Cedrzyniec kalifornijski
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Cedrzyniec kalifornijski | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klad | nagonasienne |
| Rząd | cyprysowce |
| Rodzina | cyprysowate |
| Rodzaj | cedrzyniec |
| Gatunek | cedrzyniec kalifornijski |
| Nazwa systematyczna | |
| Calocedrus decurrens (Torr.) Florin Taxon 5:192. 1956[3] |
|
| Synonimy | |
|
|
| Kategoria zagrożenia | |
|
|
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Cedrzyniec kalifornijski, kalifornijski cedr rzeczny[6] (Calocedrus decurrens (Torr.) Florin) – gatunek drzew należących do rodziny cyprysowatych. Występuje w zachodniej części Stanów Zjednoczonych oraz na północy Meksyku[3].
Spis treści |
Morfologia[edytuj]
- Pokrój
- Korona smukła, kolumnowa, bardzo regularnie wykształcona, której wierzchołek w przeciwieństwie do gatunków cyprysa i cyprysika, nie zbiega ostro, lecz jest wyraźnie zaokrąglony[6]. Wysokość do 60 metrów[7], częściej jednak o połowę niższe.
- Pień
- Zwykle obrośnięty gałęziami prawie do ziemi, tylko w zwartych drzewostanach gałęzie są w dolnej części pnia rzadsze lub brak ich zupełnie. Kora ciemnobrunatna lub brunatno-czerwonawa, podzielona jest na większe płaszczyzny, nieregularnie porozrywane i na obu końcach odgięte od pnia[6].
- Liście
- Liście łuskowate, trójkątne, rozszerzające się lekko ku szczytowi, tam jednak wyraźnie zagięte, rosną po cztery w bardzo regularnych okółkach. Przy roztarciu wydzielają silny zapach zbliżony do zapachu terpentyny lub pasty do podłogi. Płaskie gałązki są od spodu troszeczkę jaśniejsze niż na wierzchu i silnie rozczłonkowane[6].
- Kwiaty
- Kwiaty męskie bardzo małe, długości około 3 mm, rosną głównie na szczytach bocznych gałązek. W czasie pylenia są jasno-żółte lub złotożółte. Kwiaty żeńskie bardzo niepozorne, zielonkawe. Kwitnie w marcu[6].
- Szyszki
- Stojące na końcach. W porze owocowania mają około 2 cm długości i składają się zaledwie z sześciu łusek, z których tylko dwie noszą zalążki i wydają nasiona[6].
- Nasiona
- Nasiona z jednym skrzydełkiem służącym do rozsiewania przez wiatr oraz mocno zredukowanym zawiązkiem drugiego skrzydełka; poza tym pokryte gruczołami żywicznymi[6].
Biologia i ekologia[edytuj]
W naturalnych siedliskach rzadziej widuje się smukłą postać kolumnową, występują raczej korony stożkowate i bardziej rozłożyste. Gałęzie stosunkowo krótkie, wznoszą się skośnie, są wygięte do góry, rzadko zwisają lub są zgięte w dół. Pędy roczne początkowo zielonkawe, później brunatnieją. Gatunek jednopienny. Szyszki tego gatunku przypominają postacią szyszki żywotników, jednak tu poszczególne łuski są na szczycie nieco wystrzępione. Osobliwością cedrzyńca kalifornijskiego są kolory drewna – twardziel jaśniejsza niż biel[6].
Zastosowanie[edytuj]
- Roślina ozdobna
- Gatunek jest chętnie sadzony w parkach, ogrodach i kolekcjach.
- Drewno
- Jest bardzo miękkie, ma jednorodną strukturę i może być obrabiane wyjątkowo równomiernie i gładko. Odporne na gnicie i warunki atmosferyczne[7]. Nadaje się do prac snycerskich i modelarskich[6]. W Ameryce jest on niekiedy używany do wyrobu mebli[6], ponadto do produkcji ołówków, gontu, słupów ogrodzeniowych[7].
Przypisy
- ↑ P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website - Seed Plant Evolution. 2001–.
- ↑ Christenhusz, M.J.M., J.L. Reveal, A. Farjon, M.F. Gardner, R.R. Mill, and M.W. Chase (2011). A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55-70.
- ↑ 3,0 3,1 Calocedrus decurrens (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-12-15].
- ↑ The Plant List. [dostęp 2011-12-15].
- ↑ Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (ang.). [dostęp 15 grudnia 2011].
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 6,9 Bruno T. Kremer: Drzewa. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 68-69. ISBN 83-7129-141-8.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Calocedrus decurrens (ang.). Flora in North America, 2011.12.15. [dostęp 2011-12-15].
