Cam-out

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Cam-out – zjawisko występujące podczas wkręcania lub wykręcania łączników śrubowych. Polega na wyskakiwaniu grotu wkrętaka lub końcówki wkrętakowej (bit) z gniazda śruby lub wkrętu.

Powody i skutki występowania zjawiska[edytuj | edytuj kod]

Efekt cam-out występuje powszechnie przy stosowaniu łączników z gniazdem szczelinowym. Przy łącznikach płaskich (slotted) przyczyną zjawiska jest brak podparcia dla grotu na końcach szczeliny. Następna generacja gniazda, krzyżakowe stożkowe (kształty konwencjonalne), również jest podatna na zjawisko cam-out. W tym przypadku powodem wyskakiwania grotu z gniazda jest niezgodne z wymogiem producenta przyłożenie kątowe grota do gniazda. W przypadku korzystania z wkrętarki, użycie zbyt dużego momentu obrotowego wywoła zjawisko cam-out, oraz może doprowadzić do zniszczenia gniazda śruby lub grotu wkrętakowego. W gniazdach kwadratowych (square) i trójkątnych (Tri) zjawisko może wystąpić w przypadku używania wyeksploatowanego grotu, w którym krawędzie z ostrych zmieniły się w okrągłe. Przy gniazdach prostopadłych gwiazdkowych i sześciokątnych zjawisko nie występuje.

Cam-out wymusza na operatorze stosowanie większej siły nacisku na wkręt, co przy wystąpieniu zjawiska doprowadza do poważnych uszkodzeń montowanych elementów, a w skrajnych przypadkach do uszkodzenia ciała. Efektem wyskakiwania grotu jest niszczenie śrub i grotów a tym samym większe koszty usługi lub produkcji.

Przeciwdziałania[edytuj | edytuj kod]

Producenci wkrętów i grotów wkrętakowych od lat zmagają się ze zjawiskiem wyskakiwania i poślizgu w łącznikach śrubowych. Pierwszym krokiem było zastosowanie głowic szczelinowych, zamkniętych na końcach (Slotted security), co wymuszało stosowanie grotów zgodnych z wymiarem szczeliny. Ponieważ wkrętów szczelinowych obecnie nie stosuje się w połączeniach wymagających stosowania dużych sił obrotowych, skupiono się na rozwiązaniach dla głowic stożkowych. Takie głowice są powszechne przy łącznikach typu krzyżowego jak Phillips i Pozidriv. Producenci opatentowali wiele technologii przeciwpoślizgowych dla głowic krzyżakowo–stożkowych, które w uproszczeniu polegają na:

  1. Nakładaniu na groty metali o właściwościach przeciwpoślizgowych
    • Wiha Dura[1], Wiha Diamant[2]
    • Diamond-coated Bits[3]
  2. Żebrowanie końcówki grota
    • ACR PHILLIPS®[4]
    • Wera Lasertip[5]
    • Anti-Cam-Out[6]
    • Extra Grip[7]
  3. Dodawanie do gniazd stożkowych, szczelin prostopadłych, które są odporne na zjawisko cam-out
    • Wiha Inkra bit[8]

Zarys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Głowica Robertsona o kwadratowym kształcie

W XIX wieku stosowano wyłącznie szczelinowe gniazda w łącznikach śrubowych. Przemysł przechodził na produkcje masową i zjawisko cam-out stało się poważnym problemem. Wydłużało czas wykonania, niszczyło montowane półprodukty i łączniki, oraz było przyczyną wypadków przy pracy. Przedsiębiorcy amerykańscy naciskali na producentów łączników śrubowych o wyeliminowanie zjawiska. Przełom nastąpił w Montrealu, kiedy kanadyjski przedsiębiorca Peter Lymburner Robertson[9] boleśnie skaleczył dłoń[10] w wyniku wystąpienia efektu cam-out. Opracował nową głowicę o kwadratowym kształcie (square) US1003657, którą od nazwiska twórcy nazywamy Robertson. Później powstały gniazda odporne na opisywany efekt o kształtach wielokątów i paraboli z prostopadłymi ścianami wgłębień. Należą do nich torxy i imbusy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

Przypisy

  1. Witha: Wiha Dura PDF. [dostęp 2014-01-02].
  2. Witha: Wiha Diamant PDF. [dostęp 2014-01-02].
  3. Wera: Diamond-coated Bits. [dostęp 2014-01-02].
  4. Philips: ACR PHILLIPS ®. [dostęp 2014-01-02].
  5. Wera: Wera Lasertip. [dostęp 2014-01-02].
  6. Wiha: Anti-Cam-Out. [dostęp 2014-01-02].
  7. DeWalt: Extra Grip. [dostęp 2014-01-02].
  8. Wiha: Wiha Inkra PDF. [dostęp 2014-01-02].
  9. Robertson Screw and Screwdriver. [dostęp 2014-01-02].
  10. Cam-out przyczyna wynalazku. [dostęp 2014-01-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]