnicy Łabędy sięgają 1938 roku, kiedy to rozpoczęto budowę stalowni martenowsko-elektrycznej nieopodal „Herminenhütte” (ob. Huta Łabędy). „Presswerk – Laband” (prasownię) uruchomiono w czasie II wojny światowej, a od 1942 rozpoczęto produkcję zbrojeniową[1].

Wczesną wiosną 1945 na polecenie radzieckich władz wojskowych część maszyn i urządzeń tych zakładów została zdemontowana i wywieziona do zakładów Dnieprospecstal w Zaporożu (ZSRR) jako łupy wojenne. Przy demontażu pracowali więźniowie, w większości miejscowi Niemcy, ale także Ślązacy, a nawet powstańcy śląscy[2].

W 1946 powstała Huta Łabędy, która weszła w skład Gliwickiego Zjednoczenia Hutniczego. W styczniu 1947 rozpoczęła się planowa produkcja stalowych konstrukcji, między innymi mostów drogowych i kolejowych, wyprodukowano tu maszt wieży radiowej w Raszynie oraz wrocławską iglicę telewizyjną. W 1948 utworzono Zakład Inwestycyjno-Remontowy ZIR. W kwietniu 1951 rozporządzeniem Ministra Przemysłu Ciężkiego na bazie ZIR powstały Zakłady Mechaniczne ŁABĘDY w Łabędach. Głównym zadaniem zakładu miała być produkcja ciężkich pojazdów gąsienicowych. W 1953 nadano Zakładom Mechaniczny ŁABĘDY patrona, którym był Józef Stalin. Od tego momentu zmieniły one nazwę na Zakłady Mechaniczne im. Stalina. W 1956, po wydarzeniach październikowych, zmieniono nazwę na Zakłady Mechaniczne w Łabędach.

Produkcja zakładu opierała się głównie na sprzęcie pancernym. W latach 1951-1956 powstawał tu model licencyjny T-34/85, do 1964 model T-54, a potem T-55A. W Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Urządzeń Mechanicznych w Gliwicach, powstały między innymi wóz zabezpieczenia technicznego WZT-1 i WZT-2 oraz most szturmowy BLG-67, które produkowano w ZM ŁABĘDY.

W latach 50 XX w. zakład zajmował się także produkcją wyrobów rynku cywilnego: maszynek do chleba, żyrandoli, młotków, imadeł, pralek itp. Na eksport produkowano koparki mechaniczne.

W 1974 decyzją Ministra Przemysłu Maszynowego zakład przemianowano na Kombinat Urządzeń Mechanicznych BUMAR-ŁABĘDY w Gliwicach. W skład kombinatu weszły różne inne przedsiębiorstwa, często położone daleko od Gliwic, na przykład: Zakład Maszyn Budowlanych FAMABA w Głogowie, Zakład Maszyn Budowlanych w Wadowicach, Zakład Maszyn Budowlanych w Mrągowie albo Zakład Metalowy w Zabrzu. W latach 80 XX w. wiele zakładów wyłączono jednak z kombinatu.

Na początku lat 90 XX w. przedsiębiorstwo przeżyło trudny okres związany z przemianami gospodarczymi po upadku systemu komunistycznego. 1 lipca 1993 dokonała się komercjalizacja zakładów, kombinat stał się spółką akcyjną o nazwie Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy” SA w Gliwicach. W grudniu 2002 z Zakładów Mechanicznych „Bumar-Łabędy” wyodrębniono Zakład Produkcji Specjalnej „Bumar-Łabędy” zajmujący się wyłącznie produkcją wozów bojowych. W marcu 2010 ZPS B-Ł rozwiązano włączając go ponownie do Zakładów Mechanicznych „Bumar-Łabędy” w Gliwicach.

19 sierpnia 2014 r. ZM „Bumar-Łabędy” SA włączono do Polskiej Grupy Zbrojeniowej[3].

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Produkcja zakładów mechanicznych opiera się na wszelkim sprzęcie pancernym, do którego należały między innymi: czołgi T-72 M1 oraz PT-91, wozy zabezpieczenia technicznego WZT-3 i WZT-4,mosty towarzyszące PMC-90. W marcu 2010 ZM Bumar-Łabędy ukończyły kontrakt na rzecz Malezji na PT-91M, PMC-91M, WZT-4, MID-M i dodatkowe elementy. 17 stycznia 2012 r. Bumar Sp. z OO podpisał kontrakt z hinduską firmą BEML Limited na dostawę 204 szt. Wozów Zabezpieczenia Technicznego WZT-3 dla Ministerstwa Obrony Indii o całkowitej wartości kontraktu ok. 275 mln USD, głównym wykonawcą mają być ZM „Bumar-Łabędy”.

Zakład produkuje także maszyny budowlane takie jak żurawie, czy koparki oraz konstrukcje spawane, przekładnie i koła zębate. Zakład jest zaliczany do grupy przedsiębiorstw kluczowych dla polskiej gospodarki. Przedsiębiorstwo podlega osłonie operacyjnej SKW.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Z. M. BUMAR-ŁABĘDY SA: Historia Zakładów Mechanicznych „BUMAR – ŁABĘDY” S.A.. 2008. [dostęp 2010-11-10].
  2. Zygmunt Woźniczka: Represje na Górnym Śląsku po 1945 roku. Katowice: Śląsk, 2010, s. 90-91, 119. ISBN 978-83-7164-625-6.
  3. http://www.defence24.pl/news_zgoda-uokik-na-przejecie-kolejnych-spolek-przez-pegaza

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kiński, Andrzej: 55 lat Łabęd, Nowa Technika Wojskowa 2006, nr 6

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]