Carpooling

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Car-pooling)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Car-pooling – system upodobniający i dostosowujący samochód osobowy do transportu zbiorowego. Polega na zwiększaniu liczby pasażerów w czasie przejazdu samochodem, głównie poprzez kojarzenie osób dojeżdżających do pracy lub nauki na tych samych trasach. Jest rozwijany w sytuacjach, gdy ze względu na małe natężenie ruchu nieopłacalne jest uruchamianie linii zorganizowanego transportu zbiorowego.

Funkcjonuje w oparciu o społecznościowe portale internetowe lub tablice informacyjne w miejscu pracy[1].

Zasady działania[edytuj | edytuj kod]

Użytkownicy systemu grupowych dojazdów oferują przejazdy własnym samochodem oraz zadają zapytania o wolne miejsca w samochodzie innego użytkownika. Następnie rezerwują miejsca, ustalają czas i miejsce spotkania, podział kosztów podróży oraz np. dostępność miejsca na bagaż, możliwość zabrania ze sobą kota lub psa, czy palenia papierosów itp. Następnie spotykają się w uzgodnionym dniu, w umówionym miejscu, i wspólnie odbywają podróż.

Umawiane przejazdy nie muszą dotyczyć nieznających się wzajemnie osób – regularne wspólne dojazdy ze znajomymi na uczelnię, do pracy czy powroty tym samym samochodem z imprez, dojazdy na koncerty, festiwale to także car-pooling. Grupowe dojazdy nie zawsze dotyczą całej podróży. Szczególnie w przypadku długich tras bywa, że pasażerowie towarzyszą kierowcy tylko na konkretnych odcinkach, a ich udział w kosztach obliczany jest na podstawie liczby przejechanych kilometrów.

Systemy grupowych dojazdów rozwijają się poprzez m.in.

Rodzaje grupowych dojazdów[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 3 kategorie grupowych dojazdów:

  • grupowe dojazdy codzienne (dojazdy do pracy, na uczelnię)
  • grupowe dojazdy cykliczne (przejazdy powtarzające się o stałej częstotliwości)
  • grupowe dojazdy epizodyczne[2]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Idea car-poolingu narodziła się Stanów Zjednoczonych podczas II wojny światowej, kiedy to rząd zachęcał Amerykanów do grupowego podróżowania w celu zmniejszenia zużycia benzyny w transporcie indywidualnym. Pomysł odrodził się podczas kryzysu naftowego w latach 70.

Ponowny wzrost zainteresowania grupowymi dojazdami wywołały zmiany klimatyczne, wzrost emisji dwutlenku węgla, popularyzacja idei zrównoważonego rozwoju, a także wzrost ilości pojazdów i natężenia ruchu drogowego.

W niektórych krajach potrzeba redukcji zanieczyszczeń powodowanych przez transport samochodowy zaowocowała zmianami w organizacji ruchu drogowego. W Stanach Zjednoczonych można spotkać specjalnie wydzielone pasy dla samochodów przewożących co najmniej 2-3 osoby, tzw. pasy HOV (ang. High Occupancy Vehicle). W Europie Zachodniej natomiast coraz częściej wydzielane są dla nich specjalne miejsca parkingowe. Tamtejsze lokalne władze uznają carpooling za ważny element polityki zrównoważonego transportu oraz organizują i wspierają wszelkie inicjatywy popularyzujące „wypełnianie aut”.

W PRL była prowadzona kampania „podwieź sąsiada”[3][4][5].

Zalety grupowych dojazdów[edytuj | edytuj kod]

Korzyści dla miasta:

  • Malejące koszty inwestycyjne poprzez zmniejszenie popytu na miejsca parkingowe, szczególnie w centrach miast oraz remonty nawierzchni ulic.
  • Zmniejszenie natężenia ruchu poprzez minimalizowanie liczby przejazdów na istniejącej sieci drogowej zamiast ponoszenia wydatków na zwiększanie ich przepustowości.
  • Uzupełnienie dla komunikacji zbiorowej, która nie obsługuje wszystkich zakątków miasta.

Korzyści dla użytkowników:

  • Zmniejszenie wydatków na podróżowanie (wspólnie podróżujące osoby dzieląc się kosztami takimi jaki paliwo, opłaty parkingowe, autostradowe, wypożyczenie samochodu itp. zmniejszają swoje wydatki związane z przejazdem).
  • Skrócenie czasu podróży, szczególnie w przypadku istnienia specjalnych pasów ruchu (HOV).
  • Możliwość podróżowania dla osób, których nie stać na zakup lub utrzymanie samochodu.
  • Nawiązywanie nowych znajomości oraz uatrakcyjnienie czasu podróży.

Korzyści dla środowiska i lokalnych społeczeństw:

Korzyści dla przedsiębiorstw:

  • Zacieśnienie więzi pracowników wspólnie dojeżdżających, redukcja stresu związanego z jazdą samochodem, poprawa punktualności i wydajności.
  • Lepsze wykorzystanie firmowych parkingów.
  • Poprawa wizerunku firmy poprzez kreowanie społecznej odpowiedzialności biznesu[6][7].

Car-pooling a autostop[edytuj | edytuj kod]

Car-pooling bywa nazywany internetowym autostopem lub e-autostopem. Jednak autostop jest spontaniczny i zwykle bezpłatny. Natomiast uczestnicy car-poolingu zwykle umawiają się z wyprzedzeniem, a pasażerowie współuczestniczą kosztach podróży.

Przypisy

  1. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej: Słownik pojęć strategii rozwoju transportu do 2020 roku. 2014-12-13, s. 3.
  2. K.A. Soltys, 2009. Towar and understanding of carpool formation and use, Graduate Departament of Geography and Planning, University of Toronto.
  3. Carpooling, czyli podwieź sąsiada (pol.). ekonsument.pl, 2010-02-12. [dostęp 2014-08-04].
  4. Karolina Drogowska: Kwitnie carpooling, czyli autostop XXI wieku (pol.). gazeta.pl, 2008-12-21. [dostęp 2014-08-04].
  5. Nowa inicjatywa w Olsztynie. Podwieź sąsiada (pol.). olsztyn.wm.pl, 2013-09-18. [dostęp 2014-08-04].
  6. G. Correia, J.M. Viegas, Car pooling clubs: solution for the affiliation problem in traditional/dynamic ridesharing systems, Advanced or and AI methods in transportation.
  7. I. Ahmad, K.K. Dewan, 2007. Carpooling: A Step To Reduce Congestion (A Case Study of Delhi), Engineering Letters, 14:1, EL_14_1_12.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • I. Ahmad, K.K. Dewan, 2007. Carpooling: A Step To Reduce Congestion (A Case Study of Delhi), Engineering Letters, 14:1, EL_14_1_12.
  • G. Correia, J.M. Viegas, Car pooling clubs: solution for the affiliation problem in traditional/dynamic ridesharing systems, Advanced or and AI methods in transportation.
  • S. Gibson, 2008. Casual Carpooling: A Background Guide, The Environmental Law Centre Society.
  • K.A. Soltys, 2009. Towar and understanding of carpool formation and use, Graduate Departament of Geography and Planning, University of Toronto.