Calea ternifolia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Calea ternifolia
Calea ternifolia.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj Calea
Nazwa systematyczna
Calea ternifolia Kunth
F. W. H. A. von Humboldt et al., Nov. gen. sp. 4:231[folio]. 1818; 4:294[quarto]. 1820
Synonimy

Calea zacatechichi Schltdl[2].

"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Calea ternifoliagatunek rośliny wieloletniej z rodziny astrowatych. Występuje w niektórych rejonach Meksyku oraz Ameryki Środkowej[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzew osiągający 1-1.5 m wysokości, lubi suche sawanny i kaniony.
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe, liście o długości do 5 cm i szerokości 2-4cm z ząbkowanymi krawędziami i krótką szypułką.
Kwiat
Kwiatostan mały i gęsty, zawiera 12 kwiatów z krótszą szypułką od kielicha kwiatu.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Właściwości

Calea zacatechichi stosowana tradycyjnie w medycynie tamtego regionu – dzięki swym właściwościom stwarza swoisty pomost pomiędzy świadomością a nadświadomością. Głównymi ciałami czynnymi surowca są laktony seskwiterpenowe – budową chemiczną są zbliżone do laktonów występujących w Lactuca virosa. Owe wyizolowane laktony seskwiterpenowe należą do grupy germakranolidów (jak w Lactuca). Najważniejszym jest caleicyna będąca produktem kondensacji kwasu p-hydroksyaminocynamonowego i juneolu. Ponadto zidentyfikowano jeszcze: calaksynę, ciliarynę, 1-beta-acetoksy-zakatechinolid, 1-oksy-zakatechinolid, caleokromeny A i B, calinę Ai B, caleicynę I i II, akacetynę, O-metylo-akacetynę i jeszcze inne analogi. Przeprowadzano badania EEG po podawaniu heksanowych i metanolowych wyciągów z Calea i placebo oraz dokonywano zapisów EEG. Stwierdzono, że za zwolnienie rytmów EEG odpowiadają bardziej polarne składniki (laktony) będące w wyciągu metanolowym, podczas gdy te z wyciągu heksanowego powodowały duże skoki na wykresie. Stwierdzono znaczne zwiększenie ilości snów oraz ich nawrotów. Spowodowane to jest wydłużeniem i zwiększeniem czasu trwania fazy REM.

Roślina jest również znana jako zioło snu (Dream Herb), liści bogów lub gorzka trawa. Była używana przez tubylców Chontal w onejromancji. Badania naukowe wykazały, że ekstrakt z Celea zacatechchi wpływa na czas i częstotliwość snów (w tym też snów świadomych), pomaga ona również w ich zapamiętywaniu[3]. Dodatkowo stwierdzono, że nie działa na zasadzie placebo. Roślina była używana przez ludzi z Chontal również jako lecznicze zioło, stosowano ją gdy ktoś miał biegunkę lub gorączkę.

Użycie

Szamani z plemienia Chontal twierdzą, iż zioło to "rozjaśnia zmysły". Gdy plemię to próbuje poznać miejsce pobytu jakiejś zaginionej osoby lub poznać przyczynę choroby używają do tego celu Calea zacatechichi, którą nazywają "liśćmi Boga". Jest ona suszona, a następnie jej liście pali szaman, pije on także napar z tej rośliny. Podobno odpowiedź na pytanie przychodzi we śnie. Calea Zacatechichi wyostrza u nich zmysły, wprowadza w stan półsnu oraz wywołuje senne wizje. Wybitnie wpływa na częstotliwość świadomych snów. Według miejscowych szamanów Calea budzi zdolności prorocze: wprowadza w stan, podczas którego można słyszeć głos Boga oraz duchów. Dzięki temu szaman poznaje przyczynę chorób i problemów nękających pacjenta. Może również odczytać przyszłość oraz odnaleźć zaginiony przedmiot. Dzięki tym niezwykłym właściwościom miejscowi Indianie nazywają Calea mianem "Liścia Boga". W medycynie tradycyjnej Calea pomaga na takie dolegliwości jak gorączka, nudności oraz inne dolegliwości żołądkowe[4].

Szamani gniotą wysuszone liście i moczą je w gorącej wodzie. Powstały napar piją. Po wypiciu naparu zapala się skręta zrobionego z tej rośliny. Ze względu na gorzki smak zalecane jest używanie kapsułek z suszem.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Uprawa Calea od nasion jest trudnym zadaniem, dużo prostszą metodą jest robienie sadzonek. Lubi dużo słońca i przepuszczalną glebę. Dobrze znosi chwilowe niedobory wody.

W celu wykiełkowania roślin z nasion wskazane jest wysianie ich w słoiku z glebą. W celu utrzymania odpowiednich warunków w takiej mini-szklarni należy zwilżać nasiona codziennie wodą i nakrywać słój folią plastikową. Do skiełkowała konieczne jest przynajmniej 4 do 6 godzin światła dziennie. Większość nasion traci zdolność do kiełkowania po ok. 7 dniach.

Przy sadzonkowaniu kilkucentymetrowych fragmentów pędów konieczne jest zachowanie sterylnych warunków. Dlatego przed przesadzeniem do ziemi trzyma się sadzonki przez okres tygodnia w perlicie w cieniu.

Legalność

Na mocy nowelizacji z dnia 20 marca 2009 r. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w Polsce posiadanie roślin żywych, suszu, nasion, wyciągów oraz ekstraktów z Calea zacatechichi jest od dnia 5 maja nielegalne[5].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-06-29].
  3. Psychopharmacologic Analysis of an Alleged Oneirogenic Plant Calea zacatechichi L Mayagoitia, JL Diaz, CM Contreras, Journal of Ethnopharmacology 18 (1986) 229-243 Eleavier Scientific Publishers Ireland Ltd
  4. Ethnopharmacology and taxonomy of Mexican psychodysleptic plants. Diaz JL. J Psychedelic Drugs. 1979 Jan-Jun;11(1-2):71-101.
  5. Dz. U. z 2009 r. Nr 63, poz. 520