Centrum Wyszkolenia Kosmonautów im. J. Gagarina
Centrum Wyszkolenia Kosmonautów im. J. Gagarina (Российский Государственный Научно-Исследовательский Испытательный Центр Подготовки Космонавтов (РГНИИЦПК) им. Ю. А. Гагарина; Yuri Gagarin Cosmonauts Training Center – GCTC) – ośrodek szkoleniowy przygotowujący kosmonautów rosyjskich oraz kosmonautów pochodzących z innych krajów biorących udział w lotach rosyjskimi statkami kosmicznymi.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Centrum Wyszkolenia Kosmonautów powstało 11 stycznia 1960 r. w Gwiezdnym Miasteczku pod Moskwą. Było to zamknięte osiedle ukryte w lasach na północny wschód od Moskwy, znajdujące się na terenie wojskowym, nieobecne na mapach za czasów ZSRR. W 1969 r. Centrum nadano imię Jurija Gagarina (1934-1968) – tragicznie zmarłego pierwszego kosmonauty.
W Centrum szkolili się nie tylko astronauci radzieccy, ale również z krajów bloku wschodniego, w tym z Polski, a później także ze Stanów Zjednoczonych w ramach programu Sojuz-Apollo, a także z innych krajów, których przedstawiciele odbywali loty na statkach Sojuz: Francji, Indii itd. Szeroka współpraca z astronautami amerykańskimi oraz z innych krajów została podjęta dopiero w ramach programu Space Shuttle – Mir, a obecnie programu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS.
W 1995 r. Centrum zostało połączone z ośrodkiem szkoleniowym rosyjskich sił zbrojnych. Stało się wówczas własnością rosyjskiego Ministerstwa Obrony, było zarządzane wspólnie przez Ministerstwo Obrony i Roskosmos - Rosyjską Agencję Kosmiczną. Było to przyczyną narastających nieporozumień i sporów. W tej formie Centrum przetrwało do 2009 r.
Stan obecny [edytuj]
W kwietniu 2009 r. roku prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew podpisał dekret, na mocy którego Centrum zostało przekazane Roskosmosowi. Jego dyrektorem został Siergiej Krikalow – jeden z najbardziej doświadczonych rosyjskich astronautów.
Od 1 stycznia 2011 w miejsce dotychczasowych trzech oddziałów astronautów powołaniu jeden korpus rosyjskich astronautów, w którym znaleźli się astronauci zgrupowani wcześniej w oddziałach: Ministerstwa Obrony, przedsiębiorstwa RKK Energia (dawne zakłady S. Korolewa), Instytutu Badań problemów Biomedycznych z Moskwy (oddział grupujący lekarzy).
Dyrektorzy Centrum Wyszkolenia Kosmonautów [edytuj]
- Eugenij Karpow 1960-1963
- Michaił Odincow 1963
- Nikołaj Kuzniecow 1963-1972
- Gieorgij Bieriegowoj 1972-1987
- Władimir Szatałow 1987-1991
- Piotr Klimuk 1991-2001
- Wasilij Cyblijew 2001-2009
- Siergiej Krikalow od 2009
Począwszy od G. Bieriegowoja wszyscy dyrektorzy Centrum to byli astronauci.
