Campylobacter jejuni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Campylobacter jejuni
Campylobacter jejuni 01.jpg
C. jejuni pod mikroskopem elektronowym
Systematyka
Królestwo Bacteria
Typ Proteobacteria
Klasa epsilon-Proteobacteria
Rząd Campylobacterales
Rodzina Campylobacteraceae
Rodzaj Campylobacter
Gatunek Campylobacter jejuni
Nazwa systematyczna
Campylobacter jejuni
Jones i wsp., 1931;
Veron & Chatelain, 1973

Campylobacter jejuni – gatunek bakterii należący do klasy epsilon-Proteobacteria. Gram-ujemna, mikroaerofilna (3–6% O2), rośnie w obecności 10% dwutlenku węgla, spiralna, ruchliwa pałeczka, układa się w pary; patogen zwierząt ciepłokrwistych i człowieka, powszechnie występuje w odchodach zwierząt[1]. Rezerwuarem bakterii jest drób. Genom C. jejuni został zsekwencjonowany w 2000[2].

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Pałeczki C. jejuni są 3–4 razy częściej izolowane w przypadku zakażeń układu pokarmowego niż inne enteropatogeny tj. bakterie rodzaju Salmonella czy Shigella. W USA odnotowuje się ok. 2,4 miliona zakażeń rocznie. Podobne badania epidemiologiczne nie były prowadzone w Polsce. Śmiertelność jest niewielka i wynosi ok. 0,08%. Ludzie zakażają się przez skażoną wodę lub żywność. Bakterie przenoszone są z człowieka na człowieka drogą fekalno-oralną. Najczęstsze epidemie w przedszkolach.


Objawy i przebieg infekcji[edytuj | edytuj kod]

C. jejuni powoduje ostre zapalenie żołądka i jelit, które może mieć wrzodziejący ostry przebieg. Do infekcji dochodzi najczęściej przez spożycie zakażonego pałeczkami pożywienia (mleka, nieodpowiednio przygotowanych tusz drobiowych) lub wody.

Objawy infekcji:

  • gorączka do 40°C
  • osłabienie
  • bóle podbrzusza
  • mdłości
  • stany zapalne jelit powiązane z biegunką
    • łagodną
    • ostrą (z obecnością śluzu lub krwi w stolcu)

Stan chorobowy z tendencją do samowyleczenia trwa zazwyczaj kilka dni. Niekiedy, zwłaszcza u osób z niewydolnym układem odpornościowym, dochodzi do ogólnoustrojowej infekcji, posocznicy.

Podejrzewa się że zakażenie C. jejuni może przyczyniać się do powstawania choroby autoimmunizacyjnej takiej jak zespół Guillaina-Barrégo. Uważa się, że odpowiedź autoimmunologiczna jest spowodowana podobieństwem antygenowym pomiędzy ludzkimi gangliozydami neuronów a oligosacharydami LPS C. jejuni.

Zapobieganie zakażeniu[edytuj | edytuj kod]

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Zakażenia spowodowane przez pałeczki Campylobacter należą do chorób samoograniczających się i zwykle wymagają tylko leczenia objawowego (nawadnianie, przywrócenie równowagi gospodarce elektrolitowej pacjenta)[3]. Jednak szczególnie ciężki przebieg choroby zwłaszcza u osób z grup wysokiego ryzyka (u osób starszych, u osób z nieprawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym) wymaga leczenia etiotropowego. Preferowanymi w takich przypadkach lekami są antybiotyki z grupy makrolidów. U dorosłych pacjentów stosowane są także antybiotyki z innych grup jak np. fluorochinolony czy tetracykliny. Jednak, w ostatniej dekadzie na całym świecie zaobserwowano narastanie oporności na antybiotyki i chemioterapeutyki wśród pałeczek z rodzaju Campylobacter. Z badań przeprowadzonych w Polsce w latach 2003–2006 wynika, że wszystkie szczepy izolowane od ludzi były wrażliwe na erytromycynę (antybiotyk z grupy makrolidów). Natomiast w Polsce odsetek klinicznych szczepów Campylobacter jejuni opornych na fluorochinolony (ciprofloksacyna) jest bardzo wysoki i sięga 58%[4][5].

Charakterystyka laboratoryjna[edytuj | edytuj kod]

Cecha Wynik
Wzrost przy 25°C
Wzrost przy 37°C
+
Wzrost przy 42°C
+
Redukcja azotanów
+
Test katalazowy
+
Test oksydacji
+
Wzrost na agarze MacConkeya
+
Ruchliwość (podłoże płynne)
+
Metabolizm glukozy
Hydroliza kwasu hipurowego
+
Oporność na kwas nalidyksowy
Oporność na cefalotynę
+

Przypisy

  1. Kenneth J. Ryan, C. L. Ray, John C. Sherris: Sherris medical microbiology: an introduction to infectious diseases. New York: McGraw-Hill, 2004. ISBN 0-8385-8529-9.
  2. Parkhill J., Wren BW., Mungall K., Ketley JM., Churcher C., Basham D., Chillingworth T., Davies RM., Feltwell T., Holroyd S., Jagels K., Karlyshev AV., Moule S., Pallen MJ., Penn CW., Quail MA., Rajandream MA., Rutherford KM., van Vliet AH., Whitehead S., Barrell BG. The genome sequence of the food-borne pathogen Campylobacter jejuni reveals hypervariable sequences. „Nature”. 6770 (403), s. 665–8, luty 2000. doi:10.1038/35001088. PMID 10688204. 
  3. Taylor DE i Tracz DM. Mechanisms of antimicrobial resistance in Campylobacter, [W] Ketley JM i Konkel ME. Campylobacter. Molecular and cellular biology, Norfolk, UK, Horizon Bioscience 2005:193-204.
  4. Wardak S., Szych J., Zasada AA., Gierczynski R. Antibiotic resistance of Campylobacter jejuni and Campylobacter coli clinical isolates from Poland. „Antimicrobial agents and chemotherapy”. 3 (51), s. 1123–5, marzec 2007. doi:10.1128/AAC.01187-06. PMID 17210776. 
  5. Wardak S, Szych J, Duda U. Wrażliwość na antybiotyki i chemioterapeutyki szczepów pałeczek Campylobacter sp. izolowanych od ludzi w latach 2005-2006 w regionie bielsko-bialskim. Med Dośw Mikrobiol. 2007;59:43-49

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.