Car puszka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Car Puszka)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tsar Pushka 2005.jpg
Dmitrij Miedwiediew i Barack Obama na tle Car puszki

Car puszka (ros. Царь-пушка) – armata, jedna z największych na świecie pod względem kalibru, eksponowana obecnie na moskiewskim Kremlu.

Armatę Car puszkę odlał z brązu mistrz ludwisarski Andriej Czochowy na polecenie cara Fiodora Rurykowicza na Kremlu w 1586. Długość działa 5,34 m, masa 39,312 tony, kaliber 900 mm (według innych danych 890 mm). Bombarda jest ozdobiona płaskorzeźbą cara Fiodora w koronie i z berłem na koniu i trzema napisami fundacyjnymi. Na obu bokach ma po 4 uchwyty do lin. Początkowo umieszczono ją w ramach fortyfikacji na przedpolu Kremla, na Placu Czerwonym. Posiadała zestaw kul kamiennych o wadze 800 kg, które jednak nie zachowały się. W XVIII wieku wycofano działo ze służby i ustawiono na Kremlu koło arsenału jako pomnik militarny. W czasie okupacji Moskwy przez Napoleona w pożarze spłonęła drewniana laweta działa. W 1834 odlano żeliwne kule o wadze 1,97 tony i umieszczono koło armaty (choć nie mogła ona strzelać takimi pociskami), a w 1835 według projektu A. Briułłowa i de Wittego wykonano ozdobną żeliwną lawetę do Car puszki. Kule i laweta odlane zostały w Sankt Petersburgu. W 1960 przeniesiono Car puszkę nieopodal Car kołokoła, gdzie stoi do dziś.

Wbrew legendom, że Car puszka nie była w stanie strzelać, badania prowadzone w 1980 wykazały, że oddano z niej przynajmniej jeden strzał. Natomiast nigdy nie była użyta w działaniach bojowych. Car puszka jest drugą armatą świata pod względem kalibru (pierwsze miejsce przysługuje amerykańskiemu moździerzowi doświadczalnemu Little David). Pod względem masy i długości lufy znacząco ustępuje niemieckiemu działu Dora z 1937.

W 2001 na zamówienie władz Moskwy wykonano żeliwną kopię Car puszki (42 tony, kaliber 890 mm) i podarowano miastu Donieck, gdzie stoi przed ratuszem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]