Cenowa elastyczność popytu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Cenowa elastyczność popytu – stosunek względnej zmiany ilości pożądanego dobra, do względnej zmiany jego ceny, wyrażony współczynnikiem cenowej elastyczności popytu:

E_{d(p)}=(-)\frac{\frac{\Delta q_{d}}{q_{d}}}{\frac{\Delta p}{p}}=(-)\frac{\Delta q_{d}}{\Delta p}\cdot\frac{p}{q_{d}}

gdzie:

  • E_{d(p)} – cenowa elastyczność popytu,
  • \frac{\Delta q_{d}}{q_{d}} – wyrażona w procentach zmiana zgłaszanego zapotrzebowania na dobro w sztukach,
  • \frac{\Delta p}{p} – wyrażona w procentach zmiana ceny.

Innymi słowy cenowa elastyczność popytu mówi o tym, o ile procent zmieni się chęć zakupu[1] wyrażona w sztukach towaru, jeżeli cena danego towaru zmieni się o 1%.

Współczynnik cenowej elastyczności popytu[edytuj | edytuj kod]

  • Dla |E_{d(p)}|=0 popyt doskonale nieelastyczny (popyt sztywny) zmiana ceny nie wywołuje zmiany popytu
  • Dla |E_{d(p)}|>0 wzrost ceny powoduje spadek wielkości popytu:
    • dla |E_{d(p)}|\in(0; 1) popyt nieelastyczny - procentowa zmiana popytu jest mniejsza niż procentowa zmiana ceny.
    • dla |E_{d(p)}|=1 popyt proporcjonalny - procentowa zmiana popytu jest równa procentowej zmianie ceny
    • dla |E_{d(p)}|>1 popyt elastyczny - procentowa zmiana popytu jest większa niż procentowa zmiana ceny
  • Dla |E_{d(p)}|\rightarrow\infty popyt doskonale elastyczny - minimalna zmiana ceny wywołuje maksymalną zmianę popytu

Czynniki wpływające na cenową elastyczność popytu[edytuj | edytuj kod]

  • istnienie i dostępność substytutów – jeżeli istnieją substytuty danego produktu, wzrost ceny jednego z nich spowoduje, że klienci zaczną kupować jego substytuty. Na przykład, jeżeli wzrosną ceny margaryny, wzrośnie sprzedaż masła.
  • procentowy udział dochodu przeznaczonego na dane dobro – jeżeli udział wydatków na dane dobro jest niski w porównaniu do wysokości dochodu, popyt na takie dobro jest względnie nieelastyczny. Weźmy na przykład pod uwagę dwa produkty: pastę do butów oraz mieszkania. Pasta do butów kosztuje względnie mało, zatem jeżeli jej cena wzrośnie o 10%, to ta zmiana w cenie nie będzie miała dużego wpływu na zachowania klientów. Jeżeli jednak wzrosną ceny mieszkań o 10%, których cena jest znacznie wyższa, konsumenci będą przedkładać przeprowadzenie remontów nad kupno nowej nieruchomości, zatem ogólnie mówiąc spadnie popyt na mieszkania.
  • upływ czasu od wprowadzenia zmiany w cenie danego dobra - cenowa elastyczność popytu dla większości produktów jest większa w długim okresie niż w krótkim. Biorąc pod uwagę ceny benzyny z lat 70., które osiągały najwyższy poziom w historii, w krótkim okresie odpowiedź konsumentów na wzrost cen polegała na tym, że ograniczali oni korzystanie z aut poprzez częstsze korzystanie z publicznych środków transportu. W długim okresie konsumenci zmieniali swoje zachowania: poprzez kupowanie mniejszych aut albo preferowanie mieszkania bliżej pracy.
  • rodzaj potrzeb konsumentów zaspokajanych przez dane dobro - popyt na dobra podstawowe jest mniej elastyczny cenowo niż na dobra luksusowe, np. na chleb w porównaniu do ciastek.

Przypisy

  1. (Jeśli rynek znajduje się w równowadze, popyt zostaje w pełni zaspokojony)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]