Buszów (powiat gorzowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Buszów
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat gorzowski
Gmina Lubiszyn
Wysokość 52 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 14
Strefa numeracyjna (+48) 95
Tablice rejestracyjne FGW
SIMC 0182596
Położenie na mapie gminy Lubiszyn
Mapa lokalizacyjna gminy Lubiszyn
Buszów
Buszów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Buszów
Buszów
Ziemia 52°47′21,6″N 14°51′33,1″E/52,789333 14,859194

Buszów (niem. do 1945 Hammer, Langestück) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Lubiszyn. Według danych z 2011 r. liczyła 14 mieszkańców. Od prawdopodobnie już XIV w. istniała tu kuźnica żelaza, czynna jeszcze w XVIII w. Wieś i majątek należały następnie do rodów von der Marwitz, von Mörner i von Treskow. Od 1945 leży w granicach Polski.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym Polski według Kondrackiego teren, na którym położony jest Buszów należy do prowincji Niziny Środkowoeuropejskiej, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego, makroregionu Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka oraz w końcowej klasyfikacji do mezoregionu Równina Gorzowska.

Miejscowość leży 25 km na północny-zachód od Gorzowa Wielkopolskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność w ostatnich 3 stuleciach[1][2][3][4][a]:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Właściciele Buszowa
Właściciel Lata
Kranz 1537-1571
Markus Kranz 1571-1572?
Achatius Tazinsky 1572?-1600
Casimir Tazinsky 1600-1634
Sturm 1634-1655
Thalheim 1655-1709
von der Marwitz 1709–1731
Hans Wilhelm von Mörner 1731–1740
Schulz 1740-1756
Georg Zimmermann 1756-1768
Gölle 1768-1772
Achle 1772-1778
Hoffmann 1778-1792
von Treskow 1792-1892
von Voss-Dölzig 1892-1930
  • XIV w. – prawdopodobne powstanie kuźnicy przy drodze z Dolska do Buszowa, przy moście na rzece Myśli w górę rzeki, przed jej wpływem do jeziora Postne
  • 1537 – pierwsza wzmianka o kuźnicy; mistrz Kranz nabywa obiekt na prawach dziedziczenia
  • 1571 – po śmierci ojca kuźnicę posiada Markus Kranz; umowa podpisana przez margrabiego Jana Jerzego stanowi, że nowy właściciel posiada takie same prawa co poprzedni, tj. 1). wolne poszukiwanie rudy żelaza na terenie Nowej Marchii, 2). wolne pozyskiwanie w lasach drewna budowlanego, opałowego i do wypalania węgla drzewnego, 3). wypas 200 owiec w dobrach Schönebecków z Dolska, na ziemiach których kuźnica była położona, 4). wolny połów ryb na rzece Myśli aż po miejsce zwane Stackelfort, 5). wolne warzenie piwa
  • Po 1572 – kuźnica należy do Achatiusa Tazinskyego z Luklawic (zm. 1600 r.)
  • 1600-1634 – kuźnica w rękach Casimira Tazinskyego, syna Achatiusa
  • 1609 – potwierdzenie przez elektora Jana Zygmunta przywilejów z 1571 r.
  • 1634 – kuźnicę nabywa radca rządowy Sturm
  • 1655-1709 – zakładem kieruje kornet Thalheim i następnie jego syn
  • 1709 - Buszów nabywa generał major Friedrich Wilhelm von der Marwitz i łączy z majątkiem w Dolsku[5]
  • 1731 – Marwitzowie sprzedają majątek Dolsk wraz z Buszowem królewskiemu tajnemu radca sądowemu Hansowi Wilhelmowi von Mörner
  • 1740-1756 - kuźnicę i folwark posiada ziemianin Schulz
  • 1750 – w pobliżu kuźnicy zostaje założona wieś Briesenhorst (Brzeźno), w której osadzono kolonistów z Wirtembergii
  • 1756-1768 - kuźnicę i folwark posiada właściciel okolicznych hut szkła Georg Zimmermann; według jednej wersji zaprzestał on produkcji w zakładzie, według drugiej – istniał on nadal co najmniej do 1792
  • 1768-1772 - właścicielem majątku jest radca wojenny Gölle
  • 1772-1778 - właścicielem majątku jest Achle
  • 1778-1792 - właścicielem majątku jest Hoffmann
  • 1792-1892 - folwark Buszów należy do majątku Dolsk rodziny von Treskow
  • 1801 - wieś i majątek Buszów liczy 13 domostw i 161 mieszkańców; jest tu 4 budników, 10 komorników, kuźnia, młyn wodny nad Myślą; majątkiem zarządza Wilde[1]
  • 1892-1930 - folwark Buszów należy do majątku Dolsk rodu von Voss-Dölzig
  • Przed 1930 – Kreuz dzierżawi folwark Buszów od syna grafa Maxa von Voss-Dölzig, Karla-Achima.
  • 1930 - Dolsk zostaje zakupiony przez towarzystwo osadnicze, a wraz z nim folwark Buszów; dokonana zostaje parcelacja ziemi na pojedyncze działki
  • 29.12.1975 – po likwidacji gminy Różańsko, Buszów zostaje włączony do gminy Lubiszyn[6]

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Hammer 1792, 1883, 1944; Buszów 1948[7]. Niemiecka nazwa Hammer oznacza 'kuźnię'. Nazwa oboczna Langestück pochodzi od lang 'długi' oraz stück 'kawałek'[8].

Administracja[edytuj | edytuj kod]

  • Buszów wchodzi w skład sołectwa Brzeźno-Buszów-Łąkomin

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W 2013 r. liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych wyniosła 2[4]:

Dział Ilość
rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 1
przemysł i budownictwo 1
pozostała działalność 0

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Statistisch-topographische Beschreibung der gesammten Mark Brandenburg: Für Statistiker, Geschäftsmänner, bes. für Kameralisten. Die Neumark Brandenburg. T. 3. Berlin: Friedrich Maurer, 1809, s. 116.
  2. Topographisch-statistische Uebersicht des Regierungsbezirks Frankfurt a. d. O.. Frankfurt a. d. O.: Gustav Harnecker, 1844, s. 180.
  3. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Lubiszyn. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XL/349/2010 r. Rady Gminy Lubiszyn z dnia 05 marca 2010 r.. , s. 11, 2010. 
  4. 4,0 4,1 Bank Danych Lokalnych. [dostęp 2015-05-03].
  5. Hermann von Redern: Zur Geschichte der Familie von der Marwitz: Regesten, Stammtaf. u. andere Materialien. C. Heymann, 1879, s. 66.
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 grudnia 1975 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: gdańskim, gorzowskim, leszczyńskim, włocławskim i zielonogórskim, Dz.U. 1976 nr 1 poz. 10
  7. M.P. z 1948 r. Nr 14, poz. 55
  8. Nazwy miejscowe Polski: historia - pochodzenie - zmiany. Kazimierz Rymut (red.). T. I. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN, 1996, s. 467. ISBN 83-85579-29-X.

Uwagi

  1. Rok 1871 - wieś Buszów (Hammer) - 33 mieszkańców, kolonia Langestück 232 mieszkańców

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. GenWiki. Dölzig (Soldin) (niem.). [dostęp 2015-05-03].
  2. Zbigniew Czarnuch. Odlewnictwo żelaza w Nowej Marchii w okresie manufaktur ze szczególnym uwzględnieniem odlewni w Witnicy na tle dziejów metalurgii pruskiej i europejskiej. „Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny”. 10, s. 57–58, 2001. Gorzów Wielkopolski: Towarzystwo Przyjaciół Archiwum i Pamiątek Przeszłości. ISSN 1231-3033.