Bystrzyca Dolna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bystrzyca Dolna
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat świdnicki
Gmina Świdnica
Strefa numeracyjna (+48) 74
Kod pocztowy 58-100
Tablice rejestracyjne DSW
SIMC 0856014
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Bystrzyca Dolna
Bystrzyca Dolna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bystrzyca Dolna
Bystrzyca Dolna
Ziemia 50°48′32,9″N 16°28′28,3″E/50,809139 16,474528

Bystrzyca Dolna (pol. hist. Bystrzyca, niem. Nieder Weistritz do 1898 Polnisch Weistricz[1]) - wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego. Wieś położona na lewym brzegu Bystrzycy,

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości wywodzi się od bystrego, szybkiego nurtu rzeki Bystrzycy, nad którą leży wieś[2]. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę miejscowości wymienia zlatynizowaną nazwę Bistritz podając jej znaczenie "Dorf am reissenden Gebirgsbach" czyli "Wieś nad rwącym potokiem górskim"[2]

Pierwsze zapisy historyczne o wsi pochodzą już z wieku XII. Miejscowość ta w okresie 1000 lat miała 13 nazw: Bistritcza - 1149/50 r., Wistricz - 1330 r., Wystricza - 1300 r., Polnisch Weistritz - 1318 r., Wistricz - 1334 r., Wistricia polonicalis - 1340 r., Polnisschen Weissericz - 1362 r., Polnisch Weistritz - 1372 r., Polnischweistric - 1666 r., Pohl (nisch) Weiseritz - 1743 r., Weistriz Polnisch - 1785 r., Bystrzyca Polska[1] - 1887 r., Nieder Weistritz - 1898 r.[3], Bystrzyca Dolna - 1945.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Położenie u boku Świdnicy powodowało, że podczas wszystkich wojen wojska niszczyły wieś.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[4]:

  • zespół pałacowo - parkowy:
    • pałac, rezydencja powstała najpewniej w XVI w. jako zamek wodny, rozebrany w 1830 r. Dzisiejszy neorenesansowy charakter pochodzi z l. 1886-87 - XIX w. i jest efektem rozbudowy leśniczówki. Założenie powstało na rzucie prostokąta, jest dwukondygnacjowe, kryte dachem mansardowym z lukarnami. Dobudowane skrzydło, gdzie mieści się rozległy taras pochodzi najpewniej z początku XX w. Pałac pełni funkcje budynku mieszkalnego
    • piękny park ze stawem oraz około 200-letnimi dębami; do parku prowadzi wybudowana w 1870 roku monumentalna brama, z drugiej poł. XIX w.
      • cmentarz kościelny, na terenie parku
        • aleja, na cmentarzu kościelnym, z pierwszej poł. XIX w.
    • aleja topolowa, przy drodze wzdłuż zabudowań folwarcznych, z pierwszej poł. XIX w.
    • aleja dębowa jednorzędowa, przy głównej drodze wiejskiej, z pocz. XIX w.

inne zabytki:

  • stary kamienny mur, zachował się od strony północno-wschodniej pałacu
  • kościół pw. św. Józefa; pochodzący z końca XIX wieku, ale nie posiada on istotnej wartości historycznej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rezydencje ziemi świdnickiej, zespół redakcyjny: W. Rośkowicz, S. Nowotny, R. Skowron, Świdnica 1997, s. 11.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Bystrzyca Polska w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich Tom VIII, str. 599
  2. 2,0 2,1 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 8.
  3. Zmiana nazwy z Polnisch Weistritz na Nieder Weistritz nastąpiła 24 XI 1898 r. Zob. Dzieje Świdnicy w datach, Świdnica 2009, s. 98.
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 12.10.2012]. s. 165.