Busko-Zdrój

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Busko-Zdrój
Herb
Herb Buska-Zdroju
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Powiat buski
Gmina Busko-Zdrój
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1287
Burmistrz Waldemar Sikora
Powierzchnia 12,28[1] km²
Wysokość 220-250 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

16 742[1]
1363[1] os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 41
Kod pocztowy 28-100
Tablice rejestracyjne TBU
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Busko-Zdrój
Busko-Zdrój
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Busko-Zdrój
Busko-Zdrój
Ziemia 50°28′14″N 20°43′08″E/50,470556 20,718889Na mapach: 50°28′14″N 20°43′08″E/50,470556 20,718889
Urząd miejski
ul. Mickiewicza 10
28-100 Busko-Zdrój
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Busko-Zdrój w Wikisłowniku
Strona internetowa
Starostwo Powiatu Buskiego, al. Mickiewicza 15
Akt lokacji Buska z 27 sierpnia 1287
Park Zdrojowy, w głębi sanatorium Marconi
Kaplica św. Anny w parku zdrojowym

Busko-Zdrójmiasto uzdrowiskowe w województwie świętokrzyskim, stolica powiatu buskiego, siedziba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako Bużsk, w XIII w. Busk. Pod względem liczby mieszkańców 7. w województwie świętokrzyskim. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa kieleckiego.

Busko-Zdrój jest punktem początkowym szlak turystyczny czerwony czerwonego szlaku turystycznego prowadzącego do Solca-Zdroju.

Imię miasta nosił drobnicowiec MS "Busko Zdrój".

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Busko jest położone w południowej części województwa świętokrzyskiego. Znajduje się 50 km na południe od Kielc i 80 km na północny wschód od Krakowa. Leży w regionie zwanym od przepływającej przezeń rzeki Nidy Ponidziem, na Garbie Wójczańsko-Pińczowskim.

Informacje statystyczne[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto zajmowało powierzchnię 12,28 km²[1] i liczyło 16 742 mieszkańców, z czego liczba mężczyzn wynosiła 7735 osób (46,2%), zaś kobiet – 9007 (53,8%)[2]. Gęstość zaludnienia wynosiła 1363 osób/km².

Klimat[edytuj | edytuj kod]

W Busku występuje klimat nizinny z cechami kontynentalnego. Komfort klimatyczny obejmuje ok. 39% dni w roku, liczba dni "gorących i upalnych" – 13%, "bardzo zimnych" – poniżej 1,5%. Średnia roczna temperatura powietrza to 7,8 °C, maksymalna amplituda temperatury wynosi 60 °C. Bardzo wysoką wartością jest liczba godzin ze słońcem – 1151. Roczna wilgotność względna powietrza mieści się w granicach od 71% do 80%.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najważniejsze daty:

  • 1166 – Rycerz Dzierżko herbu Janina ufundował w miejscu, gdzie dziś stoi świątynia NPNMP pierwszy kościół[3].
  • 1166 – Pierwsza wzmianka o Busku: bulla papieska i zapis w kronice diecezji krakowskiej mówią o miejscowości "Bugsk" i kościele.
  • 1180-1186 – Dzierżko ufundował przy kościele klasztor norbertanek, filię witowskiego konwentu, ufundowanego przez jego brata bp. płockiego Wita z Chotla[3][4].
  • 1241 – Busko zostało zniszczone przez Tatarów. Prawdopodobnie w bitwie pod Chmielnikiem zginął rycerz Dersław i Busko stało się własnością zakonu norbertańskiego.
  • 1252 – Najstarsza wzmianka o buskich solankach, Bolesław Wstydliwy nadał klasztorowi immunitet skarbowy i odnowił nadane przez Leszka Białego prawo warzenia soli z miejscowych solanek.
  • 1287 – Książę Leszek Czarny nadał osadzie prawa miejskie i lokował Busko na prawie Środy Śląskiej.
  • 1347 – Jan z Buska został sekretarzem, a w 1360 r. podkanclerzem króla Kazimierza Wielkiego.
  • 1393 – pod datą 6 grudnia kronika zakonna wspomina wizytę królowej Jadwigi i jej kąpiel w miejscowej solance.
  • 1412 – Król Władysław II Jagiełło potwierdza prawa miejskie i nadaje przywilej cotygodniowych targów oraz dwóch jarmarków rocznie na św. Floriana i św. Prokopa. Zaprzestano eksploatować miejscowe solanki.
  • 1537 – król Zygmunt Stary potwierdza prawa miejskie Buska.
  • 1563 – wielki pożar miasta.
  • 1578 – w Busku zamieszkuje 81 rzemieślników i 13 gorzelników, są 3 kramy, 17 jatek, miejska łaźnia i młyn, w mieście wytwarzane są doskonałe sukna.
  • 1590 – pożar kościoła NPNMP
  • 1595 – kardynał Jerzy Radziwiłł poświęca odbudowaną świątynię.
  • 1661 – w mieście panuje wielka zaraza.
  • 1699 – w miejscu starego staje nowy modrzewiowy kościół św. Leonarda.
  • 1776 – komisarz klasztoru norbertanek ks. Franciszek Belina Ossowski rozpoczyna przygotowania do powtórnej eksploatacji buskich solanek.
  • 1780 – eksploatowanych jest 8 szybów z solanką, miasto odwiedza znawca geologii i górnictwa hr. Harss.
  • 1781 – 1784 – Johan Philip von Carossi prowadzi prace geologiczne, których wyniki publikuje później w Lipsku.
  • 1783 – Na mocy królewskiego przywileju, dzięki inicjatywie Stanisława Staszica, w Busku zawiązano Kompanię Solną, która na dużą skalę rozpoczęła warzenie soli z miejscowych solanek. Leopold Beust buduje 2 tężnie solankowe.
  • 1784 – 11 marca miasto i warzelnie soli odwiedził król Stanisław August Poniatowski.
  • 1795 – miasto zajmują Austriacy; zaprzestaje się warzenia soli.
  • 1787 – 12 czerwca kolejna wizyta króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w Busku.
  • 1804 – przebudowa fasady kościoła NPNMP, wyposażenie go w nowy ołtarz główny.
  • 1809 – Busko włączone zostaje do Księstwa Warszawskiego.
  • 1815 – na mocy ustaleń Kongresu wiedeńskiego miasto włączone zostaje do Królestwa Polskiego pozostającego pod zaborem rosyjskim.
  • 1819 – kasata klasztoru Norbertanek – Busko jako dobro zakonne przechodzi w ręce rządu Królestwa Polskiego
  • 1820 – 23 sierpnia wielki pożar, trawi znaczną część miasta. , Dobra klasztorne wydzierżawia Feliks Rzewuski.
  • 1827 – Busko liczy 647 mieszkańców.
  • 1828 – Oficjalne otwarcie Uzdrowiska, pierwsza lista kuracjuszy.
  • 1833 – lekarzem zdrojowym zostaje dr Jakub Berends, budowane jest źródło "Rotunda", w rynku urządzono skwer dla kuracjuszy. Busko odwiedziło 1040 kuracjuszy.
  • 1836 – 1 czerwca oddanie do użytku zdrojowych Łazienek – dzisiejszego Sanatorium "Marconi" – niektórzy przyjmują to za początek działalności buskiego Uzdrowiska.
  • 1837 – decyzją cara Mikołaja I, według projektu arch. Jakuba Gaya powstaje szpital św. Mikołaja dla ubogich.
  • 1852 – epidemia cholery nawiedza miasto.
  • 1859 – miasto liczy 933 mieszkańców.
  • 1862 – w Busku powstaje pierwsza gmina żydowska.
  • 1869 – W ramach represji po Powstaniu styczniowym, podobnie jak 337 innych miast Królestwa Polskiego, Busko zostało pozbawione ukazem carskim praw miejskich i przemianowane na Busk.[5]
  • 1873 – kolejna epidemia cholery nawiedza miasto.
  • 1875 – po publicznej licytacji zakład zdrojowy w dzierżawę bierze hr. Henryk Łubieński
  • 1878 – dr. Andrzej Dobrzański wydzierżawia zakład zdrojowy na 15 lat
  • 1880 – Busko liczy 1585 mieszkańców, 193 domy z czego 21 murowanych.
  • 1894 – 12 maja zakład zdrojowy przechodzi pod "Zarząd Skarbowy Wodami Mineralnymi w Busku" (do 1914 r.).
  • 1915 – w czerwcu austriackie władze okupacyjne przenoszą siedzibę starostwa ze Stopnicy do Buska[5].
  • 1916 – wrzesień, przywrócenie praw miejskich z jednoczesnym włączeniem do miasta wsi Nadole[5].
  • 1917 – 17 stycznia po raz pierwszy zebrała się Rada Miesjka składająca się z 24 mianowanych przez Austriaków radnych[5]. Tego samego dnia rada podjęła uchwałę o usypaniu w mieście kopca Tadeusza Kościuszki.
  • 1918 – 13 grudnia odbyło się ostatnie posiedzenie nominowanej przez austriackie władze okupacyjne Rady Miejskiej; 14 grudnia zbiera się po raz pierwszy nowa Rada Miejska wybrana przez mieszkańców[5].
  • 1939 – 9 września bitwa 22 Dywizji Piechoty Górskiej z oddziałami niemieckimi pod Broniną (poległo 200 żołnierzy WP).
  • 1944 – 12 lipca likwidacja na Rynku szefa miejscowego gestapo Petersa przez żołnierzy BCh.
  • 1945 – 13 stycznia zdobycie Buska przez oddziały 33 korpusu piechoty gwardii gen. lejnt. Lebiedenki, 5 armii gwardii, 1 Frontu Ukraińskiego[6] (wcześniej przejściowo zdobyte podczas walk o przyczółek baranowsko-sandomierski).
  • 1966 – Pierwsze miejsce w konkursie na najładniejsze krajowe uzdrowisko.
  • 1987 – Obchody 700-lecia nadania praw miejskich.
  • 1994 – I Międzynarodowy Festiwal Muzyczny im. Krystyny Jamroz.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Religia[edytuj | edytuj kod]

Katolicyzm[edytuj | edytuj kod]

W Busku-Zdroju działają trzy parafie rzymskokatolickie:

Protestantyzm[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Zielonoświątkowyprotestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym:

Świadkowie Jehowy[edytuj | edytuj kod]

W mieście działają także dwa Chrześcijańskie Zbory Świadków Jehowy[7].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiega droga krajowa nr 73 prowadząca z Kielc do Tarnowa o długości 3,3 km oraz trzy drogi wojewódzkie:

Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Busku-Zdroju dysponuje 132 autobusami. Spółka obsługuje bezpośrednie dalekobieżne połączenia m.in. z Warszawą, Krakowem, Karpaczem, Łodzią, Lublinem, Katowicami, Częstochową i Wrocławiem. MAT BUS Pińczów dysponuje około 40 pojazdami. Firma obsługuje między innymi linie do: Katowice przez Pińczów, Miechów, Katowice przez Proszowice, Słomniki, Kraków,Wrocław. Ponadto działa również firma Muszkieter Chęciny która obsługuje m.in. linie do Kielc, oraz dalekobieżne do Warszawą. Działają również firmy obsługujące trasy lokalne, m.in. do Kazimierzy Wielkiej, Nowego Korczyna czy Solca-Zdroju. W gminie zarejestrowane są 23 taksówki.

Najbliższe lotniska międzynarodowe znajdują się w Krakowie – Balice (ok. 110 km), w Katowicach – Pyrzowice (ok. 160 km) i w Warszawie – Okęcie (220 km). W Masłowie k. Kielc (50 km) jest lotnisko sportowe. W Busku funkcjonuje lotnisko sanitarne na tzw. "Łowiskach".

W pobliże miasta dociera linia kolejowa z Kielc ukończona w 1953, stacja zlokalizowana jest w sołectwie Siesławice, lecz 12 grudnia 2004 z rozkładu zostały zdjęte ostatnie pociągi pasażerskie. Aktualnie na buską stację jeżdżą tylko pociągi towarowe. Budynek dworca został sprzedany i działa w nim obecnie dyskoteka.

Uzdrowisko[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Widoki Buska – zbiór 11 rysunków hrabianki Adeli Łubieńskiej, wydany w 1842 r.

Pierwszy dokument w którym wspomina się o solankach występujących w Busku to przywilej Bolesława Wstydliwego z 1252 r. Pierwsze badania nad wykorzystaniem wód do leczenia przeprowadził pińczowski lekarz Jan Winterfeld w 1808 r. Po przejęciu Buska w dzierżawę w 1820 r. Feliks Rzewuski wybudował łazienki zaprojektowane przez Henryka Marconiego. Uroczystość otwarcia uzdrowiska miała miejsce w 1836 r. Pierwszej pełnej analizy wody z ujęcia Rotunda, z próbki pobranej w sierpniu 1830 r., dokonał farmaceuta warszawski Ferdynand Werner. Wyniki badań opublikował w 1832 r.[8]

Utrata praw miejskich w 1869 r. niekorzystnie wpłynęła na rozwój uzdrowiska. Dopiero latach 80. i 90. XIX w., gdy dzierżawcą został lekarz dr. Aleksander Dobrzański, dla kurortu nastał dobry czas i Busko stało się jednym z najważniejszych uzdrowisk w kraju. W roku 1890 liczba wydawanych w sezonie kąpieli przekroczyła 50 000. W 1893 r. geolog inż. Aleksander Michalski wykonał i uruchomił cztery nowe odwierty, dzięki którym potroiła się ilość pozyskiwanej do celów leczniczych wody. Zwięzłą, rzeczową charakterystykę dynamiki, właściwości fizycznych i składu chemicznego wód z nowych ujęć przedstawił w 1897 r. Franciszek Gervais[8].

Po I wojnie światowej znowu zaczęli przybywać kuracjusze. Intensywna rozbudowa uzdrowiska nastąpiła w latach międzywojennych m.in. z inicjatywy dra Szymona Starkiewicza, który założył sanatorium dziecięce "Górka". W 1966 r. Busko zajęło pierwsze miejsce w konkursie na najładniejsze polskie uzdrowisko. W 1972 r. oddano do użytku największe z sanatoriów – "Włókniarz". 30 grudnia 2008 r. nastąpiło otwarcie Uzdrowiskowego Zakładu Górniczego "Las Winiarski", zaopatrującego buskie sanatoria w wody siarczkowe z nowego odwiertu w miejscowości Las Winiarski.

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Strefa uzdrowiskowa położona jest w południowej części miasta, na terenie Parku zdrojowego i w jego otoczeniu. Bazę sanatoryjną stanowi trzynaście obiektów, które dysponują łącznie 2066 miejscami dla kuracjuszy. Sanatoria są na bieżąco modernizowane i rozbudowywane, powstają kolejne nowe – to sprawia, że liczba miejsc sukcesywnie wzrasta. Rocznie wykonywanych jest ok. półtora miliona zabiegów, z czego 800 tysięcy to kąpiele siarczkowe. W leczeniu korzysta się z wód siarczkowych, jodkowo-bromkowych i borowiny.

Kierunki lecznicze[edytuj | edytuj kod]

W Busku-Zdroju leczone są schorzenia[9]:

Obiekty sanatoryjne:

Willa Oblęgorek, 1922 rok
Sanatorium Marconi
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Marconi"
Budynek "Łazienek" usytuowany jest w środku parku zdrojowego. Zaprojektował go, na wzór rzymskich obiektów użyteczności publicznej, znany architekt Henryk Marconi, a wybudował ówczesny dzierżawca Buska, Feliks Rzewuski. Oddany do użytku w 1836 r. obiekt stał się z czasem wizytówką Buska, a jego ryzalit logo Zdroju. W jego korpusie głównym znajduje się m.in. sala koncertowa ze 170 miejscami.
  • Sanatorium "Włókniarz"
Nowoczesny kompleks leczniczy posiadający 480 łóżek położony na terenie 6 ha.
  • Szpital Uzdrowiskowy "Krystyna" (320 miejsc)
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Rafał" (178 miejsc)
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Nida-Zdrój" (190 miejsc)
  • Sanatorium "Willa Zielona" (34 miejsca)
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Mikołaj" (85 miejsc)
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Bristol" (57 miejsc)
  • Sanatorium "Oblęgorek" (50 miejsc)
  • Sanatorium FWP "Przystań"
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Słowacki" SPA
  • Sanatorium "Stefan" (60 miejsc)
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Astoria" (58 miejsc)
  • Szpital Dziecięcy Kompleksowej Rehabilitacji "Górka" (164 miejsca)
  • 21 Wojskowy Szpital Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjny (320 miejsc)

Obiekty hotelowe:

  • Słoneczny Zdrój Hotel Medical Spa&Wellness (****) – hotel sanatoryjny (120 pokojów), otwarty w 2013 r[10].
  • Hotel spa Pod Świerkiem (50 miejsc noclegowych)
  • Hotel Gromada

Pensjonaty:

  • Sanato (***) – wybudowany w 1929 r. przez małżeństwo Irenę z Foltańskich Budzyńską i dr Eugeniusza Budzyńskiego, lekarza uzdrowiskowego w Busku, był przez lata jednym z najbardziej nowoczesnych obiektów uzdrowiskowych w mieście. Zarekwirowany w 1950 r. przez UB, do roku 1990 pełnił funkcję sanatorium UB-MSW. W 1990 r. spadkobierca wystąpił o zwrot zrabowanego pensjonatu. Odzyskany i odrestaurowany pensjonat Sanato pierwszych gości przyjął 17 listopada 1996 r.
  • Zamek Dersława (***) – pensjonat wraz z restauracją, mieści się przy głównej ulicy miasta, alei Mickiewicza.

W Busku od 1960 r. produkowana jest woda mineralna Buskowianka.

Park Zdrojowy[edytuj | edytuj kod]

Założony w XIX wieku przez ogrodnika Ignacego Hanusza Park Zdrojowy został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Dzieli się na trzy części:

  • Ogrodzony ogród łazienkowski o pow. 16 ha z Sanatorium Marconi i fontanną w centrum.
  • Aleja Mickiewicza, długa na 850 metrów promenada z dwoma rzędami drzew (głównie kasztanowców), która łączy ogród łazienkowski z rynkiem. Jest to reprezentacyjna aleja w mieście, przy której mieszczą się m.in. Urząd Miasta, Starostwo Powiatowe, Policja, Dom Kultury, Galeria "Zielona", trzy szkoły średnie i jedna podstawowa.
  • Skwer na placu zwycięstwa w rynku, o pow. 0,7 ha z fontanną w centrum.

W pobliżu Sanatorium "Marconi" mieści się muszla koncertowa; alejka przed głównym wejściem do sanatorium to Promenada Gwiazd (na podobieństwo do Hollywood Walk of Fame), na której swoje słoneczka mają jak do tej pory związani z festiwalem i muzyką poważną Krystyna Jamroz, Krzysztof Penderecki, Wiesław Ochman (2008 r.) oraz Bogusław Kaczyński (2008 r.).

W północno-zachodniej części starego parku, w miejscu gdzie kiedyś stał budynek gospodarczy ogrodnika i oranżeria, zaprojektowane przez Marconiego, znajduje się obecnie zrekonstruowany w 1982 r. budynek, którego bryła jest kopią pierwotnego obiektu. Potocznie nazywany jest on "Imosówką", na cześć ogrodnika miejskiego, Stanisława Imosy (ojca Andrzeja Imosy), który w nim gospodarzył i mieszkał w latach 1955-1970[11]. Obecnie mieści się tu restauracja-klub muzyczny o nazwie "Imosówka".

Spośród ponad 4500 drzew, w tym ok. 12% w wieku ponad 100 lat najliczniej w parku występują klon pospolity, jesion wyniosły, klon jawor, klon polny, grab pospolity, robinia akacjowa, lipa drobnolistna, kasztanowiec zwyczajny, wiąz szypułkowy. Spotkać też można brzozę brodawkowatą, modrzew europejski, czeremchę pospolitą. Szczególnie zaś cenne są kłęk kanadyjski, platan klonolistny, kasztanowiec żółty, katalpa bignoniowa.

W ostatnim okresie Park Zdrojowy powiększono. Planowana jest budowa Parku Zdrojowego II przy osiedlach Pułaskiego i Kościuszki.

Służba zdrowia[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół Opieki Zdrowotnej w Busku-Zdroju, ZOZ – Szpital Rejonowy
  • Samodzielny Publiczny Zespół Podstawowej Opieki Zdrowotnej, SPZPOZ w Busku-Zdroju
  • Świętokrzyskie Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego w Kielcach – Pogotowie Ratunkowe w Busku-Zdroju
  • Hospicjum bł. Matki Teresy w Busku-Zdroju

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stanisława Staszica
Liceum Ogólnokształcące nr 1 im.T. Kościuszki, al. Mickiewicza 13

Szkoły podstawowe:

Gimnazja:

  • Samorządowe Gimnazjum nr 1
  • Samorządowe Gimnazjum nr 2 – od września 2008 r.

Szkoły średnie:

Szkoły policealne:

  • Policealne Studium Zawodowe w ZDZ
  • Medyczne Studium Zawodowe

Szkolnictwo specjalne:

  • Specjalny Ośrodek Szkolno Wychowawczy dla Niepełnosprawnych Ruchowo
  • Szkoła Podstawowa Specjalna "Górka"

Kultura[edytuj | edytuj kod]

XXXI Międzynarodowe Buskie Spotkania z Folklorem. Zespół "Gnieździska" z Gnieździsk k. Łopuszna, 27 maja 2007

W Buskim Samorządowym Centrum Kultury działają trzy młodzieżowe zespoły wokalno-muzyczne, orkiestra dęta, instrumentalny kwartet "Zdrojowy", zespół recytatorski, dziecięce koło plastyczne, klub fotograficzny, klub dziecka, klub twórców nieprofesjonalnych. W tym samym budynku znajduje się kino "Zdrój".

Stałe imprezy kulturalne w Busku-Zdroju:

Przy Alei Mickiewicza mieści się Galeria "Zielona" założona w 1990 r., która prezentuje dzieła artystów polskich i zagranicznych z rodzaju malarstwa, rzeźby, fotografii, tkaniny.

Media[edytuj | edytuj kod]

W Busku-Zdroju działa lokalna rozgłośnia radiowa "Twoje Radio Busko" nadająca na częstotliwości 1584 kHz AM (fale średnie), ponadto dla Buska nadaje także rozgłośnia internetowa "Radio Ponidzie".

Sport, rekreacja, turystyka[edytuj | edytuj kod]

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

W Busku-Zdroju funkcjonuje IV-ligowy klub piłkarski MKS Zdrój, posiadający stadion na 1143 miejsc siedzących z bieżnią lekkoatletyczną i pełnowymiarowym boiskiem. W klubie występuje obecnie dwóch piłkarzy z Czarnego Lądu – to Kameruńczyk Boris Tataw i Nigeryjczyk Raphael Oniyide. W sąsiedztwie stadionu znajduje się hala sportowa umożliwiająca organizowanie zawodów międzynarodowych w piłkę ręczną, siatkową, koszykówkę, halową piłkę nożną przy widowni do 500 osób.

Wiosną każdego roku rozgrywany jest w Busku-Zdroju Memoriał Kolarski im. Andrzeja Imosy – otwarte zawody sportowe.

Do dyspozycji mieszkańców są liczne boiska, m.in. przy wszystkich placówkach edukacyjnych, korty tenisowe w Parku Zdrojowym, sanatorium "Włókniarz" i ZSTiO. Zimą dzieci zjeżdżają na sankach z niewielkiego wzniesienia znajdującego się przy Alei Mickiewicza, zwanego przez mieszkańców "Byczokiem".

W mieście znajdują się sześć basenów krytych:

  • Pływalnia Miejska im. Stefana Komendy w centrum miasta otwarta w 2001 roku; z rurą o długości 65 metrów.
  • Dwa baseny w obiektach sanatoryjnych: "Włókniarz" i "Krystyna".

Dwa baseny w 21 Wojskowym Szpitalu Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjnym ( zespół saun: fińska, łaźnia parowa, sauna na podczerwień)

  • Szpital na Górce

Do niedawna funkcjonował basen otwarty w Parku Zdrojowym.

Dwa kilometry na południe od Buska znajduje się ogólnodostępny zbiornik retencyjno-rekreacyjny w Radzanowie o pow. 23 ha. W okresie letnim jest tam zorganizowane kąpielisko o powierzchni 11 ha.

W odległości ok. 3 km znajduje się prywatny ośrodek hipoterapii i jazdy konnej w Wolicy. W 2006 r. oddano do użytku nowoczesną halę sportową, o europejskim standardzie.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Trzy szlaki turystyczne:

  • szlak turystyczny czerwony czerwony z Buska do Solca-Zdroju 27 km
  • szlak turystyczny zielony zielony z Buska do Wiślicy 90 km
  • szlak turystyczny niebieski niebieski z Pińczowa do Wiślicy 39 km

Nadają się one zarówno do turystyki pieszej, rowerowej jak i biegów narciarskich.

Busko-Zdrój w filmie[edytuj | edytuj kod]

Sanatorium "Marconi", "21 WSzUR", "Nida", park zdrojowy i kilka innych miejsc w Busku-Zdroju posłużyło za plan filmowy przy realizacji 51. odcinka serialu "Ojciec Mateusz", zatytułowanego Talent. Zdjęcia kręcono w dniach od 29 czerwca do 1 lipca 2010 r.[13]

Nazwa miasta[edytuj | edytuj kod]

Nazwy miejscowości i ich części ustalane są przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który, po zasięgnięciu opinii Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, publikuje wykazy nazw oraz ogłasza ich zmiany w Dzienniku Ustaw. Tak ustalone nazwy są oficjalnymi nazwami urzędowymi. Wszystkie inne formy nazw są nazwami potocznymi.

Nazwa miejscowości Busko-Zdrój pisana z łącznikiem (dywizem) jest właśnie formą zatwierdzoną urzędowo. Forma nazwy pisana bez łącznika, tzn. Busko Zdrój, jest natomiast formą potoczną. Do niedawna forma Busko Zdrój była jednak podawana jako poprawna przez słowniki języka polskiego (np. przez „Nowy słownik ortograficzny PWN”). Powstawał przez to rozdźwięk pomiędzy formą urzędową nazwy tego miasta, a formą słownikową. Jednak te różnice przestały istnieć w 2004 roku. Wtedy to Rada Języka Polskiego uchwaliła, że dwuczłonowe nazwy wszystkich miejscowości z członem „Zdrój” występującym na drugim miejscu, należy pisać z łącznikiem, co znaczy, że również z językowego punktu widzenia obecnie jedynie poprawną formą jest Busko-Zdrój.

Włodarze w historii miasta[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza buska Rada Miejska z lat 1917-1918
Data powołania Data zakończenia Stanowisko Imię i nazwisko, opis
1824 1826 burmistrz Józef Nestowicz[14] (*1769, +12.01.1847)
1917 1918 burmistrz Ludwik Jarczyński – pierwszy burmistrz po odzyskaniu niepodległości
1918 1939 burmistrz Kazimierz Gałdziński
... ... ... ...
1981-10-12 1990-10-31 naczelnik Stefan Komenda
1990-06-18 1992-10-08 burmistrz Piotr Iwański
1992-10-08 1994-07-01 burmistrz Edward Serafin
1994-07-01 2002-11-18 burmistrz Stefan Komenda
2002-11-19 2004-09-27 burmistrz Stefan Komenda – pierwsze bezpośrednie wybory burmistrza
2004-12-09 2006-12-06 burmistrz Witold Gajewski
2006-12-06 2010-12-13 burmistrz Piotr Wąsowicz
2010-12-13 aktualnie burmistrz Waldemar Sikora

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Osoby związane z Buskiem[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. GUS, 2011-08-10, s. 142. ISSN 1505-5507.
  2. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2010 r.. GUS, 2011-06-10, s. 96. ISSN 1734-6118.
  3. 3,0 3,1 Michał Jurecki, Ponidzie. W świętokrzyskim stepie, Wydanie III, Kraków 2007, ISBN 978-83-60506-94-3. Rozdział: Busko-Zdrój, s.44
  4. Testament rycerza Dzierżka na portalu Polska.pl. [dostęp 4 sierpnia 2009].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Leszek Marciniec, Kurortu czar, Wydanie II, Busko-Zdrój 2009, ISBN 978-83-928092-1-0, s.10,11
  6. Kalendarium Buska (pol.). busko.travel. [dostęp 2012-08-09].
  7. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 25 maja 2014.
  8. 8,0 8,1 Aleksandra Michalskiego (1855–1904) badania buskich wód mineralnych – Jerzy Gągol, Gertruda Herman
  9. Urząd MiG Busko-Zdrój: Choroby, które leczymy. busko.pl, 2012-06-13.
  10. [http://www.slonecznyzdroj.pl/hotel-busko-zdroj Słoneczny Zdrój Hotel Medical Spa&Wellness – strona oficjalna
  11. Leszek Marciniec: Spacerkiem po Busku_zdroju i okolicy. Kazimierza Wielka: Kazimierska Agencja Drukarska, 2009, s. 23. ISBN 978-83-928092-0-3.
  12. Uchwała Rady Miejskiej w sprawie zmiany imienia szkoły
  13. Dziś w TVP1 emisja odcinka serialu "Ojciec Mateusz", którego akcja toczy się w Busku-Zdroju: reportaż z planu zdjęciowego, busko.com.pl, 2010-10-21
  14. Leszek Marciniec, Pomniki, figury, tablice pamiątkowe w Busku-Zdroju, Oficyna Wydawnicza Apla, Krosno 2007, ISBN 83-7450-046-8, str. 29
  15. busko.pl

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kalendarz świętokrzyski 2005.Z dnia na dzień przez stulecia. Kielce 2004.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Stare Targowie w Busku-Zdroju, panorama