Cenzura Internetu w Chińskiej Republice Ludowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Cenzura Internetu w Chińskiej Republice Ludowej – kontrola treści zamieszczanych w Internecie realizowana przez władze państwowe poprzez szereg praw i rozporządzeń administracyjnych w Chinach.

Organy państwowe, działające na mocy ponad sześćdziesięciu oddzielnych rozporządzeń, kontrolują ruch i dostępność treści w sieci poprzez współpracę z lokalnymi dostawcami usług internetowych, firmami i organizacjami pozarządowymi. Projekt ograniczania dostępu do Internetu nosi nazwę Projekt Złota Tarcza (chiń. 金盾工程; ang. Golden Shield Project)[potrzebne źródło].

Z systemu tego wyłączone są Hongkong i Makau, posiadające odrębne systemy prawne.

Cenzura w praktyce[edytuj | edytuj kod]

Decyzje o blokadzie treści są prawdopodobnie podejmowane dość wyrywkowo. Zdarza się, że z dwóch witryn internetowych o podobnych treściach jedna jest zablokowana, druga zaś nie. Blokady są często usuwane w wyniku konkretnych wydarzeń lub interwencji dygnitarzy. Blokada strony New York Times została zniesiona, gdy dziennikarze z gazety w wywiadzie z Jiang Zeminem zapytali go o jej przyczynę. W czasie konferencji APEC w Szanghaju w 2001 roku odblokowano zazwyczaj cenzurowane witryny serwisów informacyjnych CNN, NBC i gazety Washington Post. Od tego czasu większość witryn informacyjnych jest odblokowana, choć są wyjątki, jak np. strona BBC.

Wiele dyrektyw wydawanych przez rząd jest ignorowane przez lokalną administrację. Brak jednoznacznego określenia kompetencji między lokalnymi agendami rządowymi w kwestii kontroli internetu powoduje, że prawa te grzęzną w biurokratycznym bałaganie.

Badacze wskazują, że lektura rozporządzeń rządowych pozwala na stwierdzenie, że w materii cenzurowania treści w chińskim Internecie panuje bałagan, gdyż kolejne rozporządzenia prawie nigdy nie nawiązują do poprzednich.

Cenzura nie jest w stanie sprostać ogromowi zadania przed nią postawionego. Rząd nie posiada możliwości monitorowania każdego czatu, forum dyskusyjnego czy też bloga. Dlatego lokalni dostawcy Internetu zatrudniają dodatkowych pracowników, potocznie nazywanych "dużymi matkami", którzy są swego rodzaju "moderatorami", usuwającymi wszelkie komentarze mogące zawierać różnorakie treści polityczne. Czasami podczas moderowania internetowych wpisów na forach, "moderatorzy" usuwają wybrane słowa pozostawiając luki w tekście, przez co internauci sami muszą się domyślać jaki był sens takiej wypowiedzi.

W mieście Shenzhen pracownicy zyskali nawet maskotki o imieniu Jingjing[1] i Chacha[2]. Ten humorystyczny akcent nie zmienia jednak faktu, że komentarze internautów, wyrażające myśli i idee wolności słowa są usuwane.

Innym sposobem stosowanym przez władze Chin są bezpośrednie represje wobec osób tworzących strony internetowe z niedozwolonymi treściami. Spotykają się one z daleko idącymi szykanami, lub wręcz zostają osadzone w więzieniach i obozach pracy.

Sposób działania[edytuj | edytuj kod]

Jednym z podstawowych działań systemu blokującego treści chińskiego internetu jest blokowanie wyników wyszukiwarek. Kwerendy wpisywane do popularnych wyszukiwarek, jak Yahoo! czy Baidu (Google zrezygnował z cenzury[3]) są porównywane z listą zakazanych słów i wyrażeń. Jeżeli wyszukiwane wyrażenie znajduje się na liście, system blokuje wyszukiwanie lub podaje wyniki niepowiązane. Przykładowe ocenzurowane terminy to: demokracja, prawa człowieka, dyktatura, antykomunizm, komunistyczni przestępcy, masakra, ludobójstwo, 4 czerwca, Matki Tian’anmen oraz inne pojęcia związane z wolnością słowa czy osobami, które publicznie o nią walczą. Wielokrotne próby przeszukiwania na wybrane hasła powodują całkowite zablokowanie możliwości używania wyszukiwarki.

Blokowane treści[edytuj | edytuj kod]

Rząd Chin blokuje głównie treści polityczne. Najczęściej blokowane są:

Próby blokady stron poruszających inne tematy niż polityczne są raczej ograniczone. Od 2004 roku w Chinach powstało sporo blogów na temat życia erotycznego ich właścicieli. Rząd chiński raczej nie wdraża postępowań w tej sprawie, choć kontroli podlegają czaty i strony dla pełnoletnich, również te zawierające oferty dla randkowiczów. Interwencja ma miejsce w przypadku jawnego łamania prawa.

Informacje techniczne[edytuj | edytuj kod]

Chiński rząd najczęściej odwołuje się do następujących środków technicznych:

  • Blokowanie adresów IP. Dostęp do niektórych adresów IP jest zablokowany. Jeżeli blokowana strona znajduje się na serwerze, na którym są inne strony, one również są zablokowane. Blokada ta wpływa na wszystkie protokoły TCP, w tym HTTP, FTP i POP. Sposobem ominięcia tej blokady jest korzystanie z serwera proxy.
  • Filtrowanie adresów DNS i przekierowanie.
  • Filtrowanie URL. System przeszukuje ciąg znaków URL, którym posługuje się przeglądarka internetowa, poszukując zakazanych wyrazów. Ta forma blokady wpływa na protokół HTTP.
  • Filtrowanie pakietów.

Omijanie blokady[edytuj | edytuj kod]

Internauci Państwa Środka poszukują sposobów na złamanie wprowadzonej przez rząd blokady treści, np. przez połączenia VPN i SSH poza granicę Chin, które nie są zablokowane. Istnieje również odrębna sieć Tor, która nie jest zablokowana i stanowi doskonałą furtkę do ominięcia cenzury w Sieci. Daje ona możliwość niereglamentowanego ładowania i ściągania danych, jednak nie gwarantuje wysokiego bezpieczeństwa, gdyż nie jest odporna na inwigilatorskie działania chińskich informatyków rządowych. Również specjalne kanały HTTP/HTTPS działają w sposób podobny do Tor. Jeden z nich, Your Freedom (z ang. Twoja Wolność), oferuje dodatkowo kodowane przesyłanie danych. Innym godnym uwagi ‘trickiem’ pewnego internauty było zastosowanie lustrzanego odbicia strony Google. Wszystkie słowa wyświetlane są w odwrotnym porządku, a zdania pisane są z prawej na lewo[4]. Rząd Chin uznał, że strona ta nie łamie żadnych praw i nie została zablokowana. Jeszcze jednym z pomysłów było wypuszczenie na rynek oprogramowania UltraSurf, które pozwalało do woli surfować po internecie przy użyciu przeglądarki internetowej, bez możliwości wykrycia.

Chiński Mur Ogniowy[edytuj | edytuj kod]

W 1998 rozpoczęto akcję Złota Tarcza, która poza terytorium Chin powszechnie znana jest jako Chiński Mur Ogniowy (ang. Great Firewall of China) czy Wielki Firewall. Jest to nawiązanie do zabezpieczeń sieciowych, zwanych zaporami ogniowymi, oraz chińskiego muru. System blokuje lub ogranicza dostęp do zawartości wielu gałęzi sieci poprzez nieprzepuszczanie adresów IP oraz stosowanie tradycyjnych zapór sieciowych, adresów proxy oraz blokowaniu portów. Dodatkowo system ten ingeruje w adresy DNS podczas próby wyświetlenia witryny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]