Bundestag

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy izby parlamentu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Bundestag
Herb Bundestag
Państwo  Niemcy
Rodzaj niższa izba
Rok założenia 1949
Kierownictwo
Przewodniczący Bundestagu Norbert Lammert
Wiceprzewodniczący Bundestagu Peter Hintze (CDU),
Edelgard Bulmahn (SPD),
Johannes Singhammer (CSU)
Ulla Schmidt (SPD),
Claudia Roth (Zieloni),
Petra Pau (Linke)
Struktura
Struktura Bundestag
Liczba członków 631
Stowarzyszenia polityczne CDU/CSU (311)
SPD (193)
Linke (64)
Zieloni (63)
Ordynacja mieszana
Ostatnie wybory 22 września 2013
Siedziba
Siedziba Bundestag
Reichstag
Platz der Republik 1
11011 Berlin
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Niemcy
Coat of arms of Germany.svg
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Niemiec

Portal Portal Niemcy

Bundestag (pełna nazwa Deutscher Bundestag) – druga obok Bundesratu (Rady Federalnej) izba parlamentu Niemiec. Pierwsza kadencja Bundestagu rozpoczęła się 7 września 1949 roku. Od 1999 siedzibą jest budynek Reichstagu (Reichstagsgebäude) w Berlinie. Ustawowa liczba posłów wynosi obecnie 598 osób (od 2002 roku), ale liczba ta może się zwiększać o tzw. mandaty nadliczbowe (dodatkowe, nadwyżkowe), o czym niżej. Liczba posłów obecnej, XVIII kadencji wynosi 631. Skład Bundestagu jest ustalany według ordynacji mieszanej co cztery lata na podstawie powszechnych, równych, bezpośrednich, wolnych wyborów, w głosowaniu tajnym (nazywanych w języku niemieckim Bundestagswahl).

Podział mandatów[edytuj | edytuj kod]

Wyniki wyborów do Bundestagu w latach 1949-2005. CDU z CSU, SPD, FDP, Zieloni, PDS, od 2005 Linkspartei, pozostałe. Pośrodku partie tworzące rząd

Połowa mandatów jest rozdzielana w skali federacji proporcjonalnie do łącznej liczby głosów oddanych na listy poszczególnych partii politycznych. Podział mandatów odbywa się według metody Sainte-Laguë (do 2005 r. włącznie stosowana była metoda Hare'a-Niemeyera). W drugim kroku, po ustaleniu liczby mandatów przypadających każdej z partii są one dzielone pomiędzy partyjne listy krajowe.

Aby pomimo tego umożliwić wyborcom wpływ na wybór konkretnych osób do Bundestagu, druga połowa mandatów jest przydzielana na podstawie głosowania większościowego. W każdym jednomandatowym okręgu wyborczym wybierany jest jeden kandydat – bezpośrednio zwykłą większością głosów, określanych jako głos pierwotny (Erststimme).

Wynikają z tego pewne komplikacje; mianowicie zdarza się, że liczba kandydatów jednej partii wybranych bezpośrednio w kraju związkowym przekracza liczbę miejsc przypadających krajowej liście tej partii w wyborach proporcjonalnych. Jednak wszyscy kandydaci wybrani bezpośrednio wchodzą do Bundestagu. Taki mandat jest określany jako mandat nadliczbowy (Überhangmandat).

W przeciwieństwie do innych parlamentów w Bundestagu nie występują mandaty wyrównawcze (Ausgleichsmandat), jak to ma miejsce na przykład w parlamentach krajów związkowych (landów).

Tym sposobem zdarza się często, że w Bundestagu jest więcej deputowanych niż przewidzianych uprzednio mandatów. Na przykład w roku 1998 było 13, a w 2002 5 mandatów nadliczbowych.

Klauzula 5%[edytuj | edytuj kod]

Partia, która nie przekroczy progu 5% w wyborach proporcjonalnych (głosowanie na listę), nie wchodzi do Bundestagu – zasadę tę wprowadzono od 1953 roku. Jednak kandydaci wybrani bezpośrednio (głosami pierwotnymi) w każdym przypadku wchodzą do Bundestagu, nawet jeśli ich partia nie przekroczyła progu 5% w głosowaniu proporcjonalnym. Tak było w 2002 roku w odniesieniu do partii PDS.

Jednak jeśli jakaś partia ma przynajmniej trzech deputowanych z wyborów bezpośrednich (głosy pierwotne), to klauzula 5% nie obowiązuje, i ta partia wchodzi do Bundestagu z liczbą deputowanych stosownie do liczby głosów otrzymanych w wyborach proporcjonalnych – na przykład PDS w roku 1994.

Uprawnienia[edytuj | edytuj kod]

Do podstawowych funkcji Bundestagu należą:

1) Funkcja ustawodawcza- ustawodawstwo jest podstawową domeną parlamentu, choć w praktyce zarysowuje się tutaj domena rządu

2) Funkcja kreacyjna- dot. powoływania innych organów państwowych, np. wybór kanclerza federalnego, wybór połowy składu Federalnego Trybunału Konstytucyjnego, współudział w wyborze prezydenta federalnego, współudział w powoływaniu sądów najwyższych

3) Funkcja kontrolna- wypełnianie za pomocą różnorodnych środków parlamentarnej kontroli, np. wielkie zapytania, małe zapytania, godzina aktualności, godzina pytań, komisje śledcze itd.

Liczba deputowanych[edytuj | edytuj kod]

Skład w obecnej kadencji[edytuj | edytuj kod]

W wyborach przeprowadzonych w 2013 roku wyniki były następujące (łączna liczba miejsc z mandatami nadliczbowymi):

Liczba miejsc Partia
311 CDU/CSU
192 SPD
64 Die Linke
63 Związek 90/Zieloni

Komisje i grupy robocze[edytuj | edytuj kod]

Frakcje[edytuj | edytuj kod]

Posłowie dzielą się na frakcje. Członek frakcji nie należący do partii to hospitant.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od 1816 do 1866 istniał Bundestag jako zgromadzenie przedstawicielskie Związku Niemieckiego (Deutscher Bund). Było to zgromadzenie przedstawicieli delegowanych (nie wybieranych) przez wolne miasta niemieckie i szlachtę.

Od 1949 do września 1999 Bundestag miał swą siedzibę w Bonn.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]