Cecha fonologiczna relewantna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Cecha fonologiczna relewantna (inaczej cecha dystynktywna, kontrastywna, diakrytyczna lub istotna) – właściwość fonemu, której zmiana powoduje zmianę znaczenia wyrazów, w których ów fonem został użyty.

Relewantność cechy fonologicznej definiowana jest w odniesieniu do systemu fonologicznego danego języka, a w niektórych przypadkach także kontekstu, w jakim znajduje się fonem definiowany przez tę cechę.

W języku polskim cechą relewantną jest np. dźwięczność, por.:

/pas/ pas vs. /bas/ bas,
/rafa/ rafa vs. /rava/ Rawa.

Kontrast pomiędzy dźwięcznymi i bezdźwięcznymi fonemami zanika jednak np. przed pauzą (tzw. ubezdźwięcznienie):

/kot/ kot vs. /kot/ kod,

bądź przed bezdźwięczną spółgłoską:

/rafka/ rafka vs. /rafka/ Rawka.

Są to przypadki tzw. neutralizacji cech dystynktywnych.