Carpooling

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Car-pooling)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Carpooling, carpool (pl. grupowe dojazdy) – system wspólnego podróżowania prywatnym samochodem przez kilka osób.

Zasady działania[edytuj | edytuj kod]

Użytkownicy systemu grupowych dojazdów oferują przejazdy własnym samochodem oraz zadają zapytania o wolne miejsca w samochodzie innego użytkownika. Następnie rezerwują miejsca, ustalają czas i miejsce spotkania, podział kosztów podróży oraz np. dostępność miejsca na bagaż, możliwość zabrania ze sobą kota lub psa, czy palenia papierosów itp. Następnie spotykają się w uzgodnionym dniu, w umówionym miejscu, i wspólnie odbywają podróż.

Umawiane przejazdy nie muszą dotyczyć nieznających się wzajemnie osób – regularne wspólne dojazdy ze znajomymi na uczelnię, do pracy czy powroty tym samym samochodem z imprez, dojazdy na koncerty, festiwale to także carpooling. Grupowe dojazdy nie zawsze dotyczą całej podróży. Szczególnie w przypadku długich tras bywa, że pasażerowie towarzyszą kierowcy tylko na konkretnych odcinkach, a ich udział w kosztach obliczany jest na podstawie liczby przejechanych kilometrów.

Systemy grupowych dojazdów rozwijają się poprzez m.in.

Rodzaje grupowych dojazdów[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 3 kategorie grupowych dojazdów:

  • grupowe dojazdy codzienne (dojazdy do pracy, na uczelnię)
  • grupowe dojazdy cykliczne (przejazdy powtarzające się o stałej częstotliwości)
  • grupowe dojazdy epizodyczne[1]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Idea carpoolingu narodziła się Stanów Zjednoczonych podczas II wojny światowej, kiedy to rządu zachęcał Amerykanów do grupowego podróżowania w celu zmniejszenia zużycia benzyny w transporcie indywidualnym. Pomysł odrodził się podczas kryzysu naftowego w latach 70.

Ponowny wzrost zainteresowania grupowymi dojazdami wywołały zmiany klimatyczne, wzrost emisji dwutlenku węgla, popularyzacja idei zrównoważonego rozwoju, a także wzrost ilości pojazdów i natężenia ruchu drogowego.

W niektórych krajach potrzeba redukcji zanieczyszczeń powodowanych przez transport samochodowy zaowocowała zmianami w organizacji ruchu drogowego. W Stanach Zjednoczonych można spotkać specjalnie wydzielone pasy dla samochodów przewożących co najmniej 2-3 osoby, tzw. pasy HOV (ang. High Occupancy Vehicle). W Europie Zachodniej natomiast coraz częściej wydzielane są dla nich specjalne miejsca parkingowe. Tamtejsze lokalne władze uznają carpooling za ważny element polityki zrównoważonego transportu oraz organizują i wspierają wszelkie inicjatywy popularyzujące „wypełnianie aut”.

W PRL była prowadzona kampania „podwieź sąsiada”[2][3][4].

Zalety grupowych dojazdów[edytuj | edytuj kod]

Korzyści dla miasta:

  • Malejące koszty inwestycyjne poprzez zmniejszenie popytu na miejsca parkingowe, szczególnie w centrach miast oraz remonty nawierzchni ulic.
  • Zmniejszenie natężenia ruchu poprzez minimalizowanie liczby przejazdów na istniejącej sieci drogowej zamiast ponoszenia wydatków na zwiększanie ich przepustowości.
  • Uzupełnienie dla komunikacji zbiorowej, która nie obsługuje wszystkich zakątków miasta.

Korzyści dla użytkowników:

  • Zmniejszenie wydatków na podróżowanie (wspólnie podróżujące osoby dzieląc się kosztami takimi jaki paliwo, opłaty parkingowe, autostradowe, wypożyczenie samochodu itp. zmniejszają swoje wydatki związane z przejazdem).
  • Skrócenie czasu podróży, szczególnie w przypadku istnienia specjalnych pasów ruchu (HOV).
  • Możliwość podróżowania dla osób, których nie stać na zakup lub utrzymanie samochodu.
  • Nawiązywanie nowych znajomości oraz uatrakcyjnienie czasu podróży.

Korzyści dla środowiska i lokalnych społeczeństw:

Korzyści dla firm:

  • Zacieśnienie więzi pracowników wspólnie dojeżdżających, redukcja stresu związanego z jazdą samochodem, poprawa punktualności i wydajności.
  • Lepsze wykorzystanie firmowych parkingów.
  • Poprawa wizerunku firmy poprzez kreowanie społecznej odpowiedzialności biznesu[5][6].

Carpooling a autostop[edytuj | edytuj kod]

Carpooling bywa nazywany internetowym autostopem lub e-autostopem. Jednak autostop jest spontaniczny i zwykle bezpłatny. Natomiast uczestnicy carpoolingu zwykle umawiają się z wyprzedzeniem, a pasażerowie współuczestniczą kosztach podróży.

Przypisy

  1. K.A. Soltys, 2009. Towar and understanding of carpool formation and use, Graduate Departament of Geography and Planning, University of Toronto.
  2. Carpooling, czyli podwieź sąsiada (pol.). ekonsument.pl, 2010-02-12. [dostęp 2014-08-04].
  3. Karolina Drogowska: Kwitnie carpooling, czyli autostop XXI wieku (pol.). gazeta.pl, 2008-12-21. [dostęp 2014-08-04].
  4. Nowa inicjatywa w Olsztynie. Podwieź sąsiada (pol.). olsztyn.wm.pl, 2013-09-18. [dostęp 2014-08-04].
  5. G. Correia, J.M. Viegas, Car pooling clubs: solution for the affiliation problem in traditional/dynamic ridesharing systems, Advanced or and AI methods in transportation.
  6. I. Ahmad, K.K. Dewan, 2007. Carpooling: A Step To Reduce Congestion (A Case Study of Delhi), Engineering Letters, 14:1, EL_14_1_12.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • I. Ahmad, K.K. Dewan, 2007. Carpooling: A Step To Reduce Congestion (A Case Study of Delhi), Engineering Letters, 14:1, EL_14_1_12.
  • G. Correia, J.M. Viegas, Car pooling clubs: solution for the affiliation problem in traditional/dynamic ridesharing systems, Advanced or and AI methods in transportation.
  • S. Gibson, 2008. Casual Carpooling: A Background Guide, The Environmental Law Centre Society.
  • K.A. Soltys, 2009. Towar and understanding of carpool formation and use, Graduate Departament of Geography and Planning, University of Toronto.